Epica - We zijn binnen dat wereldje eigenlijk een buitenbeentje gebleven, maar net dit is onze grote kracht gebleken

Epica is een Nederlandse symfonische metal band, die sinds 2002 aan de weg timmert. De band heeft door de jaren heen een zeer succesvol parcours afgelegd, vooral in de periode 2005-2006 zorgde dit voor een doorbraak naar een breed publiek. Dat publiek is hen trouw gebleven, gezien ze altijd een beetje een buitenbeentje is gebleken in het genre. Epica brengt uitgesteld - release van de nieuwe plaat was voorzien in september 2020 - in februari dit jaar de nieuwe plaat ‘Omega’ uit.
Reden genoeg om met gitarist Mark Jansen een fijn gesprek te voeren over het verleden, de toekomstplannen en hoe je als muzikant omgaat met deze corona crisis. Meteen stelde Mark ons een gloednieuw Epica biertje voor, dat binnenkort op de markt wordt gebracht.. En hij vertelde ons nog veel meer.

EPICA is, dacht ik , sinds 2002 actief. Ik volg jullie al van het prille begin. Als je terugkijkt op al die jaren wat waren de hoogte- en eventuele dieptepunten?
Hoogtepunten zijn er eigenlijk teveel om op te noemen. Er zijn er ieder jaar wel. Maar als ik toch enkele mag opnoemen. Toen we ooit de eerste internationale metal band waren die in Tunesië mocht optreden, dat was toch een grote mijlpaal. Een zeer unieke ervaring, die je bijblijft. Een enthousiast publiek, mensen die huilen van vreugde. En ook onze eerste optreden in Brazilië waar mensen de tent bij wijze van spreken afbraken alsof we The Beatles waren of zo (haha). Echt van die toestanden die voor altijd in je geheugen gegrift staan. Een dieptepunt? Toch toen Simone haar vader een ongeluk had gehad, midden in een tour, en ze dringend naar huis moest; Het is gelukkig toen wel goed gekomen met hem. Verder de gewone tegenslagen die iedere band wel eens meemaakt.

In die periode kon je door het bos de bomen niet meer zien wat de ‘female voice metal’ betreft, maar jullie sound was toch eerder uniek. Waardoor jullie eigenlijk geen typische female voice metal kunnen en mogen genoemd worden vind ik -  daardoor ben ik ook fan van jullie geworden - Wat is je mening hierover?
Ja, we hebben altijd een beetje onze eigen koers gevaren. We merkten wel dat er in die tijd veel bands in die richting van Within Temptation wilden uitgaan, in de hoop op succes. En toen zijn wij juist nog wat harder geworden, we kregen daarvoor zelfs het verwijt dat dit commerciële zelfmoord was. Maar als je daar nu op terugkijkt is dat juist onze grote kracht geweest , waardoor we dus uniek bleken voor de dag te komen binnen dat wereldje. We zijn binnen dat wereldje eigenlijk een buitenbeentje, maar daar hebben we bewust voor gekozen dus. En dat heeft ons geen windeieren gelegd, zoals nu blijkt na al die jaren.

Ik vind ook dat er steeds een verhalenlijn in jullie muziek zit, klopt dat? Of zie ik het verkeerd?

Ja, dat is uiteindelijk de bedoeling. Alsof je een film kijkt, zo willen we onze muziek – zelfs zonder de teksten – doen klinken. Dat is een bewuste keuze. Maar ook in de teksten zit er altijd een duidelijke boodschap of verhaal in.

Wat me ook altijd opvalt is dat beetje sprookjesachtige en het prikkelen van de fantasie, dat zo typisch is aan de muziek van EPICA. Graag je mening hierover?
Dat is ook de bedoeling dat de teksten de fantasie prikkelen, ook al lijken veel dingen een beetje ‘ver van mijn bed’ om het zo uit te drukken. Vooral de laatste platen zijn we de wetenschappelijke hoek ingedoken waar we voorheen al af en toe wat maatschappij kritische topics aan de kaak stelden. Het is leuk om in een vroeg stadium obscure theorieën aan te halen die later mainstream worden.

Opvallend, vind ik, is dat jullie ondanks jullie commercieel succes de scherpe kantjes van jullie muziek er niet afvijlen. Graag je mening over deze stelling?
Dat is ook zo , dat we die scherpe kantjes er niet hebben afgevijld. Sterker nog we hebben dat zelfs uitvergroot. Daardoor zijn we dus eigenlijk doorgebroken naar een ruim publiek. De sleutel tot succes is niet per se de grootte van de band, maar vaak heel andere factoren, die bij ons ook doorslaggevend zijn gebleken.

De reden van dit interview is de komende release in 2021 ‘Omega’; wat mogen we verwachten? Welke richting zal het uitgaan, in vergelijking met releases uit het verleden?
Als ik het moet plaatsen een beetje tussen ‘Design You Universe’ en ‘The Quantum Enigma’ inzit. We hebben geprobeerd de toegankelijkheid van die twee platen te combineren met toch wat verfrissende ideeën. We hebben bewust ervoor gekozen dat deze nieuwe plaat wat meer opener klinkt. Dat was bij onze laatste plaat ‘The Holographic Principle’ wat minder het geval. De nieuwe plaat ‘Omega’ ademt wat meer, als je dat zo kunt uitdrukken, we hebben er bewust voor gekozen om in de mix soms de gitaren voorrang te geven en soms het orkest ipv die altijd allemaal vol op de voorgrond te willen hebben

Ondertussen werd op 18 december al een bijzondere akoestische (folky-klassieke) versie van 'Abyss Of Time' online gezet. Hoe waren de reacties daarop?
Daarop kregen we positieve reacties. Het is natuurlijk een beetje een zijstap. Iets dat we doen om de fans iets extra te bieden. Die song komt niet op de plaat zelf. Het is wel leuk dat de mensen ook daar positief op reageren, want we proberen met een akoestisch nummer een compleet andere draai te geven aan onze sound. En dan is het fijn als men daar dus positief op reageert.

Zijn er geen plannen om , in die richting, eventueel nog een akoestische plaat uit te brengen?
Dat kan uiteraard nog wel eens gebeuren, al zal dat niet een normale release zijn maar eerder een tussendoortje voor de fans, zoals we nu met die song hebben gedaan.

Ook iets in die richting, is er nog interesse voor film muziek?
We hebben dat al eens gedaan, een keer voor een film (Joyride) en een keer voor een Japans filmmuziek project (Attack on Titan). Als er een aanbieding moest komen voor een film waarvoor Epica de muziek schrijft staan we daar zeker voor open. Tenminste als het een mooie aanbieding is die iets toevoegt aan wie we als band zijn.

Het was voor Epica niet evident om aan nummers te werken, met bandleden in vier landen. Maar in deze corona tijden was het zelfs nog minder evident. Hoe hebben jullie dat klaar gespeeld?
De plaat was eigenlijk al geschreven vooraleer die corona losbarstte.  En ondanks het feit dat we in verschillende landen wonen, hebben we toch ook telkens een week kunnen samenkomen. Toen hebben we intensief aan elkaars nummers kunnen werken. En ondanks die afstand zijn we toch heel voortvarend tewerk kunnen gaan.

Ik veronderstel dat er door deze coronacrisis ook bij jullie veel plannen in het water gevallen zijn, of net niet?
Eigenlijk is elk plan in het water gevallen. De plaat moest eigenlijk in september 2020 worden uitgebracht, het zal dus 26 februari worden. Op dat vlak hebben we dus een achterstand opgelopen door die corona. We hadden uiteraard ook toerplannen en zouden toch op verschillende festivals staan. We hebben toch wat last van ondervonden, dat niets is kunnen doorgaan zoals gepland. Maar dingen gaan zoals ze gaan, we hebben ons daar vrij vlug bij neergelegd. Het heeft gewoon geen zin om daar te lang mee bezig te blijven. Op dat moment moet je gewoon de knop omschakelen en doorgaan.

Wat me bij de vele releases in 2020 opviel is dat de grotere bands redelijk stil zijn gebleven in deze periode? Is dat zo? Want ook rond EPICA bleef het redelijk stil? Of heb ik iets gemist?
Nightwish had nog net een cd uit, begin 2020. Ik denk ook dat veel bands gewoon hebben gezegd, dan brengen we het in begin 2021 en hopen dat er meteen ook op tournee kan worden gegaan. Dat blijkt dus echter niet het geval te zijn, want het is nog steeds afwachten. Langs de andere kant moet je er ook niet te lang mee wachten. Daarom heb ik ook gezegd tegen de andere bandleden om gewoon te releasen, want mensen hebben gewoon behoefte aan nieuwe muziek. Zeker in deze tijden. Daarom ben ik ook blij dat die plaat uitkomt, ondanks het feit dat we niet direct gaan kunnen toeren daarmee.

Er waren ook meer streaming concerten, die vervangen natuurlijk niet de ‘normale’ concert beleving. Maar hoe sta jij daar tegenover?
Als daar echt niets anders opzit ben ik daar wel voor te vinden. Beter iets dan niets, liever een streaming concert dan helemaal niets. Uiteraard vervangt dat nooit een echte concertbeleving waar je contact hebt met je publiek. Dus we moeten even bekijken hoe het zich verder ontwikkelt. Als het nog lang zal duren dat we geen concerten kunnen geven, zullen we deze optie dus zeker in overweging nemen.

Ik vrees er persoonlijk toch een beetje voor, als je de evolutie nu ziet, dat er echt festivals zullen kunnen doorgaan
Als je mijn persoonlijke mening vraag, vrees ik ook dat het vooral op de gewone wijze zeer moeilijk zal worden, gewoon omdat er geen toelating zal worden voor gegeven. En dan moet je je daarbij neerleggen, coronaproof gericht misschien wel… Kortom, het wordt moeilijk dus, maar binnen een bepaald concept zijn er misschien – hopelijk – toch mogelijkheden. Ik hoop dat ik het mis heb uiteraard, en dat alles gewoon kan doorgaan.

Dat hopen we allemaal. Maar goed.. Om beetje in die richting van digitaal en streaming verder te gaan, heeft het in tijden van streaming via spotify en sociale media nog zin om fysieke platen uit te brengen?
Vooral vinyl platen zitten toch weer vol in de lift. Persoonlijk ben ik nooit zo een fan geweest van CD’s, en je ziet toch dat nog veel mensen zo een vinyl plaat willen aanschaffen, zelfs nu in deze tijden. Dat heeft ooit wel in een dipje gezeten, maar lijkt nu dus toch weer in volle opmars en dat is wel mooi om te zien. En meteen toch een reden om het nog wel te doen in deze tijden.

Nog een vraagje over deze corona crisis. Hoe heb je deze crisis eigenlijk als muzikant, band maar ook als mens doorstaan?
Als muzikant ben ik daar eigenlijk vrij snel overheen gestapt moet ik toegeven, ik neem het leven zoals het komt. We hebben het voordeel dat we een buffer hebben opgebouwd ondertussen en nog even vooruit kunnen. Als mens val ik wel van de ene verbazing in de andere. Zowel geconfronteerd worden met mensen die uit panische angst toch heel rare dingen doen, en dan langs de andere kant die elk complot dat voorbij komt gelopen als waarheid aannemen, en daar dus bang van zijn. Die twee uitersten die angstig zijn, en voor mij is angst altijd een slechte raadpleger. Ik probeer op dat vlak altijd een beetje een middenweg te zoeken daartussen. Ik probeer dan een beetje de rust te bewaren, en dat is in deze tijden vaak een uitdaging op zich.

Om nog een beetje daarop verder op in te gaan. Hoe denk je persoonlijk dat de cultuur, muziek en kunst deze crisis zal overleven?
De wat grotere bands kunnen het wel een tijdje uitzingen, die hebben dus doorgaans wel een buffer. Voor de kleinere wordt het zeer moeilijk, laat ons hopen dat de muzikanten binnen die bands nog iets anders achter de hand hebben naast hun muziek. Waardoor ze later misschien terug op kunnen pikken. Maar de horeca? Daar heb ik echt mee te doen. Die mensen hebben vaak een huurcontract dat doorloopt en die zien hun inkomsten gewoon verdwijnen. Als ik daar aan denk draait mijn maag gewoon om. Zoveel jaren iets opgebouwd en dan zien ze vaak alles verdwijnen als sneeuw voor de zon, dat is gewoon verschrikkelijk.

Wat zijn de verdere plannen in 2021?
Er zijn al heel wat festivals geboekt, maar zoals we al eerder bespraken , is het allemaal koffiedik kijken. Er staat ook iets op de planning voor het einde van het jaar, maar ook dat is afwachten geblazen. En onze grote tour (met Apocalyptica) is al verplaatst naar begin 2022. En ook dat is allemaal afwachten, al onze toekomstplannen hangen dus af van hoe alles zich verder zal ontwikkelen de komende tijden. Of alles weer gaat worden zoals vroeger? Dat is zeker koffiedik kijken. Er zijn wel plannen over het ‘nieuwe normaal’ maar daar sta ik wat huiverig tegenover… We zullen vooral alles een beetje zelf moeten gaan sturen, in ieders belang. Dan moeten we zorgen dat de macht niet in een kleine groep terecht komt, dat we zelf nog kunnen beslissen. Maar het is afwachten hoe alles gaat ontwikkelen de komende jaren, laat het ons daarbij houden.

Zijn er na al die jaren nog ambities en doelstellingen die je voor ogen hebt als muzikant maar ook als band?
Laat het me zo stellen, als alles in het slechtste geval hierbij zou blijven ben ik nog steeds een gelukkig mens. Als we kunnen doorgaan, graag. Want er zijn plannen om een nog iets grotere show te gaan brengen, er zijn plannen voor nieuwe stage attributen te laten maken in die richting. Dus zodra dat licht terug op groen zou gaan, zijn we volledig klaar voor een volgende stap. Naar dus een grootschaligere show van Epica.

Over dat live optreden had ik nog een vraag. Wat me opvalt is dat, in tegenstelling tot bijvoorbeeld Within Temptation, staat Epica -  op enkele uitzondering na – doorgaans zelden op een ‘regulair festival’ maar eerder op een metal gericht. Heb je daar een verklaring voor?
Nee, eigenlijk niet. Er is een periode geweest tussen 2005/2006 dat we plots wel op enkele mainstream festivals konden spelen. En we hebben op Pinkpop en Lowlands gestaan bijvoorbeeld, ook vrij recentelijk nog een keer op Pinkpop. Daarna veranderde dat weer. Een echte verklaring heb ik er niet voor, misschien zijn we gewoon ‘te heftig’ voor die mainstream festivals? Maar ik ben blij met de festivals die we gedaan hebben en ik mis het niet of ben er ook niet bewust mee bezig. Maar als er plots een deur zou open gaan naar terug die mainstream festivals, zou ik daar ook niet treurig om zijn uiteraard. Maar we zullen zeker en vast steeds ons ding doen, dat is zeker.

Bedankt voor dit fijne gesprek, ik hoop dat we dit gesprek spoedig kunnen overdoen tussen pot en pint,  een Belgisch biertje uiteraard ?
Ja, maar ik drink zelf ook alleen maar Belgisch bier. Ik heb mijn koelkast vol staan met Leffe, dat is een van mijn favoriete bieren. Trouwens over bier gesproken, we zijn ook bezig met een eigen Epica biertje dat op de markt zal worden gebracht. En dat is trouwens via  een Belgische brouwerij, we zijn daar maar net mee begonnen dus  Maar dat komt er dus ook aan .. leuk nieuws om dit gesprek mee af te sluiten.

Pics homepag @Tim Tronckoe

Dat is dus inderdaad iets om naar uit te zien, bedankt voor dit heel fijne gesprek. We hopen jullie spoedig live te zien, en spreken zeker eens af om dat biertje te proeven