Benjamin Herman - Ik kan alleen adviseren, als je naar Japan gaat, zorg dat je niet in die ‘Food Trap’ terecht komt
 
Benjamin Herman is een veelzijdig jazz muzikant. Hij staat al drie decennia aan de top van de jazz, waarbij hij regelmatig de grenzen van het genre opzoekt en overschrijdt, onder meer met het gezelschap New Cool Collective.
In 2025 trok hij letterlijk de grens over met een reis naar Japan. Die tocht zit nu in de plaat, 'The Tokyo Sessions' … Lees gerust https://www.musiczine.net/index.php/nl/item/102768-the-tokyo-sessions
Naar aanleiding van deze release, zijn immense carrière en over wat ‘jazz nu in deze tijden betekent, hadden we een fijne babbel.
Uiteraard polsten we ook naar verdere plannen en ambities.

Je discografie telt meer dan vijftig albums met muziek die varieert van bebop, bigband, impro, surf, afrobeat, filmmuziek tot punkjazz. Het is duidelijk onmogelijk je muziek onder te brengen. Toch zit je onder ‘jazz’. Hoe komt het, denk je? Is het een probleem?
Dat komt gewoon door het instrument saxofoon, het jazz instrument bij uitstek. Ik vind het ook niet erg, en heb geen zin om er energie in te steken om te proberen een andere label op gekleefd te krijgen. Ik ben een vrij mens, en er van overtuigd dat ik nog steeds kan doen en laten in mijn leven. Als ik zin heb om een punkplaat te maken met Olav Van Den Berg waar ik zo naar opkijk? Een fantastische drummer met enorme staat van dienst. Dan doe ik dat gewoon -  (Benjamin Hermnan’s Bughouse).  En er zijn zowel aan de jazz als punk zijde mensen die zich in het hoofd krappen als ik dat doe, maar daar trek ik me lekker niets van aan.

Doorheen de jaren heb je al heel wat watertjes doorzwommen, een opsomming van hoogte- en dieptepunten is onbegonnen werk, maar zijn er dingen die je , weten wat je nu weet, anders had aangepakt en waarom ?
Het enige dat ik zou willen is dat ik de afgelopen vijfendertig jaar een beetje beter had opgelet wie de programmeurs zijn geweest op de plekken waar ik heb gespeeld. Ik heb meerdere boekers gehad die mijn optredens regelden en over de hele wereld gespeeld met mijn eigen groepen. Een boeker is natuurlijk super handig maar daardoor heb ik nu zelf helemaal geen netwerk. Maar goed, ik heb wel heel veel lol getrapt.

Je hebt ook meerdere prijzen gewonnen; recent de ‘Edison Jazz Oeuvreprijs’, zijn dat  elementen die bepaalde deuren kunnen openen?
Er staan best veel prijzen in m.n. kast. Zichtbaarheid is ontzettend belangrijk om entreekaartjes mee te verkopen en te zorgen dat mensen je muziek gaan checken. Daarom ben ik altijd blij met aandacht. Die Edison Oeuvre prijs is harstikke leuk maar dat is gewoon een beeldje en een gratis maaltijd op een gala. Daar moeten ze eigenlijk een flinke smak geld bij cadeau doen vind ik. Dan kan ik daar weer iets bijzonders mee maken

Ik had in een interview gehoord ‘ik vind mezelf niet echt talentvol’; ik moet dit toch tegenspreken of hoe best in te kaderen?
Geloof me, er loopt zoveel talent rond. Pubers met absoluut gehoor, fotografisch geheugen, muzikale sponzen die alles moeiteloos assimileren. Muzikanten die zonder moeite op hun gehoor de moeilijkste dingen kunnen naspelen. Vergeleken met dat soort talenten ben ik een doodgewone sterveling. Ik heb altijd heel hard moeten werken voor m’n skills. Niks is me komen aanwaaien. Ik had het geluk dat ik op mijn dertiende doorkreeg dat als ik elke dag saxofoon studeerde er dan allemaal leuke dingen gebeureden in mijn leven. Daarom heb ik volgens mij een gezonde werk ethiek en ben ik gewend om met vallen en opstaan door te ploeteren. Het is niet per se een voordeel om extreem begaafd te zijn hoor. Je moet in het echte leven ook dingen aankunnen die niet moeiteloos gaan. Daar lopen die mensen vaak vast.

Wat is jazz nu, volgens jou?
Jazz is zo breed geworden, dat je daar eigenlijk geen passend antwoord kunt op geven. Je kunt evengoed vragen, ‘wat is pop muziek heden den dage’ daar kun je ook geen passend antwoord op geven. Het gaat net als bij alle genres in golvende bewegingen. En mode verschijnselen. We hebben nu een meer spirituele jazz hype die volop aan het opkomen is. Met mooie dingen met fluit en harp en zo. dingen uit het verleden komen terug, daar wordt muziek dan weer door beïnvloed. Wat ik leuk vind is dat de afbakening niet meer zo duidelijk is. Er zijn veel jonge mensen die in  geïmproviseerde muziek geïnteresseerd zijn.  je hebt er die meer het straight-ahead jazz spelen, meer Bepop spelen of in dat spirituele hoekje zitten. en ik heb de indruk dat jonge muzikanten daar veel minder moeilijk over doen dan vroeger. Die scenes zijn in Nederland geen aparte werelden meer en dat vind ik best wel een goede evolutie..

Er wordt inderdaad heel wat spirituele muziek gemaakt, terwijl mensen steeds minder gelovig zijn; eeft dit te maken met de tijdsgeest waarin we leven?
Het ligt ook  heel parallel  de jaren ’60 , toen was o.a. de Vietnam oorlog aan de hand en de protesten en zo.. het zijn nu, door al die oorlogen en zo om ons heen, ook onzekere tijden. mensen zoeken een houvast. Ik ben wel benieuwd wat er daarna op ons afkomt. Want eind jaren ’70 hadden de mensen dan weer genoeg van die spiritualiteit, als je met die dwarsfluit aankwam , kon dat plots niet meer. Toen kwamen The Lounge Lizards, James Chance en al die mensen uit de New Yorkse down Town scene. Super leuke tijd waar beslist geen hippies bijzaten

Ik ondervind als journalist ook dat de jeugd inderdaad houdt van ‘voortdurend geprikkeld worden’ en toch is het zo moeilijk voor de jeugd om overdie drempel heen te komen om jazz concerten te bezoeken; hoe komt het, denk je zelf?
Dat is helemaal niet zo, de jeugd vind die weg naar jazz wel. Maar het zijn de dure prijzen in concertzalen die jonge mensen tegenhouden om daadwerkelijk naar jazz concerten te gaan. Jonge mensen kunnen vaak geen 25 euro spenderen voor een jazz concert. In Amsterdam en Rotterdam zijn er echter kleine bars waar jazz gespeeld wordt. Of bepop tot experimentele muziek. Die goedkoop of zelfs gratis zijn, en daar komen heel veel van die jongen mensen wel op af. Het is dus het prijskaartje wat jonge mensen tegenhoudt, niet de desinteresse in het genre.

Over de plaat, de ‘Tokyo sessions’ … Die Oosterse cultuur is heel bijzonder, en spreekt al heel mijn leven tot mijn verbeelding; wat spreekt er jou aan in die cultuur?
Ik ben voor het eerst in Japan geweest toen ik 19 was, dat is ook al even geleden (haha). In de jaren ’90 ben ik daar weer naartoe geweest om er te spelen, en was enorm geobsedeerd door de cultuur en de muziek daar. Ook de jaren daarop ben ik er geregeld ook heen geweest, op vakantie of om er te spelen. Ik ben er ondertussen al een keer of twintig geweest. Wat me opviel is hoe groot die muziekcultuur daar daadwerkelijk is. De meeste mensen gaan naar Japan en denken aan lekker eten, wat ook fantastisch is. En een soort Oosterse spiritualiteit. Daar gaan de meeste mensen ook heen, als ik in Japan ben ga ik letterlijk onder de grond. Je moet weten, die gebouwen zijn allemaal aardbeving bestendig. En in Tokyo heb je honderden, om niet te zeggen duizenden , clubs onder die flatgebouwen. De ‘underground’ is echt heel extreem in Japan. Die spelen krankzinnig goed, en dat is niet alleen jazz. Impro, hardcore scene het zit er allemaal verstrengeld. Het is een aparte wereld, en een bron voor inspiratie. Op een gegeven moment heb ik dat ontdekt. Er zijn soms wel Japanse bands of artiesten die doorbreken in het Westen zoals nu Otoboke Beaver. Maar er zijn er zoveel , de underground scene is dus letterlijk onder de grond.

In de jaren ’80 tot ’90 zonder internet zou je kunnen begrijpen dat het onbekend terrein was, maar zelfs nu met sociale media, streamings enz, is het nog steeds ‘vrij onbekend’
Ik wil daar niet echt een oordeel over vellen of zo.. het is wel altijd raar dat mensen naar het Westen kijken als hun voorbeelden. Naar het Oosten, met onuitspreekbare namen, kijkt men amper op. Als ik het heb over  Otomo Yoshihide beginnen mensen al te giechelen. Maar hij is een fenomeen die met zijn gitaar de hele wereld rond reist. Het is baanbrekend wat hij doet. Voor de doorsnee Westerling zijn de namen te ingewikkeld, terwijl de Amerikaanse namen – die uitspreekbaar zijn – hen wel aanspreken. En het vooroordeel dat Japanners alles goed kunnen namaken maar niks zelf kunnen verzinnen leeft ook nog steeds. Slaat nergens op. Denk maar an Yellow Magic Orchestra en Ryuichi Sakamoto. Maar dat is vooral met name met muziek, want Beeldende kunst uit het Oosten wordt hier dan wel weer naar waarde geschat. Zelfs Van Gogh was beïnvloed door Japanse beeldende kunst. Eten?  Het hele westen is overspoeld met lekker Japans eten. Ik kan alleen adviseren, als je naar Japan gaat zorg dat je niet in die ‘Food Trap’ terecht komt. Concerten beginnen daar om half zeven. De Hollanders zitten dan te eten. En als die klaar zijn met eten, is de muziek afgelopen. Als je er heen gaat? Zorg ervoor dat je niet enkel Sushi eet en tempels bezoekt is mijn tip.

Dank voor de tip. Er is op die plaat wel een opmerkelijke verbondenheid van de Oosterse en Westerse cultuur. Klopt dit?
ik heb samen gespeeld met een rits Japanse muzikanten. zoals Otomo Yoshihide, Tomoaki Baba en Akihito Obama. Ik wilde weten welk effect  die Japanse muzikanten zouden hebben op het spelen van mijn trio. Ik ga ook nooit de studio in met een vast idee van de muziek die ik ga maken. Het is altijd een wisselwerking tussen de mensen die er zijn. je kunt als componist alles uitschrijven, en dat speelt iedereen wat jij hebt bedacht. Dat is ook een werkwijze, maar zo heb ik nooit platen gemaakt. We waren zes dagen in Tokyo in de studio, en die gasten kwamen één voor één binnen.  Sommige dingen zijn gejamd of geïmproviseerd, andere hebben iets meer vorm. En drummer Jimmi Heuting was producer heeft bij terugkomst in Nederland alles in elkaar gezet. Samples, beats tot zelfs elektronica bij gevoegd. Het was de bedoeling om invloeden van zowel die Japanse als Westerse cultuur daarin te verweven, wat goed is gelukt. Van alle indrukken die ik heb gekregen in die 20 jaar en die reizen daar naartoe.

Het valt me op hoe die songs de fantasie voortdurend prikkelen, je maakt een reis met je altsax; was het de bedoeling dat de luisteraar die reis ‘mee maakt’?
Het is gewoon zo ontstaan. Het feit dat die gasten uit zoveel hoeken komen, zorgt ervoor dat de muziek verschillend aspecten bevat van die Japanse muziek scene. Het is leuk dat je het zo ervaart, maar het is zeker niet bewust de bedoeling. Het zijn allemaal indrukken. Er staat bijvoorbeeld een stuk op de plaat met saxofonist Tomoaki Baba. ‘Tokyo Moon’. Ik ben een enorm fan van de formatie United Future Organization uit de jaren 90. Ik had één van de leden van U.F.O. Toshio Matsuura het jaar daarvoor ontmoet. Een heel aardige man, heeft een radio show. Die heet ‘Tokyo Moon’. Ik heb met hem in gedachten die track bedacht. Die club jazz in Japan in de jaren negentig was super goed. Ik heb dus zeker geprobeerd om alles wat ik zo fijn vind aan Japanse muziek daarin te stoppen, vandaar dat je vermoedelijk het gevoel krijgt ‘die reis bewust mee te maken’.

Ik was ook onder de indruk van het chaotisch mooie en deels overstuurde “The room” en “Kazegafuku”. Zoek je graag bewust die ‘chaos’ op? Of is het een natuurlijk proces?
Daar zit veel trompet in, dat is Shinpei Ruike, hij speelt met  Shuya Okino van Kyoto Jazz Sextet en Kyoto Jazz Massive  een Japanse funk/jazz formatie die een jaar of twintig terug redelijk bekend waren. Hij heeft nu zijn eigen club in Toky. Shinpei Ruike is een freejazz trompettist. Ik vond het wel leuk om die bepaalde energie in die track te verweven , en tegelijk  die hint naar Shuya daarin te verwerken. En ‘Kazegafuku’ , dat stukje met die shakuhachi en de sho (twee traditionele Japanse blaasinstrumenten) gaat meer de spirituele richting uit. Als je het over ‘overstuurde ‘ hebt , daar hebben we wel op gemixt . zodat het dichtbij klinkt , als een pop productie , niet op de achtergrond verdwijnt.

Het is ook een zeer visuele plaat geworden, alsof ik in een Japanse film ben terecht gekomen. Is er een ambitie iets met film te doen?
Dat is ook zoiets fantastisch in Japan, en ik wou dat het hier in het Westen ook zo was. Er zijn heel veel Japanse artiesten die muziek maken voor games, TV-series en films muziek maken.  Hier in het westen komt het zelden voor dat een band of uitvoerende muzikant gevraagd wordt om muziek te maken rond een film of serie. Je hebt daar echt heel veel aan. In Japan is het niet anoniem als je werkt voor film  of TV. Bijvoorbeeld Yoko Kanno die de muziek voor Cowboy Bebop schreef in de jaren 90, California Shower van saxofoonlegende Sadao Watanabe dat in 1978 onder en tv reclame werd gebruikt en daardoor zijn best verkopende album ooit werd. Of in 2025 dat saxofonist Kamazi Washington de muziek maakte voor de anime Lazarus. Er zijn taloze voorbeelden Of het Japanse pianotrio Fox Capture Plan, die brengen platen uit maar vaak soundtracks, die worden daarvoor gevraagd. Al 15 jaar. Ook Otomo Yoshihide doet dat voor experimentele films. Het is alsof Triggerfinger muziek maakt rond een nieuwe TV serie. Of een band als dEUS, het is fantastisch dat dit daar gedaan wordt. Maar hier lukt dat dus helaas niet.. en dat is bijzonder jammer, en een kans die verloren gaat.

Voor Belgische muzikanten is het vaak moeilijk erkenning te krijgen in eigen land; heb jij daar ook last van als Nederlander? Heb je er een verklaring voor?
Nee, het is overal moeilijk. Of je nu Nederlander of Belg bent speelt daarin geen rol. Het is zelfs in Japan ook moeilijk om als artiest boven dat maaiveld uit te steken. Japan is een heel groot land. Het is als muzikant gewoonweg overal moeilijk om zichtbaar te worden. Nee, het is zeker niet land gebonden. Iedereen wil een stukje van de taart.

Er is ook een overaanbod…
Maar dat vind ik dan ook leuk, je hebt die druk niet meer van een grote platenmaatschappij. Als je vroeger niet bij een platenmaatschappij zat,  was jet gewoon geen muzikant. Het DIY is dus zeker een goed ding. Het is alleen dus heel lastig om zichtbaar te worden.
Om terug te komen op dat zelf films maken. Ik zelf al vier soundtracks gemaakt in Nederland  en heb ook zelf geacteerd. en vond het heel leuk. Ik hoop alleen dat ze in Nederland ooit de stap gaan zetten dat het normaler wordt dat doorsnee bands of artiesten gevraagd worden om soundtracks rond film of Series te maken, zoals dat in Japan dus ook gebeurd. Ik ben ervan overtuigd dat het voor alle partijen allemaal voordelen zou opleveren. .

Hoe waren de algemene reacties.
Iedereen is vrij enthousiast, ik ben dus heel tevreden over de reacties. Ik wacht eigenlijk op wat meer reactie uit Japan. Van daaruit heb ik nog weinig reacties gekregen. Zou leuk zij moest ie daar worden opgepikt. We gaan op NorthSea Jazz spelen met Japanse toetsenist BIG YUKI en in November met saxofonist Tomoaki Baba in Japan Finland en in Spanje en ook in Nederland.

Na al wat je hebt meegemaakt en erkenning hebt ervoor gekregen, heb je toch weer iets heel vernieuwends uit met de ‘Tokyo Sessions’; waar blijft je de inspiratie vandaan halen ? Zijn er nog ambities en doelstellingen?
Ik heb altijd ideeën, ik heb aan ideeën geen gebrek. Ik kom elke dag wel iets tegen waarover ik denk ‘kan ik daar niet iets mee doen’. of ik kom iemand tegen, en dan ontstaat wel iets. Om in de studio uit te proberen. Ik heb nooit gebrek aan ideeën, het is meer de tijd en de skills. Om uit te dokteren of ik goed genoeg ben om dat uit te voeren. Ik heb ook zo een boekje dat ik vol zet met ‘ideeën’. Als iets bij me opkomt, schrijf ik dat op. Ik gebruik dat elke dag, ik schrijf daar wat ik moet doen .Als ik een pintje aan het drinken ben in de kroeg, en er schiet me iets te binnen schrijf ik dat op. Ik lees dat vaak terug, en heb dus heel de dag wel ideeën. Dus ja, de inspiratie is nog steeds eindeloos. Maar de tijd ontbreekt soms, en sommige dingen zijn ook niet haalbaar.

Wat is nu de volgende stap, wat zijn de verdere plannen?
We gaan nu even dit doen, die promotie rond die Tokyo Sessions. Maar ondertussen ben ik met iemand bezig met een theaterstuk. Een plaat om daar een verhaal te proberen uit halen. Om er volgend jaar een theaterstuk van te maken. Ik ben met een paar muzikanten uit Duitsland bezig, met Hammond orgel. Wat ik in het verleden ook al heb gedaan. Ik ben ook bezig om bepaalde werken in bigband om te zetten. Ook weer iets voor volgend jaar. Of jaar daarop. En met New cool Collective gaan we, als alles goed gaat ,  volgend voorjaar naar Shanghai om daar muziek op te nemen. Samen met lokale muzikanten . er gebeurd van alles.

Wanneer stopt het dan? Wanneer zeg je ‘nu is het genoeg geweest’?
Je bent niet de eerste die dat vraagt (haha). Ik moet mezelf wel soms afremmen dat geef ik toe. Als  ik iets leuk bedenk of zo, wil ik daar direct op vliegen. Als muzikant investeer je in een album, maar je verdiend het nooit terug. Af en toe, moet ik eens iets niet doen. Maar wanneer stopt het? Ik weet het niet. In Nederland heb je de uitdrukking ‘boem is ho!  als je ergens tegenaan knalt moet je stoppen. Dat wil ik echt voorkomen. Ik speel regelmatig met drummer Han Bennink die is 84. Saxofonist Hans Dulfer wordt volgende week 86. En die gaat maar door, die is niet van het podium te krijgen. Ik zie vooral de oudere collega’s zijn voor mij een inspiratie naar de toekomst toe. Naarmate die ouder worden, wordt alles erom heen minder belangrijk. het draait steeds meer om de muziek. De Engelse pianist Stan Tracy waar ik jaren geleden een plaat me heb opgenomen (The London Session) Was in de jaren ’50 al bekend in die Londense scene. Hij was richting de 80 als ik met hem speelde. Als hij achter zijn instrument ging zitten, viel alles weg om zich heen. Hij was niet bezig hoeveel mensen er waren . of ie aandacht had, hij was alleen daar mee bezig. Ook niet wie de mensen  zijn die komen kijken. Die mensen heb ik als voorbeeld, drummer John Engels (91) nog zo een. Pianist Rein de Graaff, ook in de 80.. dat zijn allemaal voorbeelden voor mij.

Pics homepag @Jonathan herman

Dank voor de fijne babbel, hopelijk lukt het wel om eens in België op te treden