The Ex - Drie meedogenloze gitaren in de frontlinie

Het werd een heel mooie avond in De Zwerver hoewel ik toch wat meer volk had verwacht voor een monument als The Ex. Maar de groep uit Amsterdam was natuurlijk al enkele keren met exact dezelfde show, waar geen millimeter van wordt afgeweken, in het land te zien geweest.
De zaal werd dan maar geruild voor de foyer en dat bleek de perfecte setting: The Ex klonk er intenser dan ooit.

Maar eerst zorgde Frankie Traandruppel voor een gesmaakt aperitief. Frankie Traandruppel (genoemd naar het nummer "Frankie Teardrop" van Suicide) is het alter ego van Lee Swinnen, nog steeds de zoon van Guy. Met de succesvolle groepen Tubelight en Double Veterans haalde Lee Swinnen in de jaren 2010 de Belgische garagerock mee uit het slop.
Na de coronaperiode volgde een drastische koerswijziging  en koos hij voor het slaapkamerproject  Frankie Traandruppel. In zijn eentje maakte hij ondertussen drie albums waarvan ‘Translation is key’ uit 2025 de meest recente is, naast een hele reeks singles en EP's.
Live laat hij zich bijstaan door bassist Bart Weyens (Statue) en drummer Noah Melis ( Bed Rugs, Borokov Borokov, Olden Yolk, Shy Dog en The Porn Bloopers).
Een nonchalant ogende Frankie Traandruppel opende zijn set meteen raak met "It's alright (now)", een single van enkele jaren geleden. Het deed me denken aan The Velvet Underground en dat zou die avond zeker niet de laatste keer zijn.
Met hun drieën brachten ze heerlijk loom rammelende garagerock/pop waarin ik af en toe ook de slackerrock van Pavement hoorde sluimeren. In het van de recentste plaat afkomstige ‘Pop’ leek dan weer de geest van The Beach Boys rond te waren. Een enkele keer werd het gaspedaal wat dieper ingedrukt maar het punky "Working retail" kon toch moeilijk tot de hoogtepunten gerekend worden.
Slotsong "Sad trip" hoorde daar duidelijk wel bij. Als de stelling waar ik vroeger sterk in geloofde - dat een groep staat of valt met de kwaliteit van hun traagste song - enige waarheid bevat, dan zit het meer dan goed voor Frankie Traandruppel.

 Vorig jaar zag ik The Ex nog op Les Nuits Botanique, waar ze zowel Mclusky als The Jesus Lizard het nakijken gaven. Daarvoor hadden ze niet eens een 'best of' nodig. Nee, ze speelden gewoon hun volledige pas uitgekomen plaat van begin tot eind.
Dat kunstje werd in De Zwerver nog eens overgedaan, waar opnieuw bleek hoe sterk ‘If your mirror breaks’ wel is. Deze muziek klinkt zo urgent dat een déjà vu gevoel geen kans krijgt.
Opnieuw werd het van de eerste tot de laatste seconde een feest voor wie houdt van punk, verrijkt met invloeden uit zowel noise, folk, etnische muziek als jazz.
De set werd geopend met "Beat beat drums", een explosie van ritmes met Bo Diddley als leidraad en waarin Terrie Hessels zijn aftandse gitaar te lijf ging met een drumvel. Terrie Hessels, de enige die er van bij het begin bij was en inmiddels de zeventig gepasseerd, dartelde nog steeds als een jong veulen over het podium. De tijd lijkt geen vat op hem te hebben en het aanstekelijke enthousiasme dat hij blijft uitstralen tref je zelfs bij jonge groepen zelden aan.
De rusteloze interactie tussen de drie gitaren was adembenemend. De bizarre, meedogenloos hamerende gitaren van Hessels en Andy Moor in combinatie met het wat conventionelere spel van Arnold de Boer, waarin af en toe wat Afrikaanse invloeden doorsijpelden, vormden een constante bron van vuurwerk. Opvallend daarbij was de afwezigheid van de gebruikelijke effectpedalen. The Ex blijft zweren bij het ambachtelijk creëren van geluidseffecten door de snaren op spectaculaire wijze met allerhande vreemde voorwerpen te manipuleren zoals ook Sonic Youth dat destijds deed. De zang van de Boer mocht dan al wat monotoon klinken, ze bleef mede dankzij de soms verrassende woordkeuzes een dwingende aanwezigheid.
Ten slotte was er nog Katherina Bornefeld, enigszins verscholen in het halfduister achteraan het podium, die met haar stuwende, non-conformistische drumspel de motor soepel draaiende hield. Toen ze haar drumstel even verliet om vooraan "Wheel" te zingen, leverde dat misschien niet het beste nummer van de avond op, maar het was haar van harte gegund en zorgde bovendien voor een welgekomen rustpunt.
Daarna ging het weer crescendo en raakte het publiek steeds meer in de ban, wat vooraan het podium leidde tot uitzinnige danstaferelen. Het kookpunt werd definitief bereikt met "Great", een toepasselijk getiteld en onontkoombaar anthem vol wervelende gitaren en drieste drums. Toen hield een dolenthousiaste Herr Seele het niet langer uit: hij stormde het podium op en hing zijn stropdas om de hals van Katherina Bornefeld.
Uiteraard kon een bisnummer in deze jubelstemming niet ontbreken. Eerst kregen we "The heart conductor", dat na lang aandringen gevolgd werd door "Soon all cities", twee nummers uit hun voorlaatste plaat ‘27 passports’.
Achteraf kon men zich nog vergapen aan een enorme merchandisetafel waarop minstens zestien verschillende platen uitgestald lagen.
The Ex lijkt momenteel werk te maken van een heruitgave van haar volledige catalogus op vinyl. Daardoor drong de vraag zich op waarom er geen nummers uit die heruitgebrachte platen op de setlist stonden. Jammer misschien, maar ook zonder die nummers bleef dit een imposante set. 

Organisatie: VZW De Zwerver – Leffingeleuren, Leffinge