Begin jaren ’70 was Mulatu Astatke één van de drijvende krachten achter de transformatie van de Ethiopische muziekscene. Zijn collectief groeide uit van een door de overheid gecontesteerde band tot een onafhankelijke band dat men aan het werk kon zien op heel wat plaatsen in de Addis Adeba. Als eigenzinnig artiest heeft hij zijn eigen pad geëffend en ontwikkelde hij een unieke stijl. Mulatu is de onvervalste (groot)vader van Ethiopian Jazz.  De begeesterde vibrafonist combineert typisch Ethiopische muziek met jazz, latin en psychedelica dat hij leerde kennen op muziekacademies in de VS en het Verenigd Koninkrijk.

Op de vooravond van zijn zeventigste verjaardag doet de man dit najaar een tiental Europese concerten. De Brusselse Ancienne Belgique had het voorrecht om dit exclusief gebeuren te mogen organiseren. De stevige prijs voor dit grotendeels zittend concert is meer dan de moeite waard geweest.  De achtkoppige band is voor het grootste deel hetzelfde gebleven in vergelijking met vorig jaar. Stuk voor stuk gepassioneerde artiesten die merkbaar genieten van elke gespeelde noot. Een onwrikbare,  buitengewoon getalenteerde groep gedreven door een allesbehalve artificiële chemie. Het collectief put nog steeds haar stukken uit Mulatu’s volledige repertoire, weliswaar met heel veel ruimte voor improvisatie.
Het valt niet te ontkennen dat Mulatu’s composities één vette kluif emotie zijn. Bijvoorbeeld, “Yekermo Sew” neemt je mee naar desolate droge Afrikaanse landschappen met aan de horizon steeds verschijnende oases van hoop en optimisme die weemoed laten verdampen. Een soort trance waarvan je hoopt dat die nooit zal stoppen. “Motherland” ademt dan weer pure tristesse uit terwijl “Way To Nice” een opgewekte, swingende groove in zich draagt. Alle stukken worden heel breed uitgesponnen.
Elke groepslid krijgt elk om een beurt de kans om in een improvisatierondje te laten zien waartoe ze in staat zijn. De technische mogelijkheden van hun instrumenten worden voortdurend op de proef gesteld.
Ook Mulatu bewijst dat hij naast een uitstekend vibrafonist ook overweg kan met een organ en andere percussie. Alle nummers bulken van slagwerk. Vaak vallen de subtiele percussielijnen helemaal niet op in het meeslepende geheel. Net toen de band het publiek tot bescheiden danspasjes bracht, hielden ze ermee op. Uiteraard dat er nog een bisronde werd voorzien waarbij “Yegelle Tezeta” het absolute hoogtepunt vormde. Het concert eindigde  na anderhalf uur op zijn toppunt. Mulatu en zijn goedlachs gevolg werden oververdiend onthaald op een staande ovatie.

Vanavond hoorden we een vrij herkenbare set. Het spannende zat hem vooral in de in andere jasjes getooide nummers met bakken ruimte voor improvisatie. Een geslaagd concert met obligatoire kippenvelmomenten en een dikke krop in de keel. De nog steeds kwieke en immer lachende Mulatu dompelt zichzelf andermaal onder in het bad der onsterfelijkheid.

Organisatie: Ancienne Belgique, Brussel

Voor dit voorjaar was dit het laatste optreden in de reeks Dyn-o-mite-avonden die op de programmatie van de Democrazy stonden en daarvoor mocht Mulatu Astatke nog eens terugkeren. Opmerkelijk genoeg wist hij daarmee de Concertzaal van de Vooruit vol te krijgen, wat een stap vooruit is vergeleken met zijn vorige concert in de Minnemeers. Ook de eerste keer trouwens dat de Dyn-o-mite-avonden niet in de Balzaal plaats vonden en na het laatste concert van Lee Fields was dat misschien nodig. Misschien is hier echt wel iets in gang gezet. In ieder opmerkelijk dat een hele nieuwe generatie komt kijken naar een Ethiopiër die hun grootvader had kunnen zijn (niet letterlijk natuurlijk).
Mulatu Astatke werd in Europa voor het eerst echt bekend door de Ethiopiques-compilaties op Buda zo ergens in de jaren negentig, maar was hip genoeg om ook platen te mogen uitbrengen op ‘Strut’, zowat het überhipste label als het op reissues van wereldmuziek en Leftfield dance uit de jaren 70 en 80 aankomt.

En ja, wat maakt de man nu eigenlijk, naar eigen zeggen dus Ethio-jazz, instrumentale jazzy muziek met een hoop instrumenten tot en met contrabas die elementen uit andere muzikale tradities overneemt en de typisch Ethiopische zang achterwege laat. De man neemt zijn platen al jaren in de Verenigde Staten op, wat ook aan zijn begeleidingsband is te zien. Weinig koperbruine Ethiopische gezichten te zien, maar wel heel goeie muzikanten.
Muziek is het die ook live kabbelt in de goede betekenis van het woord. Klinkt soms wat als vrij kosmische free jazz of jazz-funk maar zo’n label zegt niet per se heel veel. De tijd vloog voorbij en dat is een teken dat ze misschien wel bijna opgeheven is. Op het einde ging het meer richting tribale percussie, die beweging in het publiek wist te veroorzaken.

Wat aanspreekt is de vrijheid in de muziek, zonder duidelijke songstructuren of lineaire vooruitgang gewoon freewheelen. Verbazend dat je daarmee een heel concert lang een vooral uit twintigers bestaand publiek geboeid houdt, maar dat was wel wat er gebeurde. Een beetje een vreemde eend in de Dyn-o-mite soulvijver maar hij mag zeker nog terugkeren.

Organisatie: Democrazy, Gent