Eind dit jaar zou wijlen ‘Nonkel Vlees’ 70 geworden zijn ! Frank Zappa, de muzikale duizendpoot, het virtuoze genie dat ons bij leven en welzijn, verraste met zijn volstrekt unieke muzikale aanpak, waarin hij geen enkel genre schuwde: rock, jazz, avant-garde, doowop, blues, funk, klassiek, heavy rock, reggae ...  Alles kon en alles mocht, en alles passeerde dan ook de revue bij FZ, getuige daarvan zijn muzikale output van om en bij de 60 platen in amper 30 jaar tijd (1966-1993!). Platen die stuk voor stuk weer verrasten, intrigeerden, shockeerden, boeiden (muzikaal EN tekstueel !!) en uiterst verslavend werkten voor diegenen die vielen voor ’s mans werk (de Zappa ‘freaks’).
Sinds ’93 moeten we het echter stellen zonder ‘Uncle Meat’, en hebben we het gissen naar wat de man anders nog meer voor ons in petto had. FZ had tijdens zijn carrière ook de gewoonte om ALLE concerten op te nemen. Vele van die tapes verwerkte hij eind jaren 80 zelf in de ronduit magistrale CD uitgaves ‘You can’t do that on stage anymore’, een reeks van niet minder dan 6 dubbel CD’s met uitsluitend onuitgebracht live werk !

Inmiddels zijn we 17 jaar verder en de muziek van FZ leeft (nog)! Joe Travers, ‘de officiële archiefmeester’ van de ‘Zappa Family Trust’ is belast met de taak om het omvangrijke archief van FZ uit te spitten om ons regelmatig nog te verrassen met onuitgebracht werk of alternatieve versie en dies meer. Daarnaast is ‘vaultmaster’ Travers ook nog actief als drummer bij ‘Zappa Plays Zappa’, de -als we het zo mogen noemen- tribute band waarmee Dweezil Zappa sinds enkele jaren de hort op trekt, als eerbetoon aan zijn vader.
ZPZ is echter veel meer dan een tribute band! In het verleden dikwijls met voormalig FZ muzikanten op de planken, zo waren Napoleon Murphy Brock, Ray White, Steve Vai, Terry Bozzio en anderen reeds van de partij, dit jaar echter zonder voormalige ‘Mothers’, maar met een schitterende jonge band.
Spilfiguur is Dweezil zelf, een eveneens geniale gitarist die het werk van vader Frank op een schitterende manier vertolkt. De 8 koppige band opende de 2 uur durende set in het Depot te Leuven, al meteen met een klassieker van formaat: “The Gumbo Variations” uit de legendarische jazz rock LP ‘Hot Rats’ (1969), naar verluidt de eerste jazz rock plaat ooit). Een instrumentale kraker die ons ook al direct kennis liet maken met verbluffend sax werk van Scheila Gonzales. Miss Gonzalez zou immers de hele avond lang voor vuurwerk zorgen, zowel op sax, dwarsfluit, keyboards en met de nodige vocale bijstand!
Voor de huidige tournee werd een integrale versie van “Apostrophe” (1974) aangekondigd, en na de fabuleuze instrumentale opener was het meteen de beurt aan zanger Ben Thomas om zich te bewijzen. Voor Thomas was immers de meest ondankbare taak weggelegd om ons deze avond een waardig alternatief te bieden voor de originele unieke vocale aanpak van de meester zelf en zijn toenmalige kornuiten (deze keer geen voormalige FZ vocalisten te gast!). Thomas kweet zich echter meer dan voortreffelijk van zijn taak in de openingstrits van deze LP: “Don’t eat the Yellow Snow”, “Nanook Rubs it”, “St. Alphonzo’s Pancake Breakfast” en “Father O’Blivion”, vocaal (en instrumentaal) niet meteen de gemakkelijkste stukken uit FZ’s oeuvre.
Ook onthouden we een sublieme versie van “Stinkfoot” (wie anders dan Zappa schreef ooit een song over ‘zweetvoeten’ ?) en de stevige rock van titelsong “Apostrophe”, waarin een glansrol was weggelegd voor bassist Pete Griffin, die met veel overtuiging de baslijnen bracht zoals Jack Bruce (Cream) die destijds op de originele LP neerpootte! Voor “Cosmik Debris” werd Zappa sr. er op het grote scherm zelf bijgehaald: de grootmeester zong en soleerde als vanouds terwijl de band bleef instaan voor de muzikale omlijsting. Dit werd later in de show nog overgedaan tijdens o.a. “Montana” en “Inca roads”. Vooral die laatste bleek terug een knaller van formaat! Net zoals het halverwege de jaren 70 jarenlang een sleutelstuk was in Zappa’s live set, met toendertijd funk-pionier George Duke als zanger, was het ook deze avond een absoluut hoogtepunt.
Toetsenist Chris Norton, het groentje van de band (er pas bij sinds mei dit jaar), nam op een perfecte manier Duke’s zangpartij voor zijn rekening, daarbij knap aangevuld door een terug schitterende Miss Gonzalez, en ook percussionist Billy Holting kon zich in deze prachtsong helemaal uitleven.
De sfeer zat er intussen goed in en Leuven bleef maar verwend worden: “Peaches en Regalia” (eveneens uit ‘Hot Rats’), het minder bekende “RDNZL”, een schitterend instrumentaal stuk uit midden jaren ’70 dat voor het eerst het licht zag op ‘Studio Tan’ (de ‘overschotjes’ LP uit 1978), en tot slot “I promise not to come in your mouth”: een lang uitgesponnen en perfect gebracht meesterwerk (uit ‘Zappa in New York’ - 1978) met misschien wel de meest vunzige titel ooit! Of hoe een instrumental zelfs het label ‘explicit lyrics’ kan opgekleefd krijgen, typisch FZ!
”Baby Snakes”, dat pas sinds deze tournee in de ZPZ live set zit, opende de bisronde, gevolgd door alweer eentje om vingers en duimen bij af te likken: “Titties ’n Beer”, met Ben Thomas en tweede gitarist Jamie Kime respectievelijk in de rollen van FZ en de duivel, voor de legendarische passage zoals die in 76’ op grandioze wijze werd neergezet door FZ en Terry Bozzio (ref. alweer die schitterende live dubbelaar ‘Zappa in NY’).
De avond werd afgesloten met een grandioos “Muffin man” uit de plaat ‘Bongo fury’ die FZ in ‘75 opnam met zielsverwant en vriend Captain Beefheart. Een prachtige finale van een prachtig avondje - vooral ‘seventies’ - Zappa nostalgie.

Moge Dweezil deze traditie nog lange tijd voortzetten, want er rest materiaal genoeg om nog een halve eeuw door te gaan! Volgens de geruchten op het net zit het er zelfs dik in dat ie volgend jaar Flo & Eddie er bij haalt (= Mark Volman en Howard Kaylan), die twee van The Turtles (“Happy Together” !) die begin jaren 70 op hun eigen unieke manier het mooie weer maakten als frontmannen van The Mothers. Dus alvast weer iets om naar uit te kijken ! Zappa rules !

Organisatie: Depot, Leuven