Eindhoven Psych Lab 2014 – vrijdag 6 juni 2014
Eindhoven Psych Lab 2014
Effenaar
Eindhoven

Voor het eerst wordt er in Eindhoven een festival rond moderne psychedelische muziek georganiseerd, een showcase zo je wilt. Niet toevallig gebeurt dit in samenwerking met het Liverpool International Festival of  Psychedelia, het grootste festival binnen dit genre in Europa.

Omdat het verkeersprobleem rond Antwerpen nog steeds niet is opgelost, ondanks de vele plannen en voorstellen, kom ik rijkelijk te laat aan. Maar gelukkig heeft de organisatie aan mij gedacht, of heeft deze band ook Antwerpen moeten passeren om in Eindhoven aan te komen, want de eerste band die ik echt wou zien spelen speelt later, meer bepaald net op het moment in arriveer. Een leuke en aangename meevaller na een leuke tocht.

Die eerste band is Cosmonauts. Zij zijn voor mij een mooie opwarmen in de grote zaal. En raar maar waar, de dag start met psychedelische muziek. Maar wat maakt nu eigenlijk of muziek psychedelisch is of niet? Voor mij persoonlijk is het repetitieve in de muziek. Niet te snel, in trance raken, je naar andere werelden laten vervoeren door de muziek. Opbouwen naar een climax, die niet altijd tot volledige ontploffing komt. Muziek om in te verdwalen, te ontdekken, te verkennen, te voelen. Iets speciaals dus. De Cosmonauts zijn daar een mooie exponent van. We horen een rudimentaire drum, die het tempo gestaag aangeeft, maar toch de nodige kracht in zich draagt en de muziek probleemloos voort stuwt. Een solo hier en daar zorgen voor variatie. Op de stem zitten de nodige effecten. De beentjes en hoofden worden al wat losgeschud. Af en toe hoor ik ook een vleugje new-wave in de muziek. Hoera daarvoor. Comonauts moeten het meer van kracht dan van subtiliteit hebben, maar als opwarmer kan dit tellen.

Over nu naar de kleine zaal, waar Terminal Cheesecake mag aantreden. Deze heren bestaan al sinds 1988 en zijn daarmee één van de eerste oudere bands in de line-up. Met een pauze van 18 jaar (van 1995 tot 2013) hebben ze wel niet het meeste jaren op hun teller. Sinds 2013 is de zanger van Gnod ook hun zanger, en dat maakt het allemaal nog specialer voor mij. We zien dus 5 oude grijsaards het podium betreden. Terminal Cheesecake klinkt verrassend gevarieerd. Het ene nummer is pure psychedelica. Van ritmeveranderingen bijna geen sprake. Een bezwerend geluid die in menig tipi’s sjamanen naar hogere sferen zou gebracht hebben. Andere nummers hebben dan weer een groot hard-rock-gehalte, zelf punk. De zanger klinkt zeer uitdagend en de snedige solo’s maken alles af. Waar ze zich nu het meest op richten? Ik zou het niet weten, want door technische problemen konden ze maar een stuk later starten. En in de Main Lab staat alweer een andere band te wachten.

En dat is The Oscillation. Wat onmiddellijk opvalt is de heel goeie drumster. Ze heeft een heel vlotte stijl van spelen die soms een beetje jazzy aanvoelt. Ze straalt een hele grote naturel uit. Een heel standvastig ritme dat de hele set onderbouwd. Ze wordt bijgestaan door 2 jonge Britse gasten , één op bas, de andere op elektrische gitaar. Keyboards en zang. Hier is er wel veel plaats voor subtiliteit, in plaats van enkel hard te gaan. De ondersteunende elektronische beats zorgen voor een meeschuddend publiek. Maar het geheel blijft sloom en moerassig klinken en zo heb ik het graag. Geen hooks en catchy tunes, maar meanderende solo’s. Losgeslagen, zonder ooit volledig uit te breken. Altijd onder controle. Psychedelische krautrock, zo zullen we het dan maar omschrijven zeker. Voor zij die nog een willen zelf kijken hoe dat allemaal klinkt, ze zijn deze zomer te zien op Yellowstock in Geel.

Na een korte lunchpauze is het opnieuw tijd voor Britten, maar dan met een grote staat van dienst: Spectrum. Als die naam je niets zegt, dan misschien wel Spacemen 3. Hun voormalige frontman is nu de frontman van Spectrum. En dat is duidelijk te horen. Engelsen dus die al lang bezig zijn en de klappen van de zweep ondertussen met hun ogen toe kennen. Traagheid is het codewoord, waarmee ze een mooie atmosfeer creëren. Keyboards en zang voeren in het begin van de set het hoge woord. Op die stem deze keer een minimum aan effecten, een zeer pure klank. De gitaar, bas en drum blijven rustig op de achtergrond. Ze zijn het schoolvoorbeeld van Engelse psychedelica: geen gitaarsolo’s die de show stelen, maar de gehele band als één grote stroom laten klinken, allemaal om die sfeer op te wekken. Het is voor veel bands een uitdaging om dit soort muziek een heel optreden lang boeiend te laten klinken, maar Spectrum slaagt erin. Naarmate de set vordert wordt het gaspedaal langzaam maar zeker ingedrukt. De set is perfect opgebouwd. De spaarzame solo’s zijn er boenk op. Ze tonen niet dat ze snel kunnen spelen, maar wel hoe je gevoel en finesse kunt tonen op de gitaar. Het laatste nummer is een ode aan Suicide, de band, niet de daad. En dan kan het nooit slecht gaan. Een ware masterclass dit optreden. Hoed af.

Het verschil met Anthroprophh kan niet groter zijn. Zij tappen duidelijk uit een heel ander vaatje. Zij gaan wel van bij het begin voluit. Hard, snedig met solo’s doorregende muziek. Maar wel gevat, gebald en psychedelisch. Het fors uitgebouwd drumstel heeft de muziek al direct een heel andere klank. Met slechts 3 man slagen ze erin om onvoorstelbaar vol te klinken. Wanneer enkel drum en gitaar worden gespeeld hoor je de echte psychedelische kant van deze band. Maar wanneer de bassist de muziek weer aanvoert en zijn effectenbord bovenhaalt gaat het opnieuw de andere richting uit. Hardrock met een vleug psychedelica. En zo zijn we de gehele set de speelbal tussen deze twee verschillende gezichten van de band. Ondanks de twee gezichten blijft de band wel als één lichaam klinken, een band met een eigen smoel, hoe gespleten die ook mag zijn. Je blijft de gehele set geboeid luisteren, je afvragen wat het volgende nummer weer zal brengen.

Het moment is aangebroken. De  heersers van de moderne psychedelica maken zich op om de main lab te bespelen. Wooden Shjips heeft er een hele trip op zitten. Enkele jaren geleden stonden ze nog in Oostende in café Manuscript te spelen, nu zijn ze headline op het grootste psychedelisch festival van de Benelux. Wooden shjips zijn 4 goedgeluimde hippies. Met hun in in aluminiumfolie ingepakte keyboards, een fluoriserend T-shirt, een langharige en langbaardige zanger met een hagelwitte gitaar. Er kan geen twijfel over bestaan, het zijn nog echte hippies. Het beeld past perfect bij hun muziek. Hun muziek bestaat uit een stevig opgebouwde basis van bas en drum, een aanvullende keyboardsound en een gitarist die zingt, maar toch vooral met zijn gitaar solo’s mag spelen om vingers en duimen van af te likken. Die solo’s zijn gevoelig, gecontroleerd, zingend, emotioneel en scheppen de sfeer. De bas en drum klinken monotoon en bieden bijzonder weinig variatie, maar dat is hier perfect. Ze roepen de trance op die nodig is om deze muziek volledig te beleven. Een waardige headliner en blij te zien dat ze ook een groter publiek aankunnen.

Normaal was het nu de beurt aan Theeth of the Sea. Maar door problemen met hun wagen zijn ze er niet geraakt.

Daarom nu al Hookworms, de tweede headliner van dit festival. Hun naam en faam gaat hen vooraf. Ik had er al heel wat over gehoord, maar ze nog nooit live aan het werk kunnen zien. Eindelijk is het zover. Hookworms klinkt heel anders dan de andere bands die ik vandaag al zag. Ze geven een heel moderne wending aan de psychedelische muziek. De nummers hebben een ongelofelijk rotvaart in zich. 5 jonge Britse gasten. En alles wat ik over deze band heb gehoord blijkt de waarheid. Ze zijn broeierig, uitdagend, beukend, verfrissend, jong, interessant. Zelfs bij de (schijnbaar) rustige nummers spatten de vonken er gewoon af.  De zanger heeft een scherpe, schreeuwerige stem die perfect gedijd bij hun sound. De rest speelt onrustig en gejaagd. Een ware headliner voor mij. Maar de halfvolle zaal op het einde van de show doet vermoeden dat niet iedereen het met mij eens is. Was Wooden Shjips dan toch de ware headliner? Voor mij niet.

Na al dat het geweld zit de dag er nog niet op. Want er is nog tijd voor Gnod. Zij mochten de kleine zaal afsluiten, en dat zullen we geweten hebben. De laatste keer dat ik ze zag hadden ze een verrassing in petto: een volledig elektronische set. Gelukkig bleven we daar deze keer van gespaard. Want de band komt volop tot zijn recht in een volwaardige bezetting. En daar werden we deze keer op getrakteerd. 6 man op het podium (5 en 1 vrouw om precies te zijn) waarvan één saxofoonspeler. Een meer dan volgelopen zaal voor hen en de hitte die de sfeer ideaal maakt voor deze muziek. Een broeierige sfeer voor een broeierige band. De zanger van Gnod is bijna niet herkennen in vergelijking met deze namiddag. Hij lijkt een staat van dronkenschap te hebben bereikt waarbij een normale mens niet meer kan functioneren. Maar bij hem roept het de duivel op. Hij schreeuwt zich de ziel uit zijn lijf. Eén lang nummer dat niet wordt afgebroken. Bas en drum funderen en de rest bouwt laag na laag verder aan die perfecte sound. Op deze manier is Gnod een band die je live moét gezien en beleefd hebben. Een ode aan geniale chaos en geschiftheid die wonderwel samenvalt, begeesterend, verleidend en verscheurend. Hard en gemeen krachtig, maar ook heel helend voor de ziel. Eén lange trip die aan de ribben blijft kleven die ik lang zal meenemen, tot diep in mijn slaap. Voor mij dé topper van vandaag.

Organisatie: Effenaar, Eindhoven