Yarno Matoka – In de jazz, ook al voeg ik er andere elementen aan toe, en probeer ik mijn eigen ideeën te plaatsen, je moet ermee spelen, maar de basis van jazz trouw blijven

In samenwerking met het Koninklijk Conservatorium Brussel presenteerde Flagey voor de tweede keer de 'Toots Thielemans Award.' Een vakkundige jury bekroont de meest beloftevolle student van de jazzafdeling met een geldprijs en een liveoptreden in een professionele setting. Het conservatorium wil op die manier jong jazztalent stimuleren en de basis leggen voor hun verdere carrière. Winnaar van deze editie was Matoka, een Brusselse muzikant die in zijn project de fysieke energie van elektronische dancemuziek wil vertalen naar de jazz.
Onder de naam Matoka's last & first trad hij op in een goed gevulde Studio 4. We waren diep onder de indruk van zijn performance. Lees gerust het verslag

We hadden ook een fijne babbel met Yarno over het optreden, de deuren die open gingen, de ambities en toekomstplannen.

In de eerste plaats proficiat met je overwinning op de ‘Toots Thielemans awards’; had je dit verwacht?
Ik heb die award gekregen op basis van mijn masterproef. Ik had wellicht geluk dat in mijn jaar amper vijf mensen die afgestudeerd zijn. In vergelijking met dit jaar, zijn er denk ik 27 mensen die afstuderen. Ik heb er wel heel hard voor gewerkt, heel veel tijd in gestoken ook. Maar ook waren mensen die afstudeerden dat jaar en op vlak van muzikant zijn, veel meer ervaring dan ik. Dus ergens had ik het helemaal niet verwacht.

Je stond o.a. op het Brussels Jazz Festival, in een zaal die gewoon jazz uitademt. In de Flagey, hoe voelde dit?
Flagey is een ongelooflijke zaal, met een hele geschiedenis. Ik herinner me toen ik de eerste keer op het podium kwam en ik al dat publiek zag zitten was dat toch ‘een ‘wow’ moment. Dat geeft je werkelijk een boost en energie. Dat was een avond om nooit meer te vergeten.

Je had veel supporters bij?
Ook, maar ook mensen die ik niet specifiek had uitgenodigd. Maar toch uiteindelijk buiten heb zien staan, en dat heeft me toch heel diep geraakt.

Er was een opvallend jong publiek aanwezig; nochtans als ik doorsnee jazz optredens bezoek, is het meestal een veel ouder publiek; heb je persoonlijk er een verklaring voor waarom jongeren die drempel naar jazz zo moeilijk kunnen zetten, terwijl ze eigenlijk steeds op zoek zijn naar prikkels. Jazz is toch een ‘prikkelend’ genre?
Ik ben zelf pas op mijn 18ste in contact gekomen met jazz. Ik ben veel met elektronische muziek bezig geweest. Ik denk dat er veel mensen zijn die gewoonweg niet weten wat jazz, is, of pas op wat latere leeftijd, of toch niet in contact komen met de geschiedenis van muziek. In tegenstelling tot met pop of commerciële muziek komen jongeren er niet mee in contact, je moet al een zekere diepgang hebben om er mee in contact te komen tot nieuwe artiesten te ontdekken.

Heeft die prijs én in de Flagey bepaalde deuren kunnen openen, om je doel te bereiken?
Op het moment nog niet, maar dat ligt vooral aan mij. Ik wil niet te snel lopen voor ik kan wandelen. Maar dat komt wel.. het heeft nog niet geholpen maar ik ben er van overtuigd dat het zeker deuren zal openen.

Ik doe gemiddeld honderd evenementen op een jaar, waaronder veel jazz; er komt zeker een publiek op af. Wat trekt jouw persoonlijk in het genre aan?
Ik ben opgegroeid omringd door muziek, mijn mama is zangeres Chantal Kashala ze zingt met alle BV , zit in alle Vlaamse programma’s. er was thuis dan ook veel R&B en soul. Daarmee ben ik dus opgegroeid, en rond mijn 13 of 14 ben ik in contact gekomen met elektronische muziek. En zelf wat muziek beginnen producen. op een bepaald moment had ik het gevoel dat ik wilde begrijpen wat ik aan het doen ben. Ik kon dat wel op het gehoor, maar kon het niet beschrijven. Ik ben in het vijfde middelbaar naar Kunsthumaniora van Brussel gegaan.  En dat was gewoonweg de jazz afdeling, dat was de eerste keer dat ik daarmee in contact kwam. Die instrumentbeheersing die de muzikanten daar hadden, wou ik ook… ik had echter een achterstand. Ik wist dat ik doordat ik een goed gehoor had als producer , het wel moest kunnen. Ik heb er hard moeten voor studeren. Ik denk dat voor mij jazz een  stijl is die laat zien dat er zoveel grenzen zijn in wat je kunt doen , en door de geschiedenis te leren kennen, en me te kunnen fixeren op de basis van de muziek ging een wereld voor me open. Door me in het conservatorium in Leuven te fixeren op die basis, heb ik heel veel geleerd . ik denk dat jazz een onuitputtelijk genre is, dat trekt me nog het meest aan. Er zijn geen grenzen, en de samenkomst van al die verschillende genres daar komt altijd iets mooi of iets nieuw uit voort. Dat is zo bijzonder aan jazz.

Je liet je goed omringen; eigenlijk was het totaalpakket dat primeerde op het podium. Hoe hebben jullie elkaar gevonden?
Ik zal ze even allemaal voorstellen. Victor Maillard, de man die zorgde voor al die effecten op het podium, dat is mijn oudste muzikale vriend. Ik ben met hem in contact gekomen toen ik veertien of vijftien jaar jong was. Ik ben met hem steeds beginnen producen, beginnen ‘challengen’ samen. We werken en vullen elkaar al heel lang aan. We doen dat al langer dan tien jaar, hij is zelf geen professionele muzikant.  Of heeft geen muziekstudies gedaan, maar qua originaliteit en cryptisch brein, is hij mijn tegenpool als het ware, en tegenpolen trekken elkaar gewoonweg aan. Zijn ideeën en werk is zo integrerende dat ik bij hem absoluut wou samen spelen, en dat was de reden waarom dat hij mee op het podium stond, omdat ik weet als hij erbij is kom ik thuis in mijn eigen wereld. Elly Brouckmans heb ik leren kennen in Leuven. Ze speelde enorm goed, ook al dacht ze zelf van niet. We waren allebei verliefd op Coltrane. We zijn altijd blijven samen studeren, samenkomen. Ook een paar combo’s gedaan in het conservatorium. Dat was steeds heel leuk, en we zijn dat blijven doen. van Leuven ben ik naar Brussel gegaan en daar heb ik heel wat nieuwe muzikanten leren kennen. Op het einde van mijn eerste master ben ik in contact gekomen met Umberto Odone. De drummer, met hem was er meteen een ongelofelijke klik.  Muzikaal en hoe we het ritme aanvoelen samen. We voelden beide aan, als we samen speelden, dat we snappen wat we willen doen. ik wist meteen , met hem wil ik blijven spelen in een band. Lúcia Pires  heb ik leren kennen in dezelfde periode. Dat was ook in de eerste master. Ik heb haar leren kennen binnen de Brusselse jazz. Ze zat een jaar lager dan mij denk ik, ik was altijd verrast door haar manier van spelen. Door middel van mijn producer gebruikte ik altijd fluitklanken. Omdat ik Lúcia had leren kennen dacht ik ook dat uit te proberen binnen mijn project. dat was ook weer een match made in heaven. Het was leuk om haar mee op het podium te hebben. Bassist Zé Almeida  heb ik leren kennen op een concert bij Diogo Alexandre, dat was o.a. met Bram De Looze. Ik ben toen gaan kijken daarnaar, en daarna nog een pintje drinken samen. Dat was gewoon een leuke avond. Een paar maanden later , toen die prijs werd bekend gemaakt , ben ik beginnen nadenken over een basgitaar binnen dat concept. En toen ben ik bij Zé aanbeland. Het zijn gewoonweg top muzikanten, één voor één.

Is het de bedoeling om met ‘Matako’s last & first’ meer zaken te doen, want het is – zoals je aangaf – een ‘match made in heaven’. Wat willen jullie allemaal samen doen?
Zeker en vast, de bandleden zijn bewust gekozen om in de toekomst verder te werken aan dit project. We hebben video beelden gemaakt, opnames gemaakt. Het is zeker de bedoeling hier meer mee te doen… het is dus zeker de bedoeling om hiermee in culturele centra, clubs – en wie weet Sportpaleis (haha) – te gaan optreden.

“Improviserend, lichtjes experimenterend, verlaat Matoka's last & first geregeld de comfortzone van wat jazz te bieden heeft, maar bleef de basis ervan wel trouw”, schreef ik over jullie optreden; een bewuste manier van werken? 
Ik vond dat mooie woorden, tenslotte ik blijf trouw aan de basis van die muziek. Je kunt muziek niet anders benaderen dan op die manier. ook al voeg ik daar andere elementen aan toe, en probeer ik mijn eigen ideeën daarin te plaatsen. Je moet ermee spelen, maar je moet de basis van jazz ook trouw blijven. Misschien was dat geen bewuste insteek, maar wel de bedoeling dat het zo binnenkomt.

Het is niet mis om te experimenteren, maar het is nodig om trouw te blijven aan de basis; daar draait het dus om bij jou?
Inderdaad, het heeft ook te maken met de mensen met wie je samen speelt. Mijn muziek leeft vanuit een context. Die vooraf al in mijn hoofd zit, en waar ik veel inspiratie uit put. Maar ik heb geleerd als ik speel met muzikanten die daar bepaalde interpretaties aan toevoegen dat ik dat niet kan vernoemen als elektronisch muziek spelen. Er zullen altijd factoren uit jazz terugkomen in de muziek die ik zelf speel. Ik kan daarom niet zeggen dat het gewoon jazz is, maar ook niet dat het gewoon elektronische muziek is wat we doen. ik profileer me ook niet als iemand die iets speciaals doet of zo. sommige nummers zijn wellicht niet geschreven vanuit een jazz context, andere weer wel. En net doordat je met een band speelt, en samenwerkt, kom je in een andere leefwereld terecht. Je creëert samen interpretatie, improvisatie. Dat is voor mij belangrijk , dat er een soort momentopname is in de trend ‘wij spelen de muziek, en gaan geen twee keer exact hetzelfde spelen’. Dat is voor mij een van de mooiste, maar ook een van de moeilijkste , aspecten van jazz. Ik kan muziek schrijven , maar eens ik het mee neem naar een band weet ik niet waar het gaat uitkomen .. en dat is zo uniek aan jazz.

Er is een overaanbod aan bands, maar heel wat minder plaatsen om daadwerkelijk te spelen, waardoor verschillende muzikanten afhaken. Is dat voor jullie geen extra struikelblok als band? Wat is jou motivatie om toch vol te houden?
Ik weet gewoonweg dat muziek iets is dat ik wil doen in mijn leven, ik kan dat gewoonweg niet missen. Het is altijd ene deel van mezelf geweest, het gaat niet om de lat hoog of laag leggen, ik ga dat gewoon doen. Ik zie mezelf gewoon niet afhaken. Ik wil dat gewoon, en ik zie wel wat het me brengt. Muziek is de rode draad doorheen mijn leven , zoals eten en drinken..

Brussels Bruist toch wat jazzmuziek betreft; een voordeel voor jou als muzikant? Ondanks dat ook in Brussel veel cafés gesloten zijn intussen …
Er zijn inderdaad veel plaatsen die sluiten, maar er zijn evengoed nog steeds veel plaatsen waar de muziek echt leeft. In Brussel bruist het.  Er zijn wel bepaalde plaatsen die vroeger wel levendig waren en nu niet meer, maar er komen ander dingen in de plaats. België is wellicht niet het beste land om muziek te maken, maar ik denk dat je in Brussel wel nog steeds heel veel coole dingen kunt tegen komen. En dat er nog plaatsen zijn die de muziek willen ondersteunen.

Is er een bepaald doel dat je nastreeft?
Het voornaamste doel is optreden, en eventueel een plaatje uitbrengen. Mensen en zalen aanspreken en zo, om vooral op te treden. Is het voornaamste doel.

Het is de bedoeling om ook platenwerk uit te brengen?
Dat is een pijnpunt in de muziekwereld, platen uitbrengen.. wat mij gebleken is , is dat de hedendaagse streaming business een veel te grote invloed heeft op de muzieksector. Je kunt er geld tegenaan gooien, en een album maken; maar uiteindelijk is dat alleen maar verlies in deze tijden. je kunt beter hebben dat je een goede show hebt , waarmee je kunt gaan spelen .. wellicht krijg je er een goede fanbase door, door iets uit te brengen maar of dat in ons land of in Brussel de beste keuze is? Daar heb ik mijn twijfels over.

Zijn er zaal promotors die vragen of je iets uit hebt, eer ze je boeken?
Dat is ook waar, er zijn altijd twee kanten aan het verhaal. Liefst zou ik dat wel willen doen een plaat uit brengen, en dat ook goed doen. tegenwoordig is het moeilijk geworden voor muzikanten, omdat men vanuit alle hoeken pusht om dit lat direct hoog te leggen, je krijgt haast geen kans meer om langzaam te groeien. “ je moet dit, je moet dat’’ .. je moet alles voor elkaar hebben, voor je een plaats krijgt in die wereld. Maar ik blijf erbij, je kunt beter investeren in een goede show dan in een plaat. Uiteraard is het de bedoeling dat wel te doen, maar als de tijd daar rijp voor is.

Hoe belangrijk is sociale media voor een jong muzikant?
Waar we het daarnet over hadden, hoe je als muzikant wordt gepusht in alle richtingen, en de kans niet krijgt om langzaam te groeien. Dat heeft allemaal te maken met sociale media. Je moet je tonen alsof je alles perfect onder de knie hebt, en als je dat niet doet geef je de indruk dat je niet goed bezig bent en krijgt direct die stempel .. ik ben ervan overtuigd dat ik binnen dat wereld wel mijn plaatsje zal vinden.. ik ben al heel blij dat ik Flagey heb kunnen spelen, dat was alvast een mijlpaal.

Zeker jezelf blijven en niet laten afjagen
Wat zijn de verdere plannen?
Eerst mijn master afmaken, tweede plan is terug mijn instrument oefenen. Ik heb daar geen tijd meer voor gehad. Zoveel mogelijk muziek spelen, en zoveel mogelijk optredens doen en vooral met dit project, verder kunnen werken en overal spelen is het plan.

Dat is dus ook het ultieme doel?
Het doel is zoveel mogelijk festivals kunnen doen door de jaren heen. Dat is misschien nog niet voor dit jaar, niet enkel jazz festivals , festivals als Couleur café, gent jazz, dour om op die festivals te mogen optreden. Strombeek doen ook mooie dingen, alle plaatsen waar we kunnen spelen aandoen. En gewoonweg groeien, op ons eigen ritme, dat is het voornaamste doel.

Pics homepag @Jonas Reubens

Het komt zeker goed, ik wens je heel veel succes in alles wat je doet, en hoop jullie spoedig nog eens live te zien

MEnTAL Fest 2026 – Een spirituele prikkel waarvan je alleen maar beter van wordt
MEnTAL Fest 2026
Trax
Roeselare
2026-02-21
Erik Vandamme

Na een succesvolle eerste editie in 2025 – lees gerust   - volgde ook in 2026 een nieuwe editie van MEnTAL Fest; een festival georganiseerd door Differentmind VZW ter ondersteuning van mentale gezondheidsproblemen. In deze tijden soms meer dan nodig…
Wederom stonden zeven bands op het podium, die elk op hun eigen wijze een spirituele prikkel toedienden, waarvan een mens alleen maar beter van wordt.
Het festival was trouwens zo goed als uitverkocht, er heerste een gezellige drukte en de bands kregen telkens een complete zaal voor zich. Een top editie, zonder meer.

Behind the Veil (*****) had de 'MEnTAL Fest battle' gewonnen en mocht als eerste optreden. Ze stonden reeds vroeg voor een goed gevulde zaal te spelen. De line-up is door de jaren heen fel veranderd, en de band brengt binnenkort een nieuwe plaat uit.
Met zangeressen Sofie Foster en Delphine De Vusser samen als frontvrouw, waait er een verfrissende wind doorheen Behind The Veil. Zowel vocaal als in de kledij spreekt tot de verbeelding. De andere bandleden staan in soort zwart uniform op het podium, strak in het pak.
Behind The Veil is nu een sterk geoliede machine is geworden. Op het podium resulteert dit, met een in felrood geklede Sofie en een donker zwart getooide Delphine, in een schemerige versmelting van donker en licht, grauwheid en zachtmoedigheid. Dat is ook de muzikale uitstraling en de boodschap van Behind The Veil, tegenstrijdigheden die elkaar beter best vinden om een goede plaats in de wereld.
Elke song zit vol onweerstaanbare, emotionele weerhaakjes van zon en duisternis.
Behind the Veil doet op 20 maart een heuse release show rond hun nieuwste EP 'Betrayed By Shadows', in de DVG, Kortrijk, een aanrader! Info https://www.facebook.com/events/1404776044455217

We zagen de band Wryngd al eerder  aan het werk."Wryngd balanceert tussen progressieve metal en thrash metal, dat groovy, aanstekelijk, hard klinkt. Een muzikale ontlading van opgekropte frustratie die in de instrumentatie als in de vocals te horen is." , schreven we over hun optreden in de ELPEE Deinze in 2024.
Wryngd (*****) wist ons ook op MENtal Fest compleet omver te blazen als tweede act door hun verpulverende riffs, ijzersterk drumwerk en een zanger die met bulderende en hoge vocals zorgen voor voortdurend gebonk.
Op intense, rauwe wijze greep Wryngd ons bij de keel. Een nietsontziende pletwals dus.

De volgende muzikale wervelstorm was Temptations for The Weak (*****), een paar jaar al aan een stevige opmars bezig. Live is de band een niets ontziende bulldozer die , aangespoord door hun imposante frontman, zorgt dat iedereen onder de indruk is. Op hun Facebook pagina stond te lezen ''We will be playing a furious set made out of brand new material from our upcoming full album ‘The Venom Inside’" .
Een gevarieerde set kregen we met nieuwere en wat oudere songs. Letterlijk werden vuurpijlen afgeschoten. Opvallend trouwens hoe die nieuwe songs erin gingen als zoete broodjes. 'The Venom Inside' is dan ook een knal van een plaat, waarmee de band definitief hun stempel drukt op de Belgische metal scene. Een klassieker in wording dus. Die songs overtuigden sterk. Hier vlogen crowdsurfers voor het eerst in de lucht, en er ontstonden mosh pits en een wall of Dead.
Temptations For The Weak en het publiek waren één. In een rollarcoaster gingen ze te werk. Wat een suspense. Temptations for The Weak gaat ervoor, en moest niet onderdoen voor internationale bands binnen de scene.
Op MENtal Fest klonken ze dus vernietigend energiek .

MANTAH (*****) is een Belgische metalband die eind 2019 het levenslicht zag en gevestigd is in Torhout. Hun muziek is moderne metal met een knipoog naar de jaren 90. Inspirerende bands zijn de bekende nu-metal grootheden als Korn en Static-X, maar ook is er de link naar een While She Sleeps en BMTH. Zij vielen op door hun melodieuze en technisch hoogstaande aanpak, die ruimte liet voor speelsheid en improvisatie. Hoedanook een sound met uppercuts, maar het klonk iets kalmer in z’n totaliteit en zeker tav Temptations of the weak.
Hier intrigeerde de strakke muzikale omlijsting en de charismatische, spraakzame frontman die zijn publiek voortdurend wist aan te porren. Iedereen genoot van deze nu-metal band.

De enige band op de affiche die ook vorig jaar op het podium stond, was Dyscordia (****1/2). Vorig jaar bleken ze zelfs de ultieme publiekstrekker, ook nu stond de zaal overvol voor onze Belgische metal trots.
Door de jaren heeft Dyscordia zijn positie opgeëist; op plaat als live. Ze zijn toe aan hun 15ste verjaardag. Er is ook een tour in het buitenland.
Nu is Dyscordia een band die alle moeilijkheden heeft weten doorworstelen. De sound was strak, overdonderend en nietsontziend. Het daverde. Toegevoegde waarde was de speelsheid.
Dit is powermetal, met twee zangers die elkaar aanvullen en aanvoelen, een gouden charisma. We zagen de band al verschillende keren én opnieuw klonk het meer dan overtuigend, stevig zelfs. Sterke prestatie.

Na de Belgische tsunami's en spirituele prikkelingen, werd het tijd voor de eerste internationale band op de affiche. The Five Hundred (*****) is uitgegroeid tot een belangrijke speler in de Britse heavy metal. De band ontstond in 2010 en creëerde een sound die de rauwe intensiteit van metalcore combineert met de precisie van djent en progressieve metal. "Hun naam symboliseert eenheid en kracht, wat een weerspiegeling is van hun hechte, energieke muzikale synergie die hen heeft versterkt als een dominante aanwezigheid in de Britse metalscene", staat te lezen op de bandcamp pagina van de band.
De zaal stond overvol ,zowel de band als het publiek hadden er duidelijk zin in  Een ondoordringbare geluidsmuur werd opgetrokken, onvervalste mokerslagen uitgedeeld. Wat een gretigheid en energieke uitspattingen van The Five Hundred.
De verwachtingen voor  dit optreden van The Five Hundred  waren hoog gespannen en die werden dan ook met volle overgave ingelost! The Five Hundred gaf nogal wat uppercuts, de grond daverde Klasse van deze gasten!

We sloten af met een volksfeest. De Zweedse powermetal formatie Twilight Force (****) haalt zijn inspiratie uit de wereld van magie, fantasie en sprookjes met draken en andere jolijt, wat ons deed terugkeren naar de middeleeuwen, waar sages met prinsessen en sprookjeskastelen eveneens tot de verbeelding spreken.
Het zat allemaal wel goed in elkaar. Spelenderwijs zorgde de band voor een feestelijke stemming. Uitzinnige dansjes en andere braspartijen volgden, waarbij attributen in de lucht vlogen tot hilariteit van de aanwezigen.
Twilight Force deed niks origineels of vernieuwend, en puur muzikaal is dit al voorgedaan. Maar wie houdt van gezapige vertellingen over sprookjes en draken vond hier zijn dada. Het moet niet altijd au-serieus zijn he.
De muzikanten gingen virtuoos te werk en de zanglijnen bezorgden ons een krop in de keel. Sprookjesverhalen spreken nog steeds tot de verbeelding, je hoeft geen kind meer te zijn. Twilight Force speelde dus een knetterende set.
Wat een kleurrijke afsluiter van deze tweede editie, een sprankelende, spirituele totaalbeleving, die visueel en muzikaal tot de verbeelding sprak.

Organisatie: Differentmind vzw