De Belgische new wave-iconen De Brassers zullen bij het brede publiek vooral bekend blijven door hun culthit “En Toen Was Er Niets Meer” uit 1980. Die ‘toen’ moeten we helaas letterlijk nemen. De band hield ermee op en ze speelden in januari van dit jaar hun allerlaatste concert, in de AB in Brussel. Dat concert was er uiteraard één voor de geschiedenisboeken en daarom werd het concert opgenomen en uitgebracht, nog wel op het vorig jaar herrezen Antler Records. Een logische laatste bladzijde in het verhaal van deze band, die eigenlijk vooral live-albums heeft uitgebracht.
De Brassers is een band met veel verhaal en ook met hier en daar gaten in het verhaal (in tijd dan) en met enkele wissels in de bezetting. ‘Tomorrow Never Ends - Live At Ancienne Belgique’ moet de last van muzikale erfenis dragen en slaagt daar uitzonderlijk goed in. In deze bezetting en met deze drive hadden De Brassers er van mij nog wel een decennium kunnen bij doen, maar ze zullen wel hun redenen hebben waarom de stekker er net nu uit gaat. Misschien heeft het stilzetten van de klok er net voor gezorgd dat er met nog meer verbetenheid en branie gespeeld werd.
De set in de AB startte met “They Wanted Us Away” en deze song typeert in de titel maar net hoe deze band in de jaren ’80 ontvangen werd in het vaderland. Dat ze dan de AB los uitverkopen bij hun afscheid is een mooie opgestoken middenvinger. Meteen valt op met hoeveel zorg dit concert werd ingeblikt en hoezeer de live-opname-techniek vooruitgegaan is sinds ‘Live At Doornroosje’, een opname van 1982.
Het afscheidsconcert was een mooie mix van het vroegste en het latere werk en er komen puike versies langs van “Rise And Fall”, “Twijfels”, “O Brother”, “The Scream” en “Pijn”. Heel wat covers ook, zoals “Lowdown” van Wire, “If There Is Something” van Roxy Music en “Nasty Little Lonely” van Alternative TV. De fans van het eerste uur missen in deze lijst van covers misschien “Shadowplay” van Joy Division, een song die in de begindagen blijkbaar altijd gespeeld werd.
Er komen ook twee gastzangers langs met een eigen nummer, als om songsgewijs de fakkel door te geven. Meuris van Gruppenbild (met “Kontrole”) is dan op papier een evidentie omdat één van De Brassers nog les heeft gegeven aan enkele leden van deze college-band, maar voorts heeft Meuris maar weinig aangevangen met de Brassers-erfenis. Net iets actueler is dan Sietse Willems van Meltheads, die vorig jaar met “Naïef” heel raak een ode aan de Brassers bracht, al bleef het jammer genoeg bij die ene song.
Het live-album volgt in de eerste helft netjes de effectieve playlist, maar in de tweede helft wordt er wat geschoven met de volgorde. Mogelijk heeft dat te maken met de verdeling over vier vinyl-helften, maar ik vermoed dat er ook maar weinig fans zullen zijn die zich daar aan storen.
Het album sluit af met “En Toen Was Er Niets Meer” en “Eruit”. Jammer dat De Brassers gestopt zijn, blij met het live-album dat bij dat afscheid hoort.
https://debrassers-liveatab.bandcamp.com/album/tomorrow-never-ends-live-at-the-ancienne-belgique-brussels
De Brassers werden wereldbekend in België door hun single “(En Toen Was Er) Niets Meer” uit 1980. Ze haalden met hun postpunk de finale van Humo’s Rock Rally en de track haalde kort de radio en verscheen later op een paar verzamelaars. Na 1982 werd het wat stil rond de band, maar er waren af en toe reünies. Vanaf 2005 werd ook opnieuw materiaal (her)uitgebracht en volgden de concerten elkaar sneller op.
Vorig jaar mochten De Brassers aantreden op het Breaking Barriers-festival van Het Depot in Leuven en dat concert wordt nu uitgebracht als live-album ‘Alternative News’. “Niets Meer” staat er uiteraard op, net als “Eruit”, een minstens net zo sterke track uit 1981. Maar de band heeft nog meer puike postpunk in de aanbieding: met drie nooit eerder uitgebrachte nummers: “O Brother”, “Goes Like This” en “Bad Company”. Blij dat die alvast bewaard zijn voor het nageslacht. België scoort al decennialang hoog als het over postpunk gaat en hier bewijzen De Brassers dat ze meer dan een voetnoot of een one-hit-wonder zijn.
Twee covers op een totaal van acht tracks is misschien wat veel (“Lowdown” van Wire en “Nasty Little Lonely” van Alternative TV). Hun versie van “Shadowplay” van Joy Division stond reeds op hun album ‘Live At Doornroosje’ van 2013.
De band krijgt alvast een pluim voor hun aanpak. Sinds ‘Live At Doornroosje’ werd geen nieuw studiomateriaal uitgebracht en toch verschilt dit nieuwe live-album sterk van het vorige. Slechts twee nummers (“Niets Meer” en “Sick In Your Mind”) staan op beide en met de onuitgegeven nummers en covers is het voor de fans zeker de moeite om dit live-album in huis te halen.
De Brassers zijn de ultieme Belgische cultgroep. Een band met een verhaal. Een verhaal van punk, drugs, verderf en rebellie in een oerconservatief Limburgs gehucht.
De muziek dienen we natuurlijk in zijn tijdsgeest te bekijken. De opnames zijn met beperkt budget destijds op plaat geperst, het klinkt soms als een dwangbuis, maar dat is nu net de charme van De Brassers. De spirit van de punk is duidelijk aanwezig, hoewel dit geen punk is. De Brassers hebben altijd dichter aangeleund bij Joy Division en vroege PIL dan bij pakweg The Clash of The Damned. Dit is pikdonkere, zwartgallige en apocalyptische post punk of coldwave.
Op de compilatie ‘1979-1982’ horen we vooral dat de groep het destijds echt meende, dit waren niet The Sex Pistols die onder het mom van punk sloten geld wilden verdienen, dit was een bende jonge gasten die aan de wereld kwijt wilden dat ze kwaad en wanhopig waren.
De Brassers hebben een paar klassiekers geschreven als “Twijfels” en “Kontrole”, songs die voor eeuwig geprint blijven op de donkerste pagina’s van het boek der geschiedenis van de Belgische rock. En natuurlijk steekt er daar nog eentje meters bovenuit : “En toen was er niets meer” is een mijlpaal, een onheilspellende song die na al die jaren iets mythisch heeft gekregen, een statement, een wanhoopskreet, maar bovenal een wonderlijke song die De Brassers onsterfelijk heeft gemaakt.
Deze compilatie is mede dankzij de schitterende documentaire van Jan Weynants, hier als tweede schijfje bijgeleverd, een onmisbaar document. Eentje om te koesteren, zeker door diegenen als ons die De Brassers indertijd in een vervallen zaaltje nog aan het werk gezien hebben (een affiche die zij deelden met Red Zebra, weten wij ons nog fijn te herinneren).
Ter gelegenheid van haar 20ste verjaardag trakteerde de 4AD zichzelf op een unieke dubbelaffiche waarop twee legendarische namen uit de punk/wave sector prijkten. Geen wonder dus dat op het krijtbord aan de ingang van deze immer sympathieke club ‘SOLD OUT’ stond te lezen.
De Brassers hebben er ondertussen 30 jaar dienst opzitten, en willen dat ook aan de mensheid kenbaar maken middels de eigenzinnige verzamelaar ‘Gesprokkeld en Bespoten - De Niet Definitieve Copulatie’. Wie dit album beluistert moet vast stellen dat deze Limburgse underground helden naast “En Toen Was Er Niets Meer” nog minstens een dozijn andere zwartgallige coldwave classics op hun conto hebben staan. De vraag was dus enkel of ze diezelfde sfeer ook live nog steeds konden creëren zonder gedateerd te klinken.
Met opener “Kontrole”, oorspronkelijk terug te vinden op Humo’s Rock Rally LP editie 1980, werd die vraag al snel beantwoord. De monotone synth intro en onheilspellend trage ritmesectie flitsten het publiek in één ruk terug naar het gitzwarte postpunk tijdperk waar de geest van Joy Division en The Sound nog steeds rondwaart. Hopeloos worstelend met zijn microfoonkabel ging frontman Marc Poukens meteen volledig op in zijn rol van hyperkinetische en getormenteerde vertolker van alles wat stinkt in de maatschappij. De muzikale dreiging werd nog verder opgevoerd met doorleefde versies van “Pijn” en “Living On The Edge” uit het mini come-back album ‘Slijk’ (‘05). De heerlijk knetterende KORG synth van Joachim Cohen zorgde voor een dreigende doematmosfeer tijdens het oudje “They Wanted Us Away” (’81), en in het afwisselend Nederlands/Engelse repertoire dook zowaar plots ook een Duits nummer op, “In Meine Seele”. Na een klein uurtje intense postpunk mocht de Limburgse trots bissen met twee wave klassiekers van eigen bodem, het onvermijdelijke “En Toen Was Er Niets Meer” en “Ik Wil Eruit”.
Zoals het echte underground helden betaamt dienden De Brassers eigenhandig hun instrumentarium in te pakken om plaats te ruimen voor hun Engelse generatiegenoten Wire. De muzikale carrière van dit Londens collectief beslaat ondertussen vier decennia, en gedurende deze periode evolueerde hun geluid van minimale artpunk over poppy new wave naar snoeiharde industrial pop. Het zijn echter vooral de eerste drie Wire albums, welke eind jaren ’70 verschenen in volle (post)punk gekte, die op verschillende muzikale generaties (van Big Black over Elastica tot Bloc Party) een onuitwisbare indruk hebben nagelaten. Afgelopen jaren verwierf de groep opnieuw faam met de hoogstaande ‘Read & Burn’ EP’s waarvan het derde deel eind vorig jaar verscheen, en welke duidelijk aangeven dat deze bende vijftigers nog niet aan het einde van hun latijn zijn.
Toen de drie overgebleven Wire leden op het 4AD podium verschenen konden we niet onmiddellijk vatten dat hier wel degelijk een heuse brok muziekgeschiedenis voor ons stond. De in zwart maatpak gehulde frontman Colin Newman kon immers gemakkelijk worden verward met een gezapige verzekeringsagent, terwijl de zeer relaxed ogende bassist Graham Lewis met een zonnebril door de haardos eerder een doordeweekse Britse dagjestourist leek. Enkel de graatmagere en uiterst geconcentreerde drummer Robert Gotobed vertoonde zichtbaar enige sporen van een zwaar muzikaal verleden. Zoals uit openers “Circumspect” en “Our Time” onmiddellijk bleek bepaald zijn retestrakke en minimale drumstijl nog steeds voor een groot deel de typische Wire sound. De groep dropte voor het eerst een bommetje met “Comet” uit de eerste ‘Read & Burn’ EP (’02), een nummer dat zo op hun legendarische debuut ‘Pink Flag’ (’77) had kunnen staan, maar dan luider en sneller! Voorin de set stak overigens ook werk uit de toenmalige opvolger ‘Chairs Missing’ (’78): met “Too late” en “Being Sucked In Again” werden de overjaarse en al dan niet aangeschoten punkrockers van het eerste uur rijkelijk op hun wenken bediend.
Newman is intussen de 50 vlotjes gepasseerd, dus wie kan iets inbrengen tegen het gebruik van enige visuele hulpmiddelen zoals een bril maar vooral een laptop met songteksten (en akkoorden?)?. De vervanging van het originele vierde bandlid Bruce Gilbert door de in Wire termen piepjonge Margaret Fiedler (ex-Moonshake, Laika en PJ Harvey) op gitaar zorgde echter ten gepaste tijde voor een extra noise injectie waardoor de groep nooit oubollig overkwam. In tegendeel, tijdens bepaalde nummers klonk de groep redelijk militant door de harmonieuze roepzang van Newman en Lewis. Fans van het recentere Wire werk kregen met “The Agfers of Kodack” en “I Don’t Understand” twee uppercuts van formaat uit de ‘Read & Burn 01’ EP die meteen ook het eerste deel van de set na goed drie kwartier afsloten.
De prachtige cyaankleurige gitaar die gedurende het ganse optreden onaangeroerd achter Newman stond te fonkelen kreeg tijdens de eerste bisronde eindelijk een hoofdrol toebedeeld tijdens het mooi opbouwende “Boiling Boy”, één van de mooiste nummers die Wire tijdens de 80ies componeerden en origineel terug te vinden is op ‘A Bell Is A Cup Until It Is Struck’ (‘88). Fans van het eerste uur konden onmiddellijk daarna terug hun hartje ophalen met het oude “12 X U” uit ‘Pink Flag’. Ook tijdens een tweede bisronde bleef Wire naar hartelust citeren uit dit legendarische punkdebuut en serveerde met “Lowdown” en “160 Beats That” de match uit met een ace.
Na tweemaal 70 minuten coldwave en artpunk van de bovenste plank konden we niet anders dan tevreden en ietwat verstomd huiswaarts keren. De Brassers en Wire verstaan als geen ander de kunst om glorieus en in stijl ouder te worden zonder veel aan hun DIY jeugdidealen te wijzigen. Waarlijk een mooie inspiratiebron voor al wie nooit echt wil opgroeien…
Organisatie: 4AD, Diksmuide
Nederlands 
Français 
