The Chameleons - Post-punk erfenis met toekomstperspectief

Wanneer de reikwijdte van een muzikale invloed op latere generaties omgekeerd evenredig blijkt met het commerciële succes, wordt een band al snel tot ‘cult’ bestempeld. Dat geldt ook voor de Engelse band The Chameleons die die reputatie al sinds de vroege jaren tachtig trots met zich meedragen. The Charlatans, Oasis, Smashing Pumpkins, Interpol – stuk voor stuk vermelden ze platen van deze mistroostige post-punk pioniers als life-changing albums. En zoals het echte culthelden betaamt, verliep hun parcours grillig, maar opgeven bleek nooit echt een optie. Na twee allesbehalve vriendschappelijke splits, een reeks weinig opvallende zijprojecten en zelfs een periode als eigen tribute band (ChameleonsVox), is het nu opnieuw de beurt aan The Chameleons v3.0.

Op deze druilerige herfstavond leek Kortrijk wel heel even op Manchester, de grauwe metropool waar het erfgoed van The Chameleons ooit uit de barsten en kieren van de post-industriële samenleving ontsproot. Frontman Mark Burgess is in interviews echter duidelijk: met het nieuwe album ‘Arctic Moon’ – hun eerste in ruim twee decennia  – wou zijn band nadrukkelijk géén herhalingsoefening afleveren.
Tijdens het concert in een aardig volgelopen De Kreun bleek dat voornemen stand te houden. De vijf nieuwe nummers op de setlist klonken onderling erg verschillend en verruilden het strakke post-punk keurslijf voor melodieuzere, soms lang uitgesponnen composities die uit uiteenlopende tijdsgewrichten leken te stammen. We noteerden 90ies indie rock bij opener “Where Are You?”, een subtiele knipoog naar stadsgenoten The Smiths (“Lady Strange”) en zelfs orkestrale 70’s pop (“Feels Like The End Of The World”). Degelijk comebackmateriaal, dat zeker, maar wellicht niet allemaal bestand tegen de tand des tijds. Een langere houdbaarheidsdatum lijkt weggelegd voor de bevreemdende psych-pop ode aan de Thin White Duke “David Bowie Takes My Hand” – waarbij Burgess heel even zijn trouwe bas verruilde voor een akoestische gitaar – én voor het door melomane influencers en wereldleiders aangespoorde “Saviours Are A Dangerous Thing”, dat moeiteloos het predicaat ‘vintage Chameleons’ verdient.
Maar eerlijk is eerlijk: deze ‘Arctic Moon’ tour trekt in de eerste plaats volk omdat de Engelse veteranen kunnen bogen op een muzikale erfenis om ú tegen te zeggen. Hun 42 (!) jaar oude debuut album ‘Script Of The Bridge’ blijft hierbij de onverwoestbare ruggengraat van elke Chameleons show. In Kortrijk passeerde zowat de helft van dat epos de revue, met smaakmakers als het door merg en been gaande “Pleasure And Pain”, het naar vroege U2 neigende “Second Skin” en de onvervalste post-punk evergreen “Up The Down Escalator” voorop.  Stuk voor stuk nummers die nog altijd staan als een huis, gedragen door de tegelijk onderkoelde en melancholische stem van de inmiddels 65-jarige Burgess, die de vele emotionele veldslagen in zijn working class hero bestaan moeiteloos heeft overleefd. In zijn schaduw doemde de sinds kort teruggekeerde gitarist van het eerste uur Reg Smithies op, die met hoorbare métier nog maar eens kwam bewijzen waarom hij geldt als de ware architect van het etherische Chameleons geluid.
Voor de meest indringende momenten van de avond greep de band terug naar haar laatste grote wapenfeit, ‘Strange Times’ uit 1986. Gedragen door onheilspellende percussie groeide “Soul In Isolation” uit tot een episch relaas over de moeizame zoektocht naar menselijke verbinding – een thema dat vandaag even relevant klinkt als toen. Burgess illustreerde dat treffend met een reeks citaten uit classics van Buffalo Springfield, The Doors en The Beatles, die hij ter plekke door het nummer heen weefde. Ook “Swamp Thing” riep met een eigenzinnige mix van neo-psychedelica en complexe arrangementen diezelfde grootse melancholie op die het oeuvre van The Chameleons zo tijdloos maakt.
Tijdens de encores waanden Burgess & co zich heel even opnieuw de brutale post-punk broekjes uit hun prille begindagen. Het claustrofobische, aan The Sound schatplichtige “Monkeyland” fungeerde als opmaat voor de dubbele uppercut waarmee de avond werd afgesloten: de weergaloze debuutsingle “In Shreds” en het ultieme mental support anthem “Don’t Fall”.

Ruim anderhalf uur laveerden de Engelse veteranen heen en weer tussen uiteenlopende muzikale gedaanten – van invloedrijke legacy act tot verkenners van nieuwe sonische horizonten. Juist – dáárom heten The Chameleons precies The Chameleons!

Pics homepag Anne-Marie Van Rijn

Organisatie: Wilde Westen, Kortrijk