Festival van de Vrijheid Théâtre National Wallonie-Bruxelles, 08 > 17.10.2026

FESTIVAL VAN DE VRIJHEID
Een organisatie van Bruxelles Laïque ASBL
08 > 17.10.2026
Théâtre National Wallonie-Bruxelles

Van 8 tot 17 oktober 2026 neemt het Festival van de Vrijheid – georganiseerd door Bruxelles Laïque vzw – zijn intrek in het Théâtre National Wallonie-Bruxelles voor tien dagen vol concerten, theater, documentairefilm, debatten en tentoonstellingen. In een context die wordt gekenmerkt door oorlogen, aantastingen van vrijheden en toenemende ongelijkheid, bevraagt deze nieuwe editie wat verbijstert en verlamt, maar ook het verzet, de stemmen die zich laten horen en de creaties die samenlevingen opnieuw in beweging brengen. Het is binnen deze spanning, tussen Verbijstering en opstanden, dat de programmatie van 2026 vorm krijgt.

Door de overvloed aan schokkende informatie is het risico groot dat we eraan gewend raken, ons machteloos voelen of niet meer weten hoe we moeten reageren. Verbijstering verwijst naar dat moment waarop de schok uiteindelijk verlamt. De geschiedenis toont echter aan dat periodes van angst en terugtrekking ook aanleiding geven tot collectieve bewegingen, stemmen die zich laten horen, ongehoorzaamheid en artistieke of burgerinitiatieven die weigeren zich bij het onvermijdelijke neer te leggen. Zonder doemdenken of naïviteit bevraagt het Festival van de Vrijheid wat verontrust en blokkeert, en brengt het tegelijk verhalen, ervaringen en vormen van verzet onder de aandacht die het vermogen om te handelen, te denken en te creëren teruggeven.

Om dieper op deze thema’s in te gaan, stelt het Festival een vijftiental ontmoetingen en debatten voor die de contouren en pijlers van onze democratieën bevragen. Welke obstakels wegen op de persvrijheid? Hoe kunnen autoritaire ontsporingen binnen de politie aan de kaak worden gesteld of hoe kunnen we het hoofd bieden aan de masculinistische backlash? Er zal ook afstand worden genomen om meer ethische en filosofische vragen te stellen: draagt het democratische systeem zelf de belemmeringen in zich waarop het geacht wordt een antwoord te bieden? Is het werkelijk zo onredelijk om affectiviteit in politieke termen te benaderen? Andere ontmoetingen zullen zich richten op de opstanden zelf, in hun vormen van directe actie, verhalen of pacifisme. Trouw aan zijn geest wil het Festival van de Vrijheid het publiek vooral uitnodigen om in actie te komen, via verschillende sessies rond mobilisatie, of het nu gaat om onderwijs, het recht op solidariteit, de sociale strijd tegen de georganiseerde misdaad, de ontmanteling van sociale rechten of een wereld zonder oorlog. Onder de namen die al zijn aangekondigd: filosoof Geoffroy de Lagasnerie, journaliste Florence Aubenas en de Iraanse antropologe Chowra Makaremi.

Wat theater betreft, nemen drie voorstellingen de intieme ervaring als uitgangspunt om de geschiedenis, normen en politieke omwentelingen te bevragen. In SAMAR vertelt Samar Kokash over de gevangenschap, ballingschap en wederopbouw van een Syrische kunstenares en moeder. Met L’Infiltré verbindt Océan zijn transitieparcours met een reflectie over mannelijkheid, witheid en overdracht. Dressing Room, van Bissane Al-Charif, Hala Omran en Waël Ali, geeft het woord aan vrouwen in de menopauze in een voorstelling die getuigenissen, zang en humor combineert.

Het Festival viert de vrijheden ook met muziek, met een gedurfde en diverse programmatie. Abd Al Malik opent het festival met Gibraltar, Identités réconciliées, een voorstelling die slam, rap, zang, dans en beeldende kunst samenbrengt. Yuston XIII ontvouwt een universum tussen schaduw, licht, poëzie en geraas. Keziah Jones laat zijn blufunk horen, op het kruispunt van blues, funk en zijn Nigeriaanse roots, terwijl ascendant vierge popproducties, razende ritmes en teksten combineert die nu eens apocalyptisch, dan weer verbindend zijn. Imany brengt een concert waarin haar unieke stem soul, folk en pop vermengt in een universum dat tegelijk intiem en krachtig is. De avond met Blu Samu en 2L zet twee artiesten met een eigenzinnige schrijfstijl in de kijker, die van rap een ruimte voor expressie, vrijheid en heruitvinding maken. Marcel Khalifé keert terug naar Promises of the Storm, zijn vertolking van de gedichten van Mahmoud Darwish, gedragen door de oud, en Altın Gün laat psychedelische grooves, Anatolische funk en Turkse volkstradities met elkaar in dialoog gaan. Het Festival wordt afgesloten met een dubbele roots-affiche met Sister Carol, een boegbeeld van bewuste reggae en dancehall, en Cimarons, pioniers van de Britse reggae uit de Jamaicaanse diaspora.

Een ander belangrijk luik van het festival, de documentairefilmcompetitie, brengt dit jaar
een twintigtal films samen. Verschillende vertoningen gaan gepaard met ontmoetingen met filmmakers en protagonisten, om de reflecties ook na de film voort te zetten. Oorlog en de gevolgen ervan lopen als een rode draad door een groot deel van de programmatie: in Gaza blijft een clown ondanks de bombardementen optreden voor kinderen; in Bagdad proberen inwoners hun collectieve geheugen te reconstrueren aan de hand van de geschiedenis van de zoo en zijn leeuwen; in Oekraïne gaat het over de uitputting die wordt veroorzaakt door de voortdurende blootstelling aan oorlogsbeelden op sociale media. Andere verhalen belichten meer intieme of ondergrondse vormen van verzet: de clandestiene leeskring van jonge Afghaanse vrouwen in Kabul, migratietrajecten vanuit Kameroen of het Europese niet-onthaal. De programmatie staat ook stil bij hedendaagse ideologische ontsporingen, van complotdenken en extreemrechts binnen de wellnesswereld tot politieke repressie in Rusland. Net als bij de vorige edities probeert de selectie van 2026 een gevoelige cartografie te schetsen van de strijd en veerkracht van onze tijd, tussen ballingschap, gender, koloniaal geheugen en bedreigde talen.

Twee tentoonstellingen vervolledigen de programmatie. Met The Nemesis Machine stelt de Britse kunstenaar Stanza zich een cybernetische stad voor die in realtime reageert op gegevens uit haar omgeving. Deze immersieve installatie, opgebouwd uit elektronische componenten, sensoren en beelden van bezoekers, bevraagt slimme steden, surveillance, artificiële intelligentie en onze toenemende afhankelijkheid van geconnecteerde technologieën. Tussen fascinatie en bezorgdheid bevraagt ze de grenzen van vrijheid in een wereld die door data wordt bestuurd. Met Critical Minerals – Geography of Energy onderzoekt de Italiaanse fotograaf Davide Monteleone de geopolitieke, sociale en ecologische gevolgen van de energietransitie. Hij toont de landschappen, mijnen en gemeenschappen die centraal staan in de ontginning van mineralen die onmisbaar zijn voor groene technologieën, en nodigt zo uit om na te denken over de menselijke en ecologische kost van onze energietoekomst.

Politiek. Artistiek. Feestelijk. Subversief. Zoals elk jaar brengt het Festival van de Vrijheid alle vormen van expressie samen om weerstand te bieden, te getuigen en mensen samen te brengen.

PRAKTISCHE INFORMATIE
Festival van de Vrijheid
08 > 17.10.2026
Théâtre National Wallonie-Bruxelles
Émile Jacqmainlaan 111-115
1000 Brussel

www.festivaldeslibertes.be