Mercury Rev – Muzikale droomwereld back-to-reality
Mercury Rev en Nicolai Dunger
Eén van de band die we met het millennium nauw in het hart droegen was het Amerikaanse Mercury Rev, rond de tandem Grashopper en Jonathan Donahue. ‘Born horses’, het nieuwe album bracht hen opnieuw als band op tournee; achterna was het duidelijk dat nét het materiaal van 25 jaar terug, hun charmante melancholische psychedelische pop, het sterkst is en een eigen overtuigend live karakter heeft.
Mercury Rev heeft drie memorabele platen uit, ‘Deserter’s songs’ (98), ‘All is dream’ (01) en ‘The secret migration’ (05), platen die de psychedelicapop met o.m. een Flaming Lips mee vorm gaven. Na deze drie platen, zagen we hen als band of zagen we de twee als spil nog af en toe eens optreden in de clubs of op de festivals.
Na wat minder voor de hand liggend plaatwerk, die aan ons voorbij gingen, kwam vorig jaar een beter album, ‘Born horses’; de connectie was er, om hen als band, een hernieuwd kwintet, terug aan het werk te zien. Het album an sich is een luisteralbum, filmisch, dromerig, orkestraal, sprookjesachtig, kosmisch; het zijn net de kenmerkende elementen en het heeft een nogal licht experimenteel, innovatief kantje, een sollicitatiebrief van psychedelische geluidsschetsen in spoken words en zegzang, die een soundtrackgevoel ademen.
Live kregen we een weerslag van hun drie vooraanstaande albums. Een breed instrumentarium van synths, flute, sax, mondharmonica vullen het traditionele aan. Donahue weet op z’n Michael Gira’s (Swans), de armen breed open gespreid of met de handen wijzend, de band te dirigeren, op te zwepen of zachtmoedig – zalvend de muzikale rust te laten weerkeren. Hij voert, sleept, zuigt de band en publiek mee.
Met z’n vijven gaat het van eenvoudige sferische, weelderige pop, met dat typische droom ‘oceaan-sterrenhemel’ gevoel naar een meer open, levendige, grimmige, grillige, mistige leefwereld, door de opbouwende en aanzwellende partijen en effects. De stemming wisselt in dramatiek, gotiek, theater en gaat van innemend, broos, kwetsbaar naar een spannende, snedige, hitsige, extraverte sound, niet vies in orkestratie .
Er valt veel te beleven dus. Op die manier krijgen we beetje van alles uit de Mercury Rev stal. Het zat goed en men zat op dezelfde golflengte. De warme respons deed de band deugd en versterkte het live gevoel en beleven.
De muzikale droomwereld van Mercury Rev is en blijft toch wel iets aparts, unieks. Mooi.
“The funny bird” en “Tonite it shows” (uit het succesalbum ‘Deserter’s songs’) als “Vermillion” (uit ‘The secret migration’) dompelen ons meteen onder in die droomwereld van psychedelica gitaartrips en orkestratie. Het bouwt op, klinkt forser, feller en directer. Een twinkelende sound, met zin voor escapisme , die door de tempowissels van zachtaardige, broeierige, opzwepende (drum)ritmes en (gitaar)riedels ons bij de leest houdt. Beiden werden mooi uitgediept en zijn tekenend voor wat Mercury Rev staat, warm , melancholisch en back to reality .
Ze zijn goed op elkaar ingespeeld en elk geluidje past in ‘t concept. De experimentjes en de durf naar verandering is er zeker in het nieuwere filmisch materiaal .We werden meegetrokken in dat verhaal met “Dreams of a young girl as a flower”, “Patterns”, “Tears in rain” en “Runaway raindrop”. Verschillende emo sferen kwamen op ons af door de breed opgetrokken instrumentatie. Een theatraal soundrackgevoel, gelinkt aan de gitaarpsychedelica van Pink Floyd of Hawkwind.
Na dit magnus opus, kregen we een ‘best of’ die de band siert . Doorbraaknummer “Goddess on a highway” klinkt door de jaren iets minder gepolijst en iets directer. De trip is wonderschoon en vloeit over naar een “Tides of the moon” en “Holes”. Prachtsongs die de tand des tijds doorstaan, dwarrelend als sneeuwvlokken. En soms durft het te gieren. Hier slalomt Donahue als een echte ballerina rond de band. Tussenin verveelde het nieuwe “Ancient love” niet , het meet zich zelfs met die oude classics. De avontuurlijke insteeks, de experimentjes, de storende ambientgeluidjes en de spoken words zijn hier de toegevoegde waarde.
Tot slot nog “Opus 40” en die andere klassieker “The dark is rising”, ze gingen mooi in elkaar over , waarbij het dromerige, sprookjesachtige en orkestrale zalvend opbouwt en ons wakker schudt op z’n GYBE in een lavastroom van exploderende ritmes.
Mercury Rev werd sterk ontvangen. De muzikale droomwereld was na goed anderhalf uur ten eind. We werden teruggebracht naar de dagdagelijkse (harde) realiteit. Blij hen terug aan het werk te zien. Wat een mooie return!
Als support hadden we de Zweedse sing/songwriter Nicolai Dunger , ook al zo’n dertig jaar bezig en nauw bevriend met Mercury Rev. Hij brengt enkele muzikale schetsen, songs, in een structuur gespeeld door z’n elektrisch gitaargepingel en -getokkel met een symfo bluesy ondertoon, gedragen door z’n wisselende, variërende stem. Het gaat van sober ingenieus naar spaarzame bombast tot strak uithalen, die ergens een Tom Waits, Will Odham (Bonnie Prince Billy) en natuurlijk Mercury Rev hoog in het vaandel houdt.
Organisatie: Wilde Westen, Kortrijk
Zeven jaar liet Mercury Rev , rond de tandem Grashopper en Jonathan Donahue , op zich wachten om nieuw materiaal , ‘The light in you’ uit te brengen . Niet dat ze volledig verdwenen waren, nee , af en toe zagen we hen wel op een festiviteit , met band of met hun twee.
Hun charmante , warme melancholische dreampop , die ons naar de sterrenhemel voert, is ergens tussen de psychedelica van Flaming Lips en Sigur ros te situeren. En kan dus ook in een grillig decor onderworpen worden, wat de song afwisselend mooi , intens, levendig, spannend maakt :
Op die nieuwe hebben we een beetje van alles uit de Mercury Rev stal , van eenvoudige sferische pop naar weelderigheid, van dat kenmerkend droom ‘oceaan’gevoel tot het meer open trekken door effects , orkestratie en dramatiek , gotiek , theater , wat ze brengen in heel wat wisseling van structuren en stemmingen , die innemend , broos , kwetsbaar als extravert, gedreven, hitsig kunnen zijn .
Er valt veel te beleven dus , en op die manier laveren we dan van een sfeervolle “Amelie”, “You’ve gone with so little for so long” , naar de mistige effects van “The queen of swans”, “Central park east” en “Are you ready?” . Verder genieten we van die variatie in het genre met het filmische “Autumn’s in the air” en de uptempo inslagen van “Sunflower” en “Rainy day record”.
Zanger Jonathan Donahue zweeft al een ballerina, dirigeert en voert ons mee in dit concept . De muzikale droomwereld van Mercury Rev is en blijft toch wel iets uniek en apart .
Zeven jaar liet Mercury Rev , rond de tandem Grashopper en Jonathan Donahue , op zich wachten om nieuw materiaal , ‘The light in you’ uit te brengen . Niet dat ze volledig verdwenen waren, nee , af en toe zagen we hen wel op een festiviteit , met band of met hun twee.
De droompop werd sterk geapprecieerd met de platen ‘Deserter’s songs’ en het daaropvolgende ‘All is dream’ , die een handvol prachtsingles hadden als “Goddess on the highway” , “Opus” , “Tides of the moon” en “Dark is rising” , die niet vergeten werden in de bijna anderhalf uur durende set .
Hun charmante , warme melancholische dreampop , die ons naar de sterrenhemel voert, is ergens tussen de psychedelica van Flaming Lips en Sigur ros te situeren, en kan live in een grillig decor onderworpen worden, wat de song mooi , intens, levendig, spannend maakt : de zalvende aanzet , de aanzwellende opbouw , de gitaareffects , de fuzz en de overdonderende mokerslagen. Het zorgt ervoor dat de song hitsig, gedreven klinkt en een apocalyptisch randje krijgt .
Even opmerkelijk is dat de band die toen populair was , nu wat godvergeten lijkt en een Orangerie net niet vol krijgt . Vergankelijkheid is nooit veraf, maar aan charisma en goed materiaal door de jaren, zal het zeker niet gelegen hebben.
Bon soit, Mercury Rev brengt hun sfeervol materiaal naar ongeëvenaarde hoogtes en een climax. Donahue dirigeert en voert ons mee met zijn handgebaren en luchttrommels, en Grashopper scherpt de snaren aan . Samen met de drie anderen zijn ze goed op elkaar ingespeeld , en trekken zij de sound volledig open , die in een kleine club als deze ideaal tot zijn recht komt en de nummers elan geven. Het mistige decor biedt dan nog dat extraatje meer.
“The queens of Swans” werd mooi ingeleid met donkere soundscapes, beetje letterlijk Swans van Michael Gira ,de lieflijke “The funny birds” , “Autumn’s in the air” , “Frittering” en “You’re my queen” exploderen en splijten totaal open . Maar beperkte ruimte werd er vrijgemaakt voor het nieuwe materiaal en met “Frittering” ging Mercury Rev diep terug in hun repertoire, ‘Yerself is steam’.
Ademruimte kreeg je voldoende met het wonderschone “Endlessly” , die het beeld oproept van E.T. onder een heldere maan . En die maan kon verder blinken , met het indringende “Tonite it shows” of “Diamonds” .
Het middenstuk was duidelijk gevoeliger, breekbaar en pakkend door de eenvoud een mooi tegenwicht , wat het MR plaatje compleet maakte . Ook de stem van Donahue werd toonvaster, naarmate het concert vorderde .
De band stelde dan z’n bekendste songs voor op een rij , die enorm sterk werden onthaald. Je komt dan uit op hun singles , geïnjecteerd door een beheerste dosis effects , die op een “Opus 40” gierden. Hier laveerde, zweefde Donahue als een ballerina.
“Goddess on the highway” en “Dark is rising” zwaaiden de muzikale droomwereld definitief uit en als de lichten aanfloepten werden we teruggebracht naar onze dagdagelijkse (harde) realiteit. Wat eren mooie return!
Organisatie: Botanique, Brussel
Mercury Rev Clear Light Ensemble -- Crossing Border 2010
Deze zomer zagen we Mercury Rev in de in de binnentuin van het M in Leuven, en de band paste wonderwel in die kunstzinnige omgeving. Hun laatste werk, ‘Snowflake Midnight’, dateert al weer van 2008, en het ziet er sterk naar uit dat Mercury Rev nooit meer de populariteit van ‘Deserter’s Songs’ of ‘All is dream’ zal bereiken. Waar Flaming Lips voluit de kaart van de spectaculaire en commerciële liveshows uitspeelt (wel in sterk contrast met hun compromisloze albums), kiest Mercury Rev voor de artistieke ontplooiing, weg van de pop en terug naar de psychedelica van hun eerste platen ‘Yerself is steam’.
We wisten niet wat we van het project waarmee Jonathan Donahue en co vanavond naar de Arenberg gekomen waren, Mercury Rev Clear Light Ensemble, moesten verwachten. Het zou een livebegeleiding worden bij een aantal avant-garde films, maar we hadden het raden naar hoe dat ingevuld zou worden. De naam Clear Light Ensemble, suggereerde een kamerorkest, maar wie met die verwachting naar de Arenberg gekomen was, kwam bedrogen uit: vanavond zou Mercury Rev een functionele set spelen, puur ter ondersteuning van de vier kortfilms die vanavond vertoond werden. Geen zang van Jonathan Donahue dus, geen bekende nummers van Mercury Rev, het viertal speelde de hele avond in het halfduister, met de rug naar het publiek, gericht op het filmscherm, om zo goed mogelijk te anticiperen op wat er op het witte doek gebeurde. De bezetting vanavond was er een zonder drums, maar wel met gitaren, keyboards en klarinet.
Als opwarmer kregen we abstracte beelden, de muziek die Mercury Rev speelde was elektronisch en donker, en deed ons op een bepaalde manier wel aan Wolfgang Voigt’s GAS denken, de producer en labelbaas van het Keulse Kompakt label.
Le Ballon rouge (1956) is een Franse kortfilm van Albert Lamorisse, over een jongetje (de zoon van de regisseur) die een rode ballon vindt. Als spelend ontdekt de jongen dat de ballon een eigen wil heeft, en hem volgt door de Parijse wijk Menilmontant. Als de jongen naar school moet, dan wacht de ballon geduldig aan de schoolpoort tot de les gedaan is. Er volgen grappige scènes met volwassenen die de ballon proberen te grijpen, en een poëtische ontmoeting met een meisje en een blauwe ballon. Uiteindelijk worden de jongen en de rode ballon achternagezeten door een bende boefjes, en wordt de rode ballon door een katapult stukgeschoten. Dit is echter niet het einde, want van overal in de stad komen gekleurde ballonnen naar het jongetje gevlogen, en stijgt de jongen de lucht in gedragen door een bos ballonnen. Het charmante aan deze film is dat hij een stukje Parijs uit de jaren vijftig toont, die voorgoed verloren gegaan is: je ziet mannen met alpinopetten, kinderen met gebreide broeken, de eerste versies van de legendarische 2 pk-tjes. Heel herkenbaar en nog altijd sprankelend, niet te verwonderen dat deze kortfilm met een Gouden Palm in Cannes onderscheiden werd.
Lucifer Rising (1972), is een kortfilm die wellicht interessanter is om wie er aan meegewerkt heeft of als tijdsdocument van de jaren zeventig dan om de inhoud van de film. Je moet al een volledig arsenaal aan hallucinogene middelen genomen hebben om iets van dit werkstuk te maken, en wellicht zat de regisseur en de volledige filmcrew ook aan de lsd of paddo’s. De film is een onsamenhangend geheel van vulkaanerupties, Egyptische goden, hier en daar een blote tiet, druïde Stonehenge referenties en satanische rituelen. Jimmy Page en Marianne Faithfull hebben een rolletje. De componist van de oorspronkelijke soundtrack, Bobby Beausoleil, maakte deel uit van de bende van Charly Manson, en zit een levenslange gevangenisstraf uit voor een moord die hij onder invloed van Manson pleegde.
Bij beide kortfilms bracht Mercury Rev een mengeling van elektronische beats, drones en psychelische gitaarstukken, waarbij de climax van de film en de muziek nauw bij mekaar aansloten. Bij momenten had het iets van Underworld, dan was het weer Pink Floyd, of Mercury Rev zoals we het van “Senses on fire” kennen. Luid was het zeker, niet iedereen in de grote zaal van de Arenberg kon die geluidsstorm appreciëren, maar ondergetekende lustte er wel pap van.
Nive Nielsen is de eerste Groenlandse eskimozangeres die ik ooit aan het werk zag, en ik zal wel niet de enige zijn. Geen folkoristische gezangen echter, en ook geen eigenzinnige rare folk zoals we die van IJslandse bands gewend zijn. Hier stond een uitgebreide folkrockband, qua instrumentatie ergens tussen Fleet Foxes en Arcade Fire, met sterke nummers, maar de zang van Nive was soms wat dun.
Organisatie: Crossing Border (ism Arenbergschouwburg, Antwerpen)
Bij het afdalen van de brede trap naar de toegangsruimte van het Leuvense M-museum werd meteen duidelijk dat het nieuwe M-idzomerfestival zich niet enkel met zijn multidisciplinaire aanbod onderscheidt van diens gemiddelde Vlaamse tegenhanger. Talrijke bevallige assistentes sprongen meteen in de bres om de wat onwennige festivalganger, die zich normaal als vee naar de wei gedreven weet, de weg te wijzen. Kunstliefhebbers mochten met hun festivalticket alle zalen van dit vorig jaar geopende museum bezoeken, een bonus die ons sterk beviel omdat men niet elke dag de kans krijgt om een puike selectie uit de oude en nieuwe kunst te bezichtigen. Diversiteit was hierbij troef want bovenop vele waardevolle schilderijen presenteert dit museum ook fotografie, installaties, videokunst, beeldhouwwerk, diamontages, enzovoortsenzoverder. Het gebouw zelf is een geslaagde integratie van oude en nieuwe architectuur waarbij men meermaals getrakteerd wordt op een adembenemend zicht op de Leuvense binnenstad. We kwamen letterlijk ogen en tijd te kort, de volgende keer zullen we dus wat vroeger opstaan alvorens ons naar de M-idzomerfestivalsite te begeven. U merkt het: we waren reeds verkocht alvorens de eerste muzieknoot weerklonk. Als we u op het hart drukken dat niet enkel de culturele maar ook de culinaire fijnproevers en veelvraten aan hun trekken kwamen, beseft u meteen dat onze avond niet stuk kon. En dan zwijgen we nog over het feit dat er overal voldoende vuilnisbakken voorzien waren en er daarenboven enkele medewerkers permanent de weinig op de grond geworpen bekertjes aan het oprapen waren. Lang geleden dat we na afloop nog zo’n ongerept festivalterrein mochten aanschouwen!
Toch was die eerste avond niet alles pico bello. De intimistische songs op ‘And So It Is Morning Dew’ zijn meer dan verdienstelijk maar on stage kon The Bear That Wasn’t nog niet overtuigen. Ook de zevenkoppige band die het podium na het solo gebrachte openingsnummer inpalmde kon ons niet voldoende bekoren om van een sterke opener te spreken. Zijn 365 opeenvolgende huiskamerconcerten zijn hoogstwaarschijnlijk stuk voor stuk sterker dan hetgeen hij in grote zaal of op een festivalpodium ten berde brengt. Songs als "Winterwandering" en afluiter “Headphones” illustreerden dat Nils Verresen heel wat in zijn mars heeft, maar het zou ons verbazen als hij ooit massa’s in vervoering zal brengen. Misschien is het dus ook beter om dit materiaal - waarmee hij trouwens heel terecht hoge ogen gooit! – enkel in zijn meest pure vorm (dus zonder versterking) aan de waarlijk geïnteresseerde liefhebbers te presenteren. Het is immers spijtig als de meeste toeschouwers zich een optreden zullen herinneren dankzij de weinig alledaagse songtitels (wat denkt u van "The Exciting Adventures Of A Bad Bet, A Bad Alliteration And Mister Consequence"?) i.p.v. o.v. de tekstuele en muzikale pareltjes die deze singer-songwriter op zijn debuutplaat liet persen.
Hoofdact Mercury Rev tapt muzikaal uit andere vaatjes. Deze Amerikanen etaleerden vier jaar terug zowel hun eigenzinnigheid als hun veelzijdigheid op ‘The Essential Mercury Rev – Stilness Breathes 1991-2006’. Na een periode waarin rijk georkestreerd, haast etherisch werk op de voorgrond kwam (hierbij denken we vooral aan ‘All is Dream’ uit 2001) greep deze groep twee jaar geleden op ‘Snowflake Midnight’ terug naar de meer experimentele, vaak psychedelische muziek waarmee ze op ‘Yerself Is Steam’ (1991) en ‘Boces’ (1993) debuteerden. Het Leuvense publiek kreeg een twaalftal eigen nummers en twee covers te horen. Omdat we verrast werden door het stipte aanvangsuur van het optreden (we waren diepgeconcentreerd aan het proberen om één van die moderne kunstwerken te snappen, belastende hersenactiviteit die ons belemmerde om vlot de uitgang van de museumzalen te vinden), misten we het begin van hun set. Het eerste hoogtepunt waarvan we zelf getuige konden zijn, was “Holes” (uit doorbraakalbum ‘Deserter’s Songs’ - 1998). Het daaropvolgende “You’re my Queen” begon goed maar kreeg vervolgens een te lange uitloper die muzikaal niet spannend genoeg was om minutenlang te boeien. Gelukkig was dit één van de zeer schaarse momenten waarop Jonathan Donahue en de zijnen de pedalen verloren. Over het algemeen hadden we niet te klagen: o.a. “Diamonds” (uit ‘The Secret Migration’ - 2005), “Spiders and Flies” en het onverwoestbare “The Dark is Rising” werden met de vertrouwde gedrevenheid geserveerd. Tijdens Peter Gabriels “Solsbury Hill” dachten we even dat een middelmatige covergroep de honneurs waarnam, maar gelukkig bewees Mercury Rev niet veel later met “Once in a Lifetime” (Talking Heads) dat een gedurfde eigen toets een cover kan rechtvaardigen (wie had ooit gedacht dat deze klassieker overeind kon blijven zonder refrein?).
Na een stomende (en veel te korte!) versie van “Senses On Fire” namen de heren hun biezen. Ongetwijfeld omdat Keizer Louis strenge instructies gegeven had, kregen we tegen tienen met “Goddess on a Highway” slechts één bisnummer. Al te lang moeten de fans van Mercury Rev echter niet op hun honger blijven zitten: op 20 november zal de groep onder de noemer ‘The Mercury Rev Clear Light Ensemble’ avantgardistische films begeleiden. Een kolfje naar hun hand dus dat wordt ongetwijfeld opnieuw een fantastische avond….ook al is het in Antwerpen…;-)
De allereerste avond van dit Leuvense festival maakte duidelijk dat het veel potentieel heeft. Organisatorisch was het alvast af. Nu maar hopen dat het voldoende publiek lokt om een blijver te worden in het stilaan verzadigde festivallandschap.
Organisatie: M-idzomerfestival ism Depot, Leuven
Nederlands 
Français 
