EarthBall – Daar draait het echt om: spontaniteit, luisteren en kijken waar we met de muziek uitkomen, in de hoop het publiek mee te krijgen

EarthBall is een op Vancouver Island gevestigd, improviserend psychedelisch ensemble met een kernbezetting van vijf leden: Isabel Ford (zang, bas), Jeremy Van Wyck (zang, gitaar, trompet), John Brennan (drums, percussie), Kellan Maclaughlin (gitaar, talkbox) en Liam Murphy (saxofoon).
De band staat bekend om zijn spontaniteit in het uitwerken van hun composities en het uitbreiden van hun bezetting voor verschillende projecten. Ze hadden succes met hun album ‘It’s Yours’ en ook het derde album ‘Outside Over there’ opende enkele deuren.
We zagen ze live in AB Brussel, lees gerust https://www.musiczine.net/index.php/nl/item/102653-earthball-een-rechte-lijn-vinden-in-een-chaotische-brij .
We hadden een leuk gesprek over dat concert, over de band, over de platen, over de plannen en de ambities van de band met drummer John Brennan en saxofonist Liam Murphy.

Zouden jullie ons allereerst wat meer over jullie kunnen vertellen? In een beschrijving van jullie muziek stond „psychedelische free jazz“
John: Ik denk dat het meer is dan dat. In zekere zin is er een invloed van free jazz, maar er spelen ook heel wat andere dingen mee. We hebben allemaal een andere muzikale achtergrond. Soms horen mensen er postpunk in, psychedelische rock, noise, krautrock… Ik bedoel, zelfs bands als Can zijn voor ons een relevant referentiepunt. Er zitten zoveel elementen in de muziek dat ik niet echt denk dat je er een strikt genre op kunt plakken.

Ik heb jullie live gezien in Brussel, en wat me opviel was de chaos (haha). Het gaat overal en nergens naartoe… Er is geen strikte lijn in jullie muziek ….
Liam: We proberen het niet expres moeilijk te maken of het publiek zomaar uit te dagen. Iedereen in de band probeert gewoon te doen wat hij of zij echt leuk vindt. We spelen de muziek die we zelf graag horen. Als sommige mensen het niet leuk vinden, is dat prima.
John: We weten eerlijk gezegd niet wat er gaat gebeuren als we het podium opgaan. We spelen ook nooit twee keer hetzelfde. Meestal is de eerste vraag voor een optreden gewoon: “Wie begint?” Veel hangt af van de zaal, het publiek, de energie, de akoestiek. We hebben eens in een kerk gespeeld en toen draaide het hele optreden om de interactie met de ruimte zelf. Het gaat er niet zozeer om iets met het publiek te doen, maar meer om dat we allemaal samen proberen te zijn en dingen op een natuurlijke manier tot stand laten komen. Daar draait het echt om: spontaniteit, luisteren en kijken waar de muziek uitkomt, in de hoop dat we het publiek meekrijgen

Ik had het gevoel dat er in alles wat jullie deden veel percussie zat… of is het verkeerd?
John: Als drummer denk ik daar eerlijk gezegd niet zo veel over na (haha). Ik zie mezelf vooral als iemand die ondersteunt wat de anderen doen en ritmisch ideeën inbrengt, waarbij ik dingen soms een andere richting op stuur. Het is voor mij als drummer makkelijk om de energie van iets vrij snel te veranderen. Maar ik zie mezelf dus niet echt als een entertainer of leider — meer als onderdeel van het ondersteuningssysteem voor de hele band.
Liam: Het is waar dat John de bus een beetje kan sturen, omdat drums van nature veel kracht hebben in de muziek, maar ik denk niet dat er echt een leider in de band is. Als iemand een goed idee heeft, volgen we dat, maar dat verandert voortdurend. Jeremy is ook drummer en hij springt soms ook op de percussie. Om maar iets te zegen. Dingen veranderen gewoonweg heel snel

“It’s Yours” (2024) was een succes. Was dat jullie eerste plaat, of heb ik iets gemist?
John: We hebben in 2020 eigenlijk al een DIY-album uitgebracht, ‘Go To Earth’, daarna een cassette genaamd ‘Fruiting Bodies’ in 2021 op Misophonia Records, en daarna nog een cassette, ‘Have One’, op Isolated Now Waves. De dingen begonnen in stroomversnelling te geraken nadat we in 2023 met Wolf Eyes in Vancouver hadden gespeeld. Daarna nam Chris van Upset The Rhythm contact met ons op en vroeg of we een plaat bij het label wilden uitbrengen. Dus ‘It’s Yours’ was onze eerste echte release bij hen, en dat was echt het begin van een opwaartse spiraal. Al onze studio-opnames zijn in feite geïmproviseerde jamsessies die zijn opgenomen in kelders en thuisstudio’s.

Ik hou van het experimentele karakter in de muziek. Sommige nummers hebben iets ‘griezeligs’, op een positieve manier, vooral het titelnummer “Outside Over There”. Was het de bedoeling?
Liam: Ik weet niet of ‘griezelig’ precies het woord is dat ik zou gebruiken, maar ik snap wat je bedoelt. We hebben vooral gewoon gevolgd wat voor ons spannend of interessant aanvoelde, en vervolgens geprobeerd het materiaal zo te arrangeren dat het als album klopte. Ik denk niet dat we er te veel over hebben nagedacht.
John: Er was veel heen en weer gepraat tijdens het maken van die plaat. Het meeste materiaal kwam rond september 2024 bij elkaar. We waren op zoek naar de juiste balans en sfeer. De eerste versie van het album was compleet anders – op een gegeven moment dachten we er zelfs over om er een dubbelalbum van te maken (haha), wat een vreselijk idee zou zijn geweest. Maar we bleven ons richten op bepaalde sferen en verbanden tussen nummers. Sommige oudere jams klonken ineens logisch naast nieuwer materiaal. Ik begrijp waarom mensen in sommige delen iets duisters of verontrustends horen, maar er zijn ook veel momenten op het album die een heel andere richting opgaan

Dus die plaat heeft deuren geopend?
John: Zeker weten. Daarna hebben we een reeks optredens gedaan in Café OTO, en dat heeft nog meer deuren geopend. De eerste tournee door het Verenigd Koninkrijk verliep heel goed, daarna kwam de volgende plaat uit en begonnen steeds meer mensen ons op te merken. Dus ja, ‘It’s Yours’ was echt de sneeuwbal die alles in gang heeft gezet.

In 2025 toerden jullie door Europa, met onder andere twee optredens op Le Guess Who? Hoe was die ervaring? En is het feit dat jullie door The Quietus werden uitgeroepen tot nummer 2 van de Album of the Year-lijst nog meer deuren geopend?
John: Ja, ‘Outside Over There’ heeft zeker meer deuren voor ons geopend, en dat we door The Quietus tot nummer 2 van de Albums van het Jaar werden verkozen, was eerlijk gezegd best onwerkelijk. Twee sets spelen op Le Guess Who? was ook geweldig. Veel mensen zagen ons daar voor het eerst, en de reacties waren heel positief.
Liam: John verwoordde het perfect. Het voelde echt alsof er een momentum aan het ontstaan was voor de band.

Wat ik live echt geweldig vond, was toen alle instrumenten perfect op elkaar waren afgestemd. Die momenten voelden bijna magisch aan
Liam: Ik denk dat dat precies is waarom deze band zo goed werkt. Iedereen is belangrijk. Iedereen is een stukje van de puzzel, en als alles op hetzelfde moment in elkaar valt, gebeurt er iets heel bijzonders. Dat is de magie ervan.

EarthBall speelde een erg filmische set zonder gebruik te maken van beeldmateriaal. Hebben jullie er ooit over nagedacht er iets mee te doen?
Liam: Dat is ons inderdaad al eens gevraagd. We hebben eens een lange improvisatie gedaan die iemand achteraf omschreef als een ‘filmische ervaring’. Ik zou dat graag eens doen, maar filmwerk kost ook veel tijd en energie.
John: We staan absoluut open voor het componeren van filmmuziek of het doen van geluidswerk voor videoprojecten. We hebben het er al eens over gehad. Als iemand ons zou vragen, zouden we zeker geïnteresseerd zijn.

Is het terecht om te zeggen dat ik in sommige zangpartijen (heel subtiel) een beetje David Bowie hoor? Of is het te vergezocht?
Liam: Een vriend zei onlangs dat hij invloeden van Bowie uit het Blackstar-tijdperk hoorde, en eerlijk gezegd hoor ik dat ook. Ik luisterde vroeger niet zo veel naar Bowie, maar nu ik die plaat opnieuw heb beluisterd, begrijp ik de vergelijking helemaal.
John: Ik denk dat we allemaal op verschillende manieren fan zijn van Bowie, vooral vanwege de diversiteit van zijn werk. Ik heb tijdens het maken van de muziek nooit bewust aan hem gedacht, maar de vergelijking klinkt logisch.

“And Music Shall Untune the Sky” voelt als een nummer waarin alles wat op het hele album gebeurt, samenkomt. Ben je het ermee eens?
John: Ja, eigenlijk wel. Er lopen zeker terugkerende ideeën en verwijzingen door dat nummer heen. Bepaalde drumpartijen sluiten aan bij eerdere nummers zoals “Helsinki”, en er zijn kleine rode draden die verschillende momenten op het album met elkaar verbinden. Dat was iets waar ik erg enthousiast over werd tijdens het samenstellen van de tracklist. Ik ben blij dat je dat hebt opgemerkt.

Jullie muziek is niet direct voor een breed publiek, en het is geen ‘easy listening music’. Ik vind het juist leuk, maar ik neem aan dat je waarschijnlijk niet op stadions mikken?
Liam: Eerlijk gezegd speel ik deze muziek omdat ik het oprecht geweldig vind om met deze mensen te spelen. Vanaf de allereerste jamsessie was ik al helemaal weg van wat iedereen in de band deed. Het is heel leuk dat andere mensen zich er ook in herkennen, maar wereldberoemd worden is nooit het doel geweest. Ik wil gewoon muziek blijven maken waar ik om geef, samen met mensen met wie ik graag speel.
John: Alles wat we doen is heel spontaan en eerlijk. Het gaat niet om roem. We bereiken op een natuurlijke manier meer mensen door dingen op onze eigen manier te doen, en dat voelt goed. We zullen waarschijnlijk nooit in stadions spelen, hahaha. Natuurlijk zouden we graag van de muziek kunnen leven, maar ik denk dat het belangrijker is dat de muziek mensen echt raakt. Vooral nu – mensen zijn op zoek naar iets echts. We proberen geen jazzband of rockband na te doen. Soms werkt het perfect, soms valt het helemaal uit elkaar, maar het is eerlijk. We vertrouwen elkaar, en we vertrouwen het publiek genoeg om die risico’s samen te nemen.

Experimentele muziek lijkt populair te zijn bij jongeren, maar een jonger publiek kan ook moeilijk te bereiken zijn. Wat denk je zelf?
John: Dat is moeilijk te zeggen. Toen we in Bergen speelden, kwamen er veel studenten van de muziekacademie naar het optreden. Een professor vertelde ons achteraf dat de studenten erg enthousiast waren omdat ze zoiets nodig hadden. Dus ik denk wel dat jongere mensen zich kunnen vinden in wat we doen. Maar over het algemeen varieert de gemiddelde leeftijd sterk van plaats tot plaats.
Liam: Ik ben zelf nog vrij jong – ik ben 25 – en ik vind het geweldig om in deze band te zitten met mensen die ouder zijn dan ik. In Bergen was het echt spannend om te zien dat er ook jongere mensen naar de shows kwamen. Iemand in het publiek merkte zelfs op hoe jong we waren voor dit soort muziek, wat ik grappig vond. Ik denk dat er wel een jonger publiek is, het kost alleen tijd om ze te bereiken.

België heeft een geweldige muziekscene, maar Belgische artiesten hebben vaak moeite om internationaal door te breken. Is het in Canada ook zo?
John: Zeker. Vreemd genoeg is EarthBall bekender in het Verenigd Koninkrijk en Europa dan in Canada. Waar wij wonen, aan de westkust, ligt alles erg afgelegen van de rest van het land. Door Canada toeren is duur en lastig. We hebben op festivals gespeeld in plaatsen als Montreal, maar het is veel moeilijker geweest om thuis momentum op te bouwen. Ondertussen heeft ons label in het Verenigd Koninkrijk ons echt geholpen om internationaal door te breken. Europa is eerlijk gezegd veel toegankelijker voor ons geweest dan de Verenigde Staten. De Amerikaanse grens oversteken is ingewikkeld en duur. We hebben talloze interviews gedaan in het Verenigd Koninkrijk en Europa en bijna geen enkele in Canada. Dit is eigenlijk ons eerste interview in België.
Liam: Ja, het is zeker een uitdaging. We zouden graag meer in de Verenigde Staten toeren omdat er daar zoveel geweldige plekken zijn, maar op dit moment is Europa gewoon makkelijker voor ons. Hopelijk verandert dat ooit.

Jullie hebben nu doorheen Europa en België getoerd. Wat staat er nu op het programma? Al plannen voor een volgend album?
Liam: We hebben een aantal spannende festivaloptredens op de agenda staan voor dit najaar.
John: Ja, we spelen op het Krakenhaus Festival in het Verenigd Koninkrijk, hebben nog een paar andere optredens in het VK en spelen op een aantal festivals in Oostenrijk en Polen. We werken ook samen met onze vrienden van PLF aan nieuw materiaal. Er zijn het Saalfelden Jazz Festival, het Unsafe+Sounds Festival en het Avant Art Festival. Wat een nieuw album betreft: we hebben al wat opnames gemaakt, maar we hebben nog niet echt gesproken over hoe het volgende album eruit gaat zien. We zullen zien hoe het vanzelf loopt.

Wat is het uiteindelijke doel voor EarthBall?
Liam: Eerlijk gezegd zou ik het geweldig vinden als deze band voor altijd zou blijven bestaan. Ik ben in de loop der jaren muzikaal miljoenen verschillende kanten opgegaan, maar deze band voelt goed. De muziek kunnen spelen waar ik van houd met mensen om wie ik geef – dat is echt de droom.

John: Ik denk dat ik voor iedereen spreek als ik zeg dat we allemaal ontzettend enthousiast zijn over dit project. Ons belangrijkste doel is simpelweg om hier zo lang mogelijk mee door te gaan. We maken behoorlijk vreemde en moeilijke tijden door, en het voelt belangrijk om eerlijke muziek met mensen te kunnen delen. Als we onszelf voldoende kunnen onderhouden om te blijven creëren, toeren en samenwerken – zonder dat we daarvoor enorm succes of materiële zaken nodig hebben – dan zou dat voor ons al alles betekenen.

Bedankt voor de fijne babbel en heel veel succes in alles wat jullie doen; we blijven het op de voet volgen