Tinariwen - Een hypnotische tocht door zand en sterren

Tinariwen De woestijn was dinsdagavond even niet in Kidal, maar in de Ancienne Belgique. Tinariwen, de legendarische Toearegband uit het noorden van Mali, bracht met hun ‘Hoggar Tour’ een wederom bezwerend concert. Geen grote verrassingen, wel een band die na tientallen jaren nog altijd meesterlijk beheerst hoe je een zaal langzaam in trance speelt.

Vanaf opener “Alkhar Dessouf” hing die typische sfeer meteen in de lucht: golvende gitaren, repetitieve ritmes en samenzang die eerder bezweringen lijken dan klassieke refreinen. Tinariwen speelt geen nummers die naar een climax werken; hun muziek beweegt in cirkels, als een karavaan die onverstoorbaar verder trekt. Het publiek in de uitverkochte AB liet zich gewillig meevoeren.
Centraal stonden opnieuw de karakteristieke gitaren van Ibrahim Ag Alhabib en Abdallah Ag Alhousseyni. Hun blues-spel bestaat nog steeds uit schurende riffs en spacy uithalen. Vooral tijdens “Imidiwan Takyadam” en “N'ak Ténéré Lyat” kregen die gitaarlijnen iets bijna psychedelisch. Het was een voortdurend pulserend geluid dat onder je huid kruipt.
De kracht van Tinariwen zit echter evenveel in het collectief. De muzikanten op scène vormden één bewegend organisme, met ritmisch handgeklap, call-and-response-zang en een groove die langzaam maar onverbiddelijk intenser werd. Hassan Ag Touhami ontpopte zich daarbij opnieuw tot de natuurlijke sfeermaker van de groep: dansend, zwaaiend en voortdurend contact zoekend met het publiek. Zijn bewegingen leken soms even belangrijk als de muziek zelf.
Opvallend was hoe organisch oud en nieuw materiaal in elkaar vloeide. Tinariwen blijft trouw aan het recept waarmee ze de desert-blues wereldwijd introduceerden: repetitieve grooves, slepende chants en dat onverwoestbare gevoel van heimwee - assouf in het Tamasheq. Sommigen zullen zeggen dat de band weinig vernieuwt, maar live blijkt net daarin hun kracht te zitten. Dit is muziek die niet mikt op verrassing, maar op verdieping.
Tijdens “Amidinim Ehaf Solan” begon de AB steeds nadrukkelijker mee te klappen, terwijl “Soixante Trois” de zaal volledig losweekte uit haar aanvankelijke concertreserve. Ook de politieke boodschappen over een vrije Sahara en vrouwenrechten hadden hun werk gedaan.

Tinariwen blijft een bijzonder fenomeen: een groep voormalige rebellen die hun cultuur wereldwijd uitdraagt zonder haar glad te strijken voor een westers publiek. Zelfs na al die jaren klinkt hun muziek nog alsof ze rechtstreeks uit de Sahara komt aangewaaid. Misschien zat daar dinsdagavond net de magie: niet dat de band zichzelf heruitvond, wel dat ze opnieuw bewees hoe tijdloos hun hypnotiserende woestijn-blues eigenlijk is.
Uitkijken nu naar hun kleine broertjes van Tamikrest volgende week dinsdag in diezelfde AB.

Organisatie: Ancienne Belgique, Brussel