The Schizophonics - Waanzinnige rock-'n-roll

Het festivalseizoen mag dan al begonnen zijn, de 4AD blijft deze zomer stevig verder programmeren. Na het wegvallen van het gratis cultuurfestival Stad Onderstroom kwam er ruimte vrij en die werd gevuld met een reeks concerten waaronder enkele bijzonder interessante namen.
The Schizophonics mochten die reeks op gang trappen. Veel volk wist de groep niet naar de nochtans heerlijk koele zaal te lokken, maar wie erbij was, zal dit optreden nog lang heugen.

Opener van dienst was Yack, een exponent van Trans4muziq, een Europees project van 4AD en Les 4Écluses waarbij beide clubs een band begeleiden via een coachingstraject en wat speelkansen. Volgens de aankondiging brengt het viertal uit Duinkerke atypische progressieve rock. Wat dat dan ook precies mocht betekenen, het stond in ieder geval haaks op dat wat we van The Schizophonics mochten verwachten. Volgens sommige kenners is het enige positieve aan progrock dat het de geboorte van de punk als tegenreactie heeft uitgelokt. Zover zou ik het nu ook weer niet willen drijven. Zelf was ik in mijn prille tienerjaren ook even in de ban van progressieve rock maar al snel besefte ik dat rock-'n-roll veel meer mijn ding was. Toch was ik benieuwd of Yack mooie herinneringen aan die kortstondige liefde voor het genre weer tot leven kon wekken.
Dat viel met "Celui dont l'armée est affligée (aka Achille)" aanvankelijk behoorlijk tegen. Technisch viel er ongetwijfeld weinig op aan te merken maar het klonk toch vooral voorspelbaar. Van het aangekondigde ‘atypische’ was in geen velden of wegen sprake. Zo bleef het verder kabbelen zonder echt onaangenaam te worden, tot het vierde nummer me plots bij mijn nekvel greep.
In een lange compositie slaagde Yack er plots wél in een spanningsveld te creëren. Dit vindingrijke nummer dat minutenlang bleef fascineren deed me zelfs denken aan hedendaagse 'kosmische' groepen als Elkhorn. Na die tour de force kon Yack niet helemaal op dat elan verder borduren maar hun volledig instrumentale rock kreeg vanaf dan wel wat meer weerhaakjes. Het was vooral gitarist Xavier Muller die het laken naar zich toe trok, al klonk ook toetsenist Charles Fuchet bij momenten inventief, zeker wanneer hij zich even niet Keith Emerson waande. Verder bestond het kwartet uit François Morlot op een soms volvet klinkende bas en drummer Jérôme Coppens.
Veel potten zal Yack wellicht niet breken maar het mag op zich al een prestatie heten dat de band de handen van de aanwezige rock-'n-roll-fanaten toch vlot op elkaar kreeg.

Na hun fenomenale optreden in Café De Zwerver prijkten The Schizophonics vorig jaar helemaal bovenaan mijn eindejaarslijstje. Toch was ik er niet helemaal gerust op. Zou dit ook in een zaal werken of was het verrassingseffect na een tweede keer misschien verdwenen? Die twijfels werden meteen van tafel geveegd.
Pat Beers deed ons meteen vergeten dat we ons in een iets te ruim uitgevallen zaal bevonden terwijl zijn podiumpresence me opnieuw de adem benam. Bovendien bleek de setlist, voor zover die er al was, grondig hertekend met heel wat nummers uit de nieuwe plaat die binnen twee maanden zou uitkomen.
Als rock-'n-rollliefhebber kon ik meteen mijn hart ophalen want het trio uit San Diego trapte de set af met een furieuze versie van "Tiger man". Oorspronkelijk een nummer van Rufus Thomas, maar The Schizophonics haalden hun mosterd bij Elvis Presleys legendarische '68 Comeback Special. De song lijkt Pat Beers trouwens op het lijf geschreven: "I'm the king of the jungle, I'm the tiger man..." Al na dertig seconden ging hij door zijn knieën. Nauwelijks enkele tellen later drukte hij zijn gitaar in de handen van iemand uit het publiek waarna hij enkele sierlijke pirouettes draaide. Dit bleek slechts het voorspel van een fysieke uitputtingsslag waarin de spagaten en saltos elkaar meedogenloos opvolgden en Beers als een wervelwind over het podium én door de zaal raasde. Waar een normaal mens dit hooguit één nummer zou volhouden ging Beers er een hele show lang onverstoorbaar mee door. Nog opmerkelijker is dat hij tijdens al die acrobatische capriolen gewoon gitaar blijft spelen. Meestal zelfs met één hand, hoog op de gitaarhals, terwijl hij zijn instrument ook nog eens met diezelfde hand vasthoudt. Ooit zag hij Jimi Hendrix met één hand soleren tijdens "Wild Thing" op het Monterey Pop Festival. Dat moment vond hij zo indrukwekkend dat hij er uiteindelijk zijn handelsmerk van maakte. Intussen is zijn acrobatische speelstijl zodanig geëvolueerd dat hij Jimi Hendrix op dat vlak zelfs naar de kroon steekt.
Ook muzikaal blijft Hendrix een grote invloed, naast de hitsige funk van James Brown en de rauwe protopunk van MC5 en The Stooges. De gitaar klonk venijnig scherp en leek geregeld te verzuipen in feedback, terwijl de zang hijgerig klonk alsof Beers voortdurend op zijn adem trapte. Je zou voor minder, natuurlijk. Met al die fysieke krachttoeren leek het soms een kwestie van tijd voor hij uit de bocht zou gaan, maar zover kwam het uiteindelijk niet. Hij werd dan ook stevig in het gareel gehouden door een bijzonder gretig doordenderende ritmesectie: vrouwlief Lety op drums en de ravissante Sarah Linton (ex Death Valley Girls) op bas, die net de geneugten van een Picon had ontdekt.
Veel songs, op de nieuwe single "Dirt Dog" na, heb ik niet herkend. Vermoedelijk kregen we heel wat nieuw materiaal te horen en dat belooft alvast veel goeds voor de nieuwe plaat. Eindigen deden ze zoals ze begonnen: met een zinderende lap rock-'n-roll, waarin meermaals "shake, shake, shake" weerklonk en die zo uit de koker van Little Richard of Jerry Lee Lewis leek te komen.
Met zo'n slot had ik zonder meer vrede kunnen nemen, maar de batterijen van Pat Beers bleken nog lang niet leeg. Er volgde een geweldige bis waarin nog één keer alles uit de kast werd gehaald. Dit keer kregen we een echte cover van Little Richard: "Bama Lama, Bama Lou" waarin ook flarden James Brown ("Papa's got a brand new bag") en MC5 verweven zaten.
Het werd de ultieme apotheose van een waanzinnige set van één van de hardst werkende rock-'n-roll bands.

Organisatie: 4ad, Diksmuide