De titel van hun meest recente album, ‘Anastasis” (Grieks voor ‘wedergeboorte’) was veelbelovend. We hebben inderdaad een echte ’anastasis’  bijgewoond op 29 september laatstleden van het in een mum van tijd uitverkochte concert van Dead Can Dance in het Koninklijk Circus. Het laatste bezoek van de groep dateerde van 2005 (in de Bozar) en op discografisch vlak was hun laatste originele productie in 1996 (‘Spiritchaser’). Het was dus hoog tijd om de schone slaper hevig wakker te schudden en hem in de dans te re-integreren…

Dead Can Dance (‘De Dood Kan Dansen’), een zeer mooi ‘oxymoron’ dat zijn verklaring onthult op het hoesje van het eerste gelijknamig album uit 1984. We zien er een houten masker uit Nieuw-Guinea: een object dat bewijst hoe dood hout kan blijven dansen als het gebruikt wordt bij rituele ceremonieën. Geleid door de Engelse Ier Brendan Perry en de Australische Lisa Gerrard was Dead Can Dance, samen met Bauhaus en Cocteau Twins, het vlijmscherpe wapen van label 4AD.
In de loop van hun lange carrière evolueerden ze met groeiend succes van cold-wave over klassiek geïnspireerde, gotische en middeleeuwse muziek tot betoverende, zelfs magische klanken, om tot slot uit te komen bij een ‘World Fusion’, waarbij ze hun klanken ontlenen aan traditionele Noord-Afrikaanse, Zuid-Amerikaanse en Aziatische muziek.    

Bij het voorprogramma zijn we dus niet verbaasd een duo te ontdekken dat eveneens in ‘world music’ gespecialiseerd is, bestaande uit Vladiswar Nadishana, Siberische multi-instrumentalist, en David Kuckhermann, Berlijns percussionist. Met hun traditionele instrumenten voeren ze ons naar een geluidsuniversum dat een vluchtgevoel oproept. Het centrale instrument van het duo is een ‘hang’ of ‘hangdrum’, een soort ovale ‘steel drum’ die doet denken aan de vorm van een vliegende schotel. Een eerste geraffineerd en fijngevoelig deel , de  ideale voorbereiding op de reis van Dead Can Dance …

Wanneer Dead Can Dance zich het podium toe-eigent, vult een oorverdovend applaus het Koninklijk Circus. Nog voor de groep één enkele noot heeft gespeeld, krijgen ze een echte ovatie. Daarna weerklinken de eerste sinthersyzerklanken van “Children Of The Sun”, het eerste stuk van ‘Anastasis’, een nummer met een vleugje flower power. De diepe baritonstem van Brendan Perry vervult de ruimte, verheven en autoritair. Met zijn gerimpelde aangezicht en grijs wordende baardje, lijkt hij een oude wijze vol passie voor zijn muziek. Lisa Gerrard ziet er prachtig uit, gehuld in een jurk van bruin velours en met een met goud en zilver geborduurd brokaat dat om haar schouders zweeft.
In het tweede stuk, “Anabasis”, ontdekken we nauwkeurig haar sublieme altstem, wellicht de mooiste vrouwenstem ter wereld. Een lage, ontroerende, verdragende en sombere stem, met een warme en oprechte tessituur. Zoals in het merendeel van haar composities zingt Gerrard in een eigen taal, die ze vanaf haar twaalfde ontwikkelde: een vreemde en onverstaanbare ‘idioglossie’ met Arabische klanken. Een magische sfeer baant zich een weg doorheen de zaal en het publiek is aangedaan en rilt van geluk.
In het algemeen bestaat de setlist hoofdzakelijk uit passages van ‘Anastasis’, maar de groep zal toch enkele buitenbeentjes opnemen in haar zeer rijke discografie. Zo weerklinken een triangelgeluid en zelfs enkele tonen van een yangqin, de Chinese dulcimer. Het publiek applaudisseert omdat het “Rakim” herkent, uit ‘Toward The Within’, het live album uit 1994. Het is vooral Perry die zingt op dit Afrikaans klinkende stuk. Diezelfde tune herkennen we bij “Kiko”, misschien wel de mooiste track van ‘Anastasis’. De bedwelmende stem van Gerrard biedt er antwoord op de terugkerende bouzoukiregels van Perry.
In het midden van het stuk voltrekt zich een prachtig moment, wanneer de zeer bijzondere ritmiek (een ‘time signature’ van 4/4-5/4), die gepaard gaat met de zeer mooie harmonieën en de bouzoukisolo, een soort duistere, uiterst intense mars creëert. Wat een aangrijpende schoonheid…
Brendan Perry kondigt vervolgens “Lamma Bada” aan, een oud lied afkomstig uit het Moorse Andalousië. Geschreven in een oude Arabische taal verhaalt het het verdriet van de liefde die iemand koestert voor het beeld van iemand anders, die zich aan de andere kant van een ruimte bevindt. Perry toont er al zijn maestria op de twaalfsnarige, fretloze gitaar. £
Na “Agape” en “Amnesia”, twee andere nieuwe nummers, die niet zo sterk zijn, komt er een volgend sleutelmoment van het concert: het sublieme “Sanvean”, op meesterlijke manier vertolkt door Gerrard. Ze componeerde het lied in 1993 samen met Andrew Claxton, denkend aan haar familie die ze in Australië had achtergelaten. Op het violentapijt dat Jules Maxwell op de toetsen tekende, begint ze haar melodie, die zo mooi is dat je ervan kan huilen. Je kan een speld horen vallen en het is een magisch moment. Het publiek is versteend door de melancholische perfectie die opstijgt uit een muziek die alle liefde op aarde in zich draagt (zie http://www.youtube.com/watch?v=iryLWYBJ4mQ voor de video).
Met “Nierika” (van ’Spiritchaser’), één van de uiterst zeldzame stukken waarbij de twee zangers samen zingen,  keren we terug naar Afrika. Daarbij toont Perry, met een trommel tussen zijn benen geklemd, eveneens zijn talent als percussionist. Daarna volgt “Opium”, een stuk in Aziatische sfeer, verfraaid met zachte hangdrumtonen.
Vervolgens verscheuren paukenslagen de zeilen van een plechtig orgel: het is “Host Of Seraphim”, van ‘Serpent’s Egg’. Zo bevinden we ons opnieuw in de gotische periode van de groep, die voor heel wat fans de merkwaardigste blijft. Meer bepaald omdat de twee protagonisten op dat moment een stadskoppel waren en hun composities bedrukt waren met de stempel der hartstocht (zie http://www.youtube.com/watch?v=BlehmMmzOlI ). Bovendien merken we op dat “Host Of Seraphim” één van de bekendste stukken is van het duo, aangezien deze in talrijke films als muziek wordt gebruikt.
We ruilen even de zwaar beladen sfeer in voor de luchtigheid van “Ime Prezakias”, een Rembetika, een muzikaal genre uit het Griekenland van de jaren ’30. De titel betekent “ik ben een verslaafde” en op het Perzische, swingende ritme van het stuk dansen de gele en gouden lichten tegen het zwart geruite doek dat het podium achteraan bedekt.
Lisa Gerrard neemt het over met haar meest geprezen nummer “Now we are free”, gecomponeerd door Hans Zimmer voor de soundtrack van ‘Gladiators’ (2000), een muziekstuk dat het duo een Golden Globe Award heeft opgeleverd. Met haar handen op een lessenaar, sluit ze haar ogen om elke ademhaling die haar stem produceert te controleren. Een break op zijn Afrikaans laat daarna plaats aan het laatste, sublieme klaaglied.
Het spektakel eindigt vervolgens in uiterste zachtheid met “All In Good Time”, een trage melopee van Perry, misschien niet het ideale stuk om een optreden af te sluiten maar wanneer de muzikanten weggaan weerklinkt een immens kabaal voor een bisnummer.
Terug op het podium spelen ze het zeer Indische “The Ubiquitous Mr. Lovegrove” van ‘Into The Labyrinth’ (1993), gevolgd door het rillende “Dreams Made Flesh”, een stuk gecreëerd door Perry en Gerrard voor het album ‘I'll End In Tears’ van het 4AD project This Mortal Coil.
Nu vervoegt Perry Lisa Gerrard om haar te begeleiden op de yanghin en het vertedert ons om het oude koppel opnieuw zij aan zij te zien (zie video http://www.youtube.com/watch?v=iryLWYBJ4mQ ).
Voor het tweede bisnummer blijven we bij hetzelfde album uit 1984 met “Song To The Siren”, waaraan Perry ons vertrouwd heeft gemaakt tijdens zijn soloconcerten. Zijn versie staat dichter bij het origineel van Tim Buckley en Larry Beckett (1970) dan de versie van This Mortal Coil... Prachtig. Uiteindelijk geeft “The Return Of The She-King”, doordrongen van een diep Keltische schoonheid, de kans aan Astrid Williamson, backing vocal op piano, om de schoonheid van haar stem in echo met die van Gerrard te laten zien. Op dat moment schetsen de spots arabesken uit licht op het podium en we wanen ons in een Middeleeuwse droom. Perry voegt zich vervolgens bij de twee zangeressen om er samen een koortje te vormen dat het lied in een prachtige a capella laat eindigen (voor de video, zie: http://www.youtube.com/watch?v=SowPy3CSMkM ).
Als kers op de taart van dit onvergetelijke concert, zal Lisa Gerrard terugkomen om “Wandering Star”, uit haar laatste album ‘The Silver Tree’ (2006), voor te dragen.

Op het moment dat we het Koninklijk Circus verlaten, hebben we een krop in de keel van de hevige emoties. Uiteraard hadden we liever wat meer oude nummers  gehoord of had de setlist voorkeur mogen geven aan meer ‘geritmeerde’ nummers, vooral naar het einde toe, maar we kunnen niet ontkennen dat de terugkeer van Dead Can Dance zonder meer geslaagd is.
Als ik hun optreden vergelijk met de tournee ‘Into The Labyrinth’ , die ik in 1993 zag, kan ik enkel concluderen dat de groep niets heeft verloren van haar muzikale kwaliteit. Het magische duo is terug, en weet je, het is alsof ze nooit zijn weggeweest…

Setlist : Children of the Sun, Anabasis, Rakim , Kiko, Lamma Bada, Agape, Amnesia, Sanvean, Nierika, Opium, The Host of Seraphim , Ime Prezakias, Now We Are Free, All in Good Time
Bis: The Ubiquitous Mr. Lovegrove, Dreams Made Flesh (cover of This Mortal Coil)
Bis 2: Song to the Siren (cover of Tim Buckley), Return of the She-King
Bis 3: Wandering Star

Philippe Bauwens - vertaling Marilien Bultinck

Organisatie: Live Nation