Van Dyke Parks mag gerust als een levende legende beschouwd worden, maar dan eentje van het soort waarvan iedereen zijn naam wel ergens van kent maar wiens muziek een goed bewaard geheim is gebleven. De meesten kennen hem wellicht van zijn samenwerking met The Beach Boys. Zo herschreef hij de teksten van ‘Smile’ toen Brian Wilson het noorden aan het kwijtraken was. Maar ook zijn samenwerking met Joanna Newson, voor wie hij de arrangementen schreef van het controversiële album ‘Ys’, sprak tot de verbeelding. Het aantal namen met wie hij collaboreerde is schier eindeloos : Ry Cooder, Tim Buckley, Harry Nilson, Keith Moon, The Byrds, Peter Case, ... Hij verscheen zelfs een korte periode samen met Frank Zappa's Mothers Of Invention op het podium. Alsof dat niet genoeg is schreef hij ook nog enkele boeken, acteerde in films en had zelfs een rolletje in een aflevering van 'Twin Peaks'. Zijn eigen werk beperkt zich dan weer tot slechts een zestal platen waarvan de eerste drie, ‘Song cycle’ uit '68, ‘Discover America’ uit '72 en ‘Clang of the yankee reaper’ uit '75, nu opnieuw zijn uitgebracht. Wat een mooie aanleiding was voor een korte Europese tour, waarbij België zich gelukkig mocht prijzen dat de 4AD bereid gevonden was om hiervoor haar nek uit te steken.

Van Dyke Parks bleek een zeer aimabel man, die voor hij begon de 4AD (die hij ‘perfect in every detail’ vond) uitvoerig bedankte. 69 is hij intussen en hij ziet er klein en gedrongen uit maar toen hij plaats nam aan de piano en opende met een instrumental, werd meteen duidelijk dat zijn virtuoze vingers nog geen last hadden van slijtage. Mr. Parks had ervoor gekozen om zich te laten begeleiden door de Nederlander Reyer Zwart op staande bas en de Zuid-Afrikaan Don Heffington op drums. Maar of hij ze echt nodig had blijft de vraag, vooral de drums bleken wat aan de matte kant.
Van Dyke Parks zoekt zijn inspiratie voor zijn songs in stokoude en soms haast verloren gewaande genres als ragtime, calypso of New Orleans Jazz, maar weet toch op ieder nummer zijn eigen stempel te drukken via zijn unieke, wat barokke pianospel.
Wat de songkeuze betreft beperkte hij zich niet tot die drie eerste platen, zoals ik verwacht had, maar plukte hij nummers uit zijn volledige cataloog. Daarnaast vertolkte hij ook enkele bijzonder obscure covers, waarvan de oudste dateerde van halverwege de jaren 1800.
Wie om één of andere reden niet volledig overtuigd geweest zou zijn van zijn muzikale kunnen had zich nog altijd kunnen laven aan de vele verhalen die hij tussen de nummers door vertelde. De man bleek een entertainer van de zuiverste soort die het ondermeer had over de wrede Mississippi die Jeff Buckley, met wiens vader hij nog samenwerkte, uit ons midden rukte. Ook politiek schuwde hij zijn mening niet : "er is wel degelijk een verschil tussen de harde kneukels van Bush en de uitgestoken hand van Obama, geloof me". Om wat later sarcastisch uit de hoek te komen. "Ik heb het altijd moeilijk om te weten wanneer ik moet lachen of huilen. Soms lach ik op begrafenissen en soms ween ik op bruiloften, die soms al veel eerder hadden moeten plaatsvinden”.

Na zowat vijftig minuten hield hij het voor bekeken om uiteraard nog eens terug te komen voor een paar bissen waaronder een magistrale versie van "Sailin' shoes" (Little Feat). Het was mooi geweest maar of we nu het genie, waar hij doorgaans voor versleten wordt, nu aan het werk hadden gezien valt toch te betwijfelen. Hoewel velen daar waarschijnlijk anders over dachten, gezien de stormloop op de merchandisingstand.

Vooraf zagen we nog het Brusselse V.O. normaal een sextet dat voor deze gelegenheid herleid was tot een trio: Boris Gronenberger (zang, gitaren), Aurélie Muller (klarinet, vibrafoon) en trompettist Ludovic Bouteligier. De groep nam haar jongste plaat op met hulp van John McEntire (Tortoise). Er mocht dus toch wat verwacht worden maar ik bleef grotendeels op mijn honger zitten. Hun dromerige jazzpop deed in de beste momenten wat denken aan Robert Wyatt terwijl de gemanieerde vocalen best wel iets hadden, maar vraag me niet wat. Ondanks de variatie aan instrumenten sloeg de eenvormigheid uiteindelijk toe, iets wat misschien met een volledige bezetting te vermijden was.

Organisatie: 4AD, Diksmuide

Na een goedgevuld en zeer gevarieerd concertseizoen besloot de Gentse Handelsbeurs om Van Dyke Parks als seizoensafsluiter op de affiche te plaatsen. Deze 68-jarige kranige legende werkte met iedereen samen waar maar met te werken viel (dat gaat van U2, Little Feat tot Saint Etienne) en verder had hij ook nog zijn zegje op één van de meest legendarische albums uit de popgeschiedenis ooit, ‘Smile’ van Beach Boys.
Het had trouwens geen haar gescheeld of Van Dyke zat op vraag van David Crosby bij The Byrds maar in de muziekgeschiedenis vinden we wel eens meer zaken terug waar nu eenmaal geen verklaringen voor te vinden zijn.

Zo’n mysterie schuilt bijvoorbeeld in het voorprogramma (en tevens later ook de begeleidingsband) van Van Dyke Parks, nl. Clare & The Reasons.
Voor de gelegenheid werd de Handelsbeurs met de nodige tafeltjes en stoeltjes omgebouwd tot een heuse jazzclub en zangeres Clare Muldaur Manchon opende met de woorden “Gent, the best city in the world. I kid you not” meteen haar liefdesoffensief. Die Clare is trouwens niet één van de minste want deze dochter van Geoff Muldaur (iemand die destijds nogal vaak rondhing met Bob Dylan) mocht op haar derde album ‘The Movie’ op o.a. de medewerking rekenen van Sufjan Stevens en Van Dyke Parks, met wie ze trouwens reeds drie maal een Amerikaans/Canadese toer achter de kiezen heeft.
De muziek van Clare & The Reasons kun je een beetje met Wizard Of Oz vergelijken waarbij Clare de rol van Dorothy vertolkt en die je doorheen een wereld van klassieke muziek (soms hoor je wel eens invloeden van Mussorgsky), easy jazz, crooners en pop leidt. Hun muziek is tamelijk minimalistisch, zo kan een fluitmelodietje bij deze New Yorkers uitgroeien tot iets wondermoois en schrikken ze er ook niet voor terug om bijvoorbeeld een afschuwelijk nummer als “That’s all” van Genesis om te bouwen tot iets waar bijvoorbeeld The Sundays wel trots zouden kunnen op zijn.
Ook al bleef het bij voorzichtig handgeklap, kon je toch op het gezicht van het publiek een blik van intens genot terugvinden.

Net voor deze fijne groep het publiek verliet werden zij vergezeld door de man voor wie de Handelsbeurs in de eerste plaats volgelopen was : Van Dyke Parks.
Deze legende mag dan wel mede verantwoordelijk zijn voor een grote brok popgeschiedenis en vandaag de dag hedendaagse heldinnen als Joanna Newson bijstaan, toch blijft hij de onzichtbare eenvoud zelve want zo zit hij gewoonweg zijn piano te stemmen terwijl alles in gereedheid wordt gebracht, tot hij op een bepaald moment het publiek toespreekt met de lovende woorden : “Thank you for coming to our shows in times where football has become an art”.
Gedurende meer dan een uur wist deze opa, die trouwens ooit zijn carrière als filmacteur begon aan de zijde van Grace Kelly, ons te entertainen op singersongwriterstuff met een hoge jazzy inbreng die verzorgd werd door The Reasons weliswaar zonder Clare die reeds achter de coulissen was verdwenen.
Van Dyke Parks wordt wel eens aangehaald omwille van zijn bizarre arrangementen maar tijdens dit optreden werd alles herleidt tot de eenvoud van het lied, wat meteen een zeer sterk punt is als je naam Van Dyke Parks is.
Voor sommige nummers ging Van Dyke wel zeer ver terug in de geschiedenis zo was er bijvoorbeeld de eigenwijze bewerking van een traditionele song uit New Orleans uit 1874, of zo is “Cowboy” een nummer dat hij ontdekte tijdens zijn doorreis doorheen Hawaï of is het aangrijpende “The Attic” een bewerking van een nummer die zijn vader had geschreven tijdens de Tweede Wereldoorlog wanneer hij als majoor van de medische dienst de oorlogsgruwelen meemaakte in Normandië.
De meeste mensen zullen de muziek van Van Dyke Parks terecht vergelijken met die andere singer-songwriter Randy Newman zeker omdat door de vele verwijzingen naar allerlei dieren doorheen de nummers, Van Dyke’s muziek meer dan eens herinneringen oproept aan talrijke liedjes uit de Walt Disney-cartoons. Het ene moment is de fantasiewereld van Van Dyke opgebouwd uit sprookjes maar eens hij van wal steekt met een nummer als “Black Gold” dat een tragische verwijzing is naar de schandalige milieuramp die deze planeet teistert, weet je dat hij alweer de bittere waarheid van het leven bovenhaalt.
Na een uurtje kondigde Van Dyke plots aan “That’s it, we’re through”, waarbij hij zijn publiek op de knieën aanbad en vervolgens het podium verliet langs de weg van de gewone man, niet langs de zijkant van het podium maar wel via de zaal naar de bar.

Bij het verlaten van de zaal kon je een goedlachse Daan gadeslaan die blijkbaar had genoten van het concert en met zo’n beeld kon je tevreden huiswaarts trekken want je wist dat een legende weer maar eens je levenspad had doorkruist.

Organisatie: Handelsbeurs, Gent