Het Domino-festival kon net als drie jaar terug de levende legende Daniel Johnston op de affiche zetten. Geïnteresseerden kregen in de grote zaal van de Ancienne Belgique een heus avondvullend programma gepresenteerd.
In de vooravond werd ‘The Devil and Daniel Johnston’ op groot scherm geprojecteerd, een documentaire die niemand onberoerd laat. Van jongs af aan bulkte Johnston van creativiteit hetgeen zich uitte in enthousiaste vormen van regisseren, acteren, tekenen, dichten en musiceren. In afwachting van het concert kon men in de AB een dertigtal van ’s mans tekeningen bewonderen.
De immense tragiek van Daniel Johnston schuilt in het feit dat ‘s mans waanzin al iets te vaak zijn talenten overschaduwd heeft. Hij draagt duidelijk de tekenen van zijn jarenlange strijd tegen de duivelse krachten die hij voortdurend meent te moeten bekampen. Het heeft lang geduurd vooraleer men de medicatie gevonden heeft die hem toelaten om relatief normaal te functioneren. Men ziet en hoort dat er tijdens die moeilijke zoektocht aardig wat onherstelbare neurologische schade opgelopen werd.

Tijdens zijn huidige tournee laat Johnston zich bijstaan door het elfkoppige Beam Orchestra. Deze Nederlanders komen de ene keer jazzy uit de hoek, de andere keer klinken ze als een ouderwetse big band en heel soms deed hun sound ons denken aan de vele live-albums die Frank Zappa ons naliet. Wie na die eerste minuten nog dacht dat de muzikale verfijning mogelijks toch nog hoogtij zou vieren, kwam snel bedrogen uit. De rommelige opkomst van Daniel Johnston zette meteen de toon: eerst was hij onverstaanbaar omdat de microfoon niet aangesloten bleek, vervolgens hoorden we hem eventjes veel te luid en toen het geheel wel goed afgesteld was, kon iedereen vaststellen dat hij vocaal nog steeds nergens staat. Ook zijn krakkemikkige gitaarspel is de voorbije jaren niet echt de goede kant op gegaan. De ontroerende overgave waarmee Johnston zijn nummers brengt, zorgt er echter voor dat hij wegkomt met het feit dat hij weinig toonvast is en vaak uit het ritme speelt en zingt (om nog maar te zwijgen over de vele valse noten die hij uit zijn gitaar en strottenhoofd krijgt). Een mens gaat immers niet naar zijn concerten om te kunnen genieten van het puur muzikale maar om getuige te zijn van het ‘curiosum’…..een gedachte die ons in Brussel soms wel met een schuldgevoel opzadelde (iets waar we van verlost geraakten door de gedachte dat deze uitzonderlijke artiest ten volle geniet van het succes dat hem nu te beurt valt).
De grote verdienste van Daniel Johnston ligt in de kwaliteit van zijn songs. Wie deze laatste woorden in twijfel trekt, verwijzen we bij deze naar de in ’04 verschenen tribute plaat ‘The Late Great Daniel Johnston’ waarop o.a. Tom Waits, Beck, Death Cab For Cutie, TV On The Radio en Eels zijn songs coverden.
Een groot deel van zijn liedjes doen, net als de man zelf, kinderlijk aan. Enkele omstaanders geraakten in de AB volledig vertederd en zuchtten zelfs ”zo schattig!” toen ze hem zwaar bevend over het podium zagen struinen in zijn wat slordige trainingsbroek. Zelf voelden we meer dan eens vertwijfeling omdat we heen en weer gesleurd werden tussen medelijden en ontroering. Vooral tijdens “Desperate Dan” (waar zijn begeleidingsband volledig de big band-tour opging en Johnston zich inspande om als een ware crooner te klinken) en “Worried Shoes” (met de twee strijksters in een prominente rol) kregen we samen met velen een krop in de keel.
Na drie kwartier verliet de ster van de avond enkele minuten het podium hetgeen het Beam Orchestra toeliet om enkele uitgebalanceerde arrangementen ten berde te brengen.
Vervolgens trapte Johnston met “Wicked World” de tweede helft op gang waarna het uit ‘1990’ stammende “Devil Town” (over een acid-trip die hij had in Austin, Texas) illustreerde dat hij waarschijnlijk beter “neen” had gezegd tegen drugs. Het hilarische “Walking the Cow” uit het legendarische ‘Hi, How are you?’ kreeg een opzwepende begeleiding van de blazers-sectie die recht uit de STAX-stal leek te komen.
Ook de laatste CD, het onlangs verschenen ‘Is And Always Was’, kwam in ruime mate aan bod. Eén van de hoogtepunten betrof de scheurende versie van “Fake Records of Rock and Roll” waarin de gitaristen voor het eerst een beetje loos mochten gaan.
Op het einde wenst Daniel Johnston het publiek een vrolijk kerstfeest om vervolgens het beklijkvende “True love will find you in the end” in te zetten.

Een eerste bis betrof het solo declameren van een litanie waar we eerlijk gezegd nogal weinig van verstaan hebben. Nadat een aanzienlijk deel van het publiek de zaal reeds verlaten had, keerde hij samen met het voltallige Beam Orchestra terug om “Beatles” te spelen, zijn persoonlijke hommage aan zijn grootste muzikale idolen.

Tussen de documentaire en de passage van Daniel Johnston kreeg Tommigun, het nieuwe project van Thomas Devos (Rumplestitchkin) en Joeri Cnapelinckx (Kawada), de kans om hun debuut-CD aan het grote publiek voor te stellen. Het vijftal deed duidelijk zijn best maar de eerlijkheid gebiedt ons om op te biechten dat ons hoofd na ‘The Devil and Daniel Johnston’ niet naar hun sfeervolle indie-rock stond. Moge ze het ons vergeven! Hopelijk kunnen we hen later dus nog eens aan het werk zien op een meer geschikt moment want in de AB waren we te veel van de kaart om aandachtig te kunnen luisteren naar hun set.

Organisatie: Ancienne Belgique, Brussel ikv Dominofestival 2010