Your Eyes – Een verloren opname krijgt na 36 jaar alsnog een stem

In 1989 vonden vier muzikanten uit Beveren elkaar in een gedeelde liefde voor donkere, sfeervolle postpunk. Onder de naam Your Eyes bouwden zanger Koen Apers, bassist Kris De Potter, drummer Tom De Dobbelaer en gitarist Bart Verlent in korte tijd een eigen repertoire op.
Na een geslaagd live-debuut als voorprogramma van Enema Joe trok het viertal op 16 april 1990 naar de Etiquette Studio in Zandvliet. De acht nummers die er onder leiding van Nico de Haan werden opgenomen, verdwenen na het uiteenvallen van de groep echter voor ruim drie decennia in de kast. In 2025 werd de originele reel-to-reeltape gerestaureerd. Dankzij het Londense archieflabel Nausea Records verschijnt het materiaal nu eindelijk op vinyl als Etiquette Session: 1990.
Info Your Eyes - Etiquette Session : 1990 | Coming Up | Music Media Corner

Wat aanvankelijk een gesprek over die lang verloren gewaande opnames zou worden, groeide uit tot een warme, levendige en soms emotionele terugblik op muziek, vriendschap, gemiste kansen en het veel te vroege overlijden van Koen Apers.

Wanneer we teruggaan naar Beveren in 1989: hoe hebben jullie elkaar gevonden?
Your Eyes: We kwamen elkaar vooral tegen in dezelfde cafés en jeugdhuizen. In Beveren kende iedereen elkaar wel een beetje. Bart was er niet helemaal vanaf het eerste begin bij: aanvankelijk was er nog sprake van een vrouwelijke gitariste, maar dat is uiteindelijk niet doorgegaan. Via de lokale scene en gemeenschappelijke kennissen is de definitieve bezetting ontstaan. Zoals zoveel jonge groepen zijn we begonnen met enkele covers. Je kiest nummers die je graag hoort en die technisch nog haalbaar zijn. We speelden They Walked in Line van Joy Division, Heartland van The Sisters of Mercy en Lies van Skeletal Family. We hebben ook eens Just Like Heaven van The Cure geprobeerd, maar dat trok op niets. Vanuit die gedeelde smaak zijn we vrij snel eigen nummers beginnen te schrijven. Niemand van ons was op dat moment een geschoolde topmuzikant. We zochten, probeerden en leerden terwijl we samen speelden. Net daardoor ontstond iets eigens.

Joy Division, The Sisters of Mercy en het 4AD-label worden vaak als inspiratiebronnen genoemd. Wat trok jullie zo sterk aan in die muziek?
Your Eyes: Dat was de muziek van ons dagelijkse leven. Ze klonk in de cafés waar we kwamen en paste bij de tijd waarin we jong waren. Natuurlijk hoor je die invloeden terug, maar we probeerden geen kopie te maken. Iedereen bracht zijn eigen smaak en persoonlijkheid mee. Bart was bijvoorbeeld altijd heel avontuurlijk in zijn muzikale keuzes en bleef nieuwe dingen ontdekken. De anderen vonden dan weer houvast in bepaalde klanken of stijlen. Uit die verschillen groeide de muziek van Your Eyes. Het valt ons vandaag trouwens op dat jonge luisteraars opnieuw openstaan voor muziek uit de jaren tachtig. Via internet en streaming kunnen zij zonder grenzen door verschillende periodes en genres zoeken. Vroeger werd je veel sneller in een hokje geplaatst: je hoorde bij de punks, de newwavers of een andere groep. Vandaag lijkt die scheiding minder streng. Misschien verklaart dat mee waarom deze plaat na zoveel jaren toch nog aansluiting vindt.

De nummers ontstonden in amper enkele maanden. Hoe verliep dat schrijfproces?
Your Eyes: Dat gebeurde vooral samen. Iemand bracht een baslijn, gitaaridee of ritme aan en tijdens de repetitie zochten we verder. Niemand kwam met een volledig afgewerkt plan binnen. We waren allemaal nog groen en probeerden vooral uit wat lekker klonk. Soms ontstond iets heel intuïtief. Achteraf lijkt het haast onwaarschijnlijk dat we in zo weinig tijd een volledige set bijeen kregen. Koen schreef de teksten. Hij vertrok soms vanuit persoonlijke ervaringen of dingen uit het dagelijkse leven, maar bezat ook enorm veel fantasie. Hij kon een tekst bijna filmisch maken, zodat je er beelden bij kreeg. Zijn Engels klonk bovendien erg natuurlijk. Wij konden muziek aanbrengen, maar niemand anders in de groep had op die manier teksten kunnen schrijven. Koen was een bijzonder creatieve en artistieke persoonlijkheid; dat kwam later ook terug in zijn belangstelling voor film en video.

Titels als “Mein Untergang”, “As Easy As Hate” en “The Dreamless Sleep” klinken behoorlijk donker en fatalistisch. Was het een weerspiegeling van jullie eigen gemoed?
Your Eyes: Voor een deel wel. Koen haalde inspiratie uit persoonlijke ervaringen en uit wat er rondom ons gebeurde, maar niet iedere zin moet letterlijk worden gelezen. Zijn fantasie speelde een grote rol. De donkere sfeer paste natuurlijk ook bij de muziek waarnaar we luisterden en bij de tijdgeest. De wereld zag er toen evenmin bijzonder rooskleurig uit. Eigenlijk is dat vandaag niet zo anders, wanneer je kijkt naar oorlog, politieke spanningen en maatschappelijke onzekerheid. Muziek kan op zulke omstandigheden op verschillende manieren reageren. Je kunt de donkere kant rechtstreeks benoemen, maar je kunt er ook bewust aan ontsnappen met iets lichts of dansbaars. Wij kozen toen vanzelf voor die meer donkere, zoekende richting. Dat was geen berekende houding; zo klonk ons leven op dat moment.

Verwijst “Dulce Et Decorum Est” rechtstreeks naar het anti-oorlogsgedicht van Wilfred Owen?
Your Eyes: Ja, het uitgangspunt was het bekende anti-oorlogsgedicht. Het paste bij Koens belangstelling voor donkere maatschappelijke thema's en bij zijn manier om van woorden beelden te maken. Hoe hij die inspiratie exact heeft verwerkt, kunnen we vandaag natuurlijk niet meer volledig voor hem reconstrueren. Daarom is het belangrijk dat de tekst en de muziek ook voor zichzelf mogen spreken.

Jullie eerste optreden, als voorprogramma van Enema Joe tijdens een Creatures Of The Night-feest in Antwerpen, kreeg meteen een sterke respons. Wat herinneren jullie je ervan?
Your Eyes: Vooral dat de reactie veel positiever was dan we hadden verwacht. We hadden nog maar enkele maanden samen gespeeld en plots bleek dat de nummers ook buiten het repetitielokaal werkten. Die respons gaf ons het vertrouwen om naar de studio te gaan. Tegelijk waren de mogelijkheden toen heel anders dan vandaag. Er was geen sociale media en je kon je muziek niet met één klik verspreiden. Na een optreden of een demo bleef de vraag: wat doe je er nu mee? Je stuurde tapes en brieven rond en hoopte dat iemand reageerde. We hebben wel geprobeerd belangstelling te wekken, maar het was moeilijk om buiten de eigen omgeving door te breken. Zonder de juiste contacten of ondersteuning kon sterk materiaal gemakkelijk verdwijnen.

Met welke verwachtingen trokken jullie op 16 april 1990 naar de Etiquette Studio?
Your Eyes: We wilden in de eerste plaats vastleggen wat we op dat moment als groep hadden opgebouwd. Het ging snel: acht nummers werden tijdens één studiosessie opgenomen. We hadden geen groot budget en konden ons geen weken studiotijd veroorloven. De bedoeling was om over een degelijke opname te beschikken waarmee we verder konden. Die geconcentreerde werkwijze hoor je nog altijd. De plaat is niet perfect en wij horen zelf uiteraard iedere kleine fout. Als je je eigen partij kent, valt vooral op wat je anders had willen spelen. Maar wanneer je bedenkt hoe jong en onervaren we waren en hoeveel materiaal in zo weinig tijd werd opgenomen, mogen we daar trots op zijn. De energie en spanning van die dag zitten nog altijd in de opnames.

Welke rol speelde producer Nico de Haan tijdens die sessie?
Your Eyes: Hij hielp ons om een voller en beter uitgebalanceerd geluid te vinden en gaf praktische aanwijzingen. Bij het drumgeluid en de manier waarop bepaalde partijen werden gespeeld, stuurde hij bijvoorbeeld bij. We speelden een nummer eerst door en kregen vervolgens opmerkingen over passages die te druk waren of anders konden worden aangepakt. Hij probeerde dus niet alleen registrerend te werken, maar dacht mee vanuit zijn ervaring. Toch bleef het duidelijk onze muziek. De opnames klinken niet alsof iemand ons in een totaal andere richting heeft geduwd. Hij hielp vooral om wat wij live deden zo goed mogelijk op tape te krijgen.

Beseften jullie toen dat jullie materiaal zich kon meten met bekendere newwave- en postpunkgroepen?
Your Eyes: Op dat moment stonden we daar waarschijnlijk minder bij stil. We hoorden vooral onze voorbeelden en wisten hoeveel beter of ervarener zij waren. Nu de plaat verschijnt, krijgen we erkenning die we destijds niet hebben gekend. Dat voelt vreemd, maar ook bijzonder. Mensen die er toen niet bij waren — soms veel jongere luisteraars — reageren enthousiast op muziek die 36 jaar in een kast heeft gelegen. We gaan nu niet beweren dat we destijds gegarandeerd groot zouden zijn geworden. Daarvoor spelen veel meer factoren mee dan kwaliteit alleen. Maar wanneer we de plaat vandaag beluisteren, vinden we wel dat ze niet hoeft onder te doen voor heel wat muziek die toen wél werd uitgebracht. Het grootste compliment is misschien dat de nummers niet klinken als een curiositeit die alleen uit nostalgie interessant is.

Bart, waarom besloot je de oorspronkelijke tape in 2025 opnieuw boven te halen?
Your Eyes: Er bestond al een digitale kopie, maar die klonk niet goed genoeg. Door slijtage en ruis was het materiaal moeilijk bruikbaar. Toen Frank Gorissen van Subterra ermee aan de slag ging, bleek dat hij vanuit die kopie onvoldoende kon doen: wanneer hij de ruis probeerde weg te halen, tastte dat ook de instrumenten aan. Daarom moesten we terug naar de originele reel-to-reeltape. Die tape bleek gelukkig nog te bestaan. Via Dutch Tape Transfers werd ze zorgvuldig gedigitaliseerd, waarna Frank opnieuw aan de mastering kon beginnen. Het was geen vooraf uitgestippeld masterplan, maar een opeenvolging van stappen. Telkens wanneer één probleem was opgelost, diende zich een volgende mogelijkheid aan.

Hoe ervaarden jullie het om de muziek na ongeveer 36 jaar opnieuw in goede kwaliteit te horen?
Your Eyes: Je hoort eerst alle dingen die je zelf anders zou hebben gedaan. Dat is waarschijnlijk onvermijdelijk wanneer je naar je jongere zelf luistert. Toch overheerst trots. De klank is nu veel helderder en heeft meer diepte, maar het klinkt nog altijd zoals wij de muziek in ons hoofd herinnerden. Belangrijk was dat de ziel behouden bleef. De opname mocht niet worden gladgestreken tot iets wat Your Eyes nooit is geweest. De mastering heeft de instrumenten duidelijker en krachtiger gemaakt zonder de spanning, de ruwheid en het karakter van de oorspronkelijke sessie weg te nemen. Dat evenwicht is goed gelukt.

Hoe kwam Nausea Records vervolgens in beeld?
Your Eyes: Het contact kwam er via Subterra Studio, dat in opdracht van Nausea Records op zoek ging naar demo's van newwavebands uit de jaren tachtig die nooit officieel waren uitgebracht. Nausea Records is gespecialiseerd in vergeten of nooit verschenen punk- en postpunkopnames uit de jaren zeventig en tachtig. Ons verhaal paste natuurlijk perfect in dat opzet: een kortstondige Belgische band, acht nummers op een oude mastertape en een plaat die destijds in de kast bleef liggen. Dat een Londens label er uiteindelijk belangstelling voor toont, blijft bijzonder. In 1990 raakte onze muziek nauwelijks buiten Beveren en Antwerpen; vandaag verschijnt ze op transparant paars vinyl en bereikt ze luisteraars die we nooit hadden kunnen voorzien. Ook de oorspronkelijke hoesillustratie van Steve Slingeneyer, die voor de nooit verschenen promotape bedoeld was, krijgt eindelijk haar bestemming. Daardoor voelt de uitgave als de voltooiing van iets wat onafgewerkt was gebleven.

De hernieuwde aandacht kwam helaas ook samen met het nieuws dat Koen ernstig ziek was. Heeft hij de afgewerkte opnames nog kunnen horen?
Your Eyes: Ja, en dat betekent heel veel voor ons. Het contact was door de jaren heen verminderd, maar toen duidelijk werd dat de plaat er echt zou komen, hebben we hem de gemasterde opnames nog kunnen bezorgen. Hij was heel blij met het resultaat. Dat is een van de belangrijkste dingen die we uit dit hele verhaal meenemen: Koen heeft nog geweten dat de muziek eindelijk zou verschijnen en heeft kunnen horen hoe ze klonk. Zijn ziekte en overlijden hebben uiteraard een zware schaduw over de uitgave geworpen. Voor sommigen van ons kwam het nieuws samen met de onverwachte boodschap dat er na 36 jaar een plaat zou verschijnen. Dat bracht in één keer heel veel herinneringen terug en maakte het emotioneel bijzonder intens. Je denkt opnieuw aan de jonge mensen die je toen was, aan wat je samen hebt meegemaakt en aan alles wat daarna is gebeurd.

Wat betekende Koen voor Your Eyes, als zanger en als mens?
Your Eyes: Hij was onvervangbaar. Dat zeggen we niet uit sentiment, maar omdat zijn stem, uitstraling en teksten mee bepaalden wat Your Eyes was. Je kunt misschien iemand vinden met een vergelijkbaar stemgeluid, maar daarmee vervang je de persoon niet. Zonder Koen zou het iets anders worden. Hij kon op een podium een sfeer neerzetten die verder ging dan zuiver zingen. Zijn presence maakte een verschil, zoals een sterke frontman dat altijd doet. Daarnaast was hij degene die de woorden en beelden aan de muziek gaf. Zijn stem blijft nu bewaard en bereikt alsnog mensen, maar het blijft pijnlijk dat hij de uiteindelijke plaat niet meer samen met ons kan vasthouden of beleven.

Kort na de opnames viel de groep uiteen. Was het vertrek van Tom werkelijk de oorzaak, of zat het einde er al aan te komen?
Your Eyes: Het zou te eenvoudig zijn om alles aan één persoon of één beslissing toe te schrijven. Wanneer één belangrijk element uit een jonge groep wegvalt, verandert natuurlijk de hele dynamiek. Maar er speelden meerdere zaken mee. We waren vier heel verschillende mensen met sterke karakters en uiteenlopende muzikale interesses. Koen luisterde bijvoorbeeld steeds meer naar extremere muziek, terwijl niet iedereen noodzakelijk dezelfde richting uit wilde. Na Toms vertrek werd nog geprobeerd verder te gaan met Jan Dhooge op drums en volgde een laatste optreden in Beveren. Dat was geen verwijt aan Jan — hij probeerde er het beste van te maken — maar we hadden nauwelijks samen kunnen repeteren. Als je na maanden weinig te spelen plots opnieuw op het podium staat, kun je onmogelijk hetzelfde niveau halen als tijdens de studiosessie. Voor sommigen voelde de groep toen al alsof ze uit elkaar aan het vallen was. Het abrupte einde was dus veeleer het gevolg van een opeenstapeling dan van één ruzie of één schuldige.

Wanneer jullie nu naar ‘Etiquette Session: 1990’ luisteren, overheerst dan trots of het gevoel dat jullie kansen hebben gemist?
Your Eyes: Vooral trots. Natuurlijk kun je achteraf fantaseren over wat er had kunnen gebeuren als de band langer had bestaan, meer optredens had gekregen of vroeger een label had gevonden. Maar we zijn daar de voorbije 36 jaar niet verbitterd op blijven terugkijken. We hebben het geprobeerd en er is toen uit voortgekomen wat mogelijk was. Deze uitgave geeft ons alsnog erkenning, maar belangrijker is dat ze een hoofdstuk op een mooie manier afsluit. De groep is destijds verbrokkeld zonder echt afscheid te nemen. Nu kunnen we dat verhaal eindelijk samen afronden — helaas niet meer letterlijk met zijn vieren, maar Koens stem en teksten maken onlosmakelijk deel uit van de plaat.

Had Your Eyes muzikaal nog sterk kunnen veranderen als de groep was blijven bestaan?
Your Eyes: Waarschijnlijk wel. Onze smaken liepen uiteen en bleven zich ontwikkelen. Sommigen luisterden steeds breder, van metal en hardcore tot heel andere genres; anderen zochten verder binnen de donkere muziek. Misschien waren die verschillen een bron van spanning geworden, maar ze hadden evengoed tot avontuurlijker materiaal kunnen leiden. Het is onmogelijk om daar nu een sluitend antwoord op te geven. We waren nog jong en stonden pas aan het begin. Net zoals de acht nummers in korte tijd waren ontstaan, had de muziek nog onverwachte richtingen kunnen inslaan. Misschien hadden we nog jaren samen gespeeld, misschien waren we ook zonder het vertrek van een bandlid vrij snel uit elkaar gegroeid.

Bestaat er naast deze plaat nog ander bewaard materiaal?
Your Eyes: Er zijn nog foto's, herinneringen en mogelijk enkele oude video- of livebeelden, maar geen verborgen tweede studioalbum. Er zouden nog repetitie- of liveopnames kunnen opduiken, al is de technische kwaliteit daarvan onzeker. De acht nummers op Etiquette Session: 1990 vormen in ieder geval de enige volledige studiosessie en daarmee het belangrijkste bewaard gebleven document van de band.

Moeten we deze release dan als het definitieve slotstuk van Your Eyes beschouwen?
Your Eyes: Ja, in de eerste plaats wel. Een reünie zonder Koen zou voor ons niet hetzelfde zijn, en we willen niet doen alsof je na 36 jaar zomaar opnieuw kunt aanknopen waar je bent gestopt. Als we ooit iets zouden doen, dan zou het bijzonder goed voorbereid en muzikaal verantwoord moeten zijn. Alleen uit nostalgie op een podium gaan staan, past niet bij ons. Dat deze plaat er nu ligt, is op zichzelf al een enorme overwinning. De muziek heeft haar weg naar buiten gevonden, Koen heeft het resultaat nog gehoord en een onafgemaakt verhaal heeft alsnog een waardig einde gekregen. Meer hoeft het misschien niet te zijn.

Pics homepag - Is er eentje uit de oude doos

Bedankt voor de fijne babbel