Zo nu en dan lost het Hoge Noorden een goed bewaard muzikaal geheim waar je steil van achterover slaat. In die categorie stak de 32-jarige Zweedse singer-songwriter Daniel Norgren vorig jaar bij ons voor het eerst de neus aan het venster met zijn vijfde full album ‘Alabursy’. Opgenomen met behulp van een krakkemikkige 4-sporenrecorder in de landelijke thuisbasis Borås kan dit lo-fi pareltje zo in de platenkast naast de betere schijven van Bonnie ‘Prince’ Billy en Neil Young unplugged staan. Luttele maanden later had Norgren met ‘The Green Stone’ alweer een nieuwe worp klaar. Minder kippenvel deze keer, maar wel met een gepolijster geluid waardoor de Zweed met “I Waited For You” warempel regelmatig de playlist van Radio 1 haalde.

Datzelfde radiohitje stak helemaal voorin de set waarmee Norgren en zijn twee kompanen afgelopen zaterdag de 4AD tot de nok deden vollopen. We zien er een anti-commercieel statement in van een eigenzinnige en pure artiest die niet op zoek is naar harde dollars, maar eigenlijk al lang tevreden is als er elke avond opnieuw wat betalende toehoorders opduiken. Norgren neemt zichzelf en zijn muziek vrij ernstig, en verwacht eigenlijk ook wel hetzelfde van het publiek. Op zich is daar niks mis mee, ware het niet dat precies daar ook zijn zwakte ligt. Zo wist de man nauwelijks raad met een tenenkrullende aansteller in het publiek die de ganse avond door met flauwe woordspelingen de aandacht probeerde op te eisen. Gelukkig werd de onverlaat uiteindelijk even uit de zaal gezet, want het zou zonde zijn om een talent als Norgren op die manier vroegtijdig richting coulissen te zien vertrekken.
Zoals vele van zijn landgenoten heeft Norgren een hechte relatie met de natuur. De man met de onafscheidelijke baseball pet ziet er trouwens niet alleen uit als een houthakker, ook in zijn teksten vormen ‘woods’, ‘trees’, ‘birds’ en ‘moon’ meer dan eens de ruggegraat van het verhaal. Wie ‘The Tenessee Fire’ van My Morning Jacket in huis heeft kan zich een beetje inleven in de ongedwongen plattelandssfeer die de boomlange Zweed en zijn twee kornuiten op contrabas, drums en orgel een kleine twintig nummers lang wisten vast te houden.
Nog meer dan op plaat blijkt Norgrens vocale veelzijdigheid een uitzonderlijke troef. Een grommende Tom Waits, een huilende Joe Cocker en een bleitende Neil Young: ze waren allen van de partij in Diksmuide. Ook muzikaal werden uit verschillende houtsoorten planken gezaagd. Op diens eerste platen profileerde de Zweed zich als een talent in rural blues die net als bij Chris Whitley of Daniel Lanois meedrijven op een broeierige en hypnotiserende ondertoon. Uit zijn beste bluesplaat ‘Buck’ (‘13) werden het hypnotiserende “Moonshine Got Me”, het naar Van Morrison lonkende “I’m A Welder” en de speelse bluesrocker “Whatever Turns You On”.
Op zijn recentste albums kiest Norgren voor een meer afgekloven en minimale sound waar de sixstring veld moet ruimen voor piano, orgel en accordeon. Het is een keuze die een aantal van zijn meest beklijvende songs hebben opgeleverd, zoals de Neil Young ripoff “If You Look At The Picture Too Long”, de ode aan de vergankelijkheid “Everything Melts Away Like Snow” en de begrafenis wals “Like There Was A Door”.

Als uitsmijter kroop Norgren alleen achter de piano voor het nieuwe “Everlasting Friend”, het soort nummer waarop je elke scheet van het barpersoneel kon horen, kortom de emotionele evenknie van My Morning Jacket’s “I Will Be There When You Die”.
Het betekende een beklijvend einde van een dito set waar Daniel Norgren indringender en authentieker voor de dag kwam dan zijn veel populairdere landgenoot The Tallest Man on Earth.

Organisatie: 4ad, Diksmuide

Niks anders dan respect kunnen we afdwingen op wat de Canadees Daniel Lanois met z’n twee kompanen vanavond bracht in het pittoreske Rivierenhof . Twee uur lang werden we gegrepen door die unieke versmelting en afwisseling van roots en elektronica experimenten .
 
Lanois heeft al met grote namen samengewerkt (o.m. U2 , Peter Gabriel , Neil Young, Emmylou Harris) en tilde hun muziek de hoogte in . In alle bescheidenheid staat de 60 jarige amicale sing/songwriter/producer, met muts rond de oren en in leren jekker, op het podium en doet ons hart bonken in het doorleefde materiaal . Hij heeft twee talentrijke muzikanten bij zich , een bassist die niet moet onderdoen qua muzikale ervaring en een jonge drummer , die zijn kunde letterlijk van zich afdrumt.
Lanois geeft z’n muzikanten de kans te schitteren . Een hecht gezelschap die hun roots nog meer kleur en elan gaf in de dicht-bij-elkaar opstelling en de microfoons broederlijk dicht bij elkaar . We hebben een virtuoos, harmonieus samenspel en - zang , die ruimte laat voor spannende, vurige improviserende solo’s en heerlijk genietbare, emotievolle jams.
De gitaar- en steelpedal klanken zijn en blijven Lanois’ aparte eigenschap. Op die manier is de link naar een Neil Young en zijn Crazy Horse en Dead Moon onuitwisbaar . Werk als “The maker”, “I love you” , “Fire” en het afsluitende “Still water” werden overtuigend uitgediept door de aanzwellende , subtiele, wisselende partijen  en de dromerige, zalvende zang.
Wat een intensiteit en emotionaliteit . “Under the stormy sky”, “Here is what is” en die doorbraaksingle “Jolie Louise” werden in een sobere outfit gespeeld,  wat de gevoeligheid aanscherpte . Hartverwarmend bij de avondkilte in het Rivierenhof .
Deels was dit concert een ode aan de Canadese slachtoffers die streden tijdens WO I;  een kleine twee maand terug gaf hij met zijn begeleiding al een eerbetoon in ons land.
Natuurlijk werd ruimte vrijgemaakt voor die elektronische experimentjes en sampling van de vorig jaar verschenen ‘Flesh & machine’, “Bringing the studio to the stage” grapte hij , een vierde man, geluidstechneut werd erbij gehaald; we hadden een kruising van krautrock, soundscapes , ambient , psychedelica , ska , dubs en beats. Die elektronica werd geweven aan postrock, diepe basses en drums. Zelfs de dansspieren werden op bepaald ogenblik aangesproken door wat jachtige drum’n’bass beats en percussie, dat door passende visuals werd ondersteund. Met een knipoog naar het Black Dub project …

Twee uur lang beroerde en ontroerde Lanois en C°; doorwinterde freaks die het Rivierenhof nog meer moois en schoons bracht. Een volle maan ontbrak hier nog …

Organisatie: OLT Rivierenhof (ism Arenbergschouwburg , Antwerpen)

GoneWest 2015 – Daniel Lanois - De dunne lijn tussen herkenbaarheid en experiment
Daniel Lanois
Memorial Museum Passchendaele 1917
Zonnebeke
2015-04-25
Geert Huys

Met een anti-oorlogsfilosofie als rode draad kijkt GoneWest verder dan de West-Vlaamse provinciegrens om de artistieke herdenking van 100 jaar Groote Oorlog ook op muzikaal vlak kracht bij te zetten. Na eerdere performances van o.a. John Cale en Einstürzende Neubauten werden afgelopen weekend The Veils (een band met Nieuw-Zeelandse roots) en de Aboriginal artiest Gurrumul uitgenodigd naar het Memorial Museum Passchendaele 1917 in Zonnebeke n.a.v. ANZAC day. Downunder is 25 april met name één van de belangrijkste historische herdenkingsdagen, nl. de dag waarop de betrokkenheid van het Australian and New Zealand Army Corps (ANZAC) in WOI een feit werd. Tevens werd de Canadese meesterproducer en gevierd studiomuzikant Daniel Lanois overgevlogen om te herinneren dat zijn strijdende landgenoten precies 100 jaar geleden voor het eerst met gifgas werden geconfronteerd.

Er was zaterdagavond nog opvallend veel plaats in de witte concerttent die op het kasteeldomein van Zonnebeke was neergepoot, maar zij die er bij waren kunnen getuigen van een ronduit verbluffend concert. Dat Daniel Lanois naast een gerenommeerde knoppendraaier (U2, Dylan, Gabriel, Young, Harris, anyone?) ook een begenadigd songwriter én een Les Paul virtuoos is wisten we al. In het gezelschap van voormalig Mother Superior en Rollins Band gitarist Jim Wilson, voor de gelegenheid overgeschakeld op bas en backing vocals, en de amper 15 (vijftien!) lentes tellende drummer Kyle Crane oversteeg Lanois echter ook nog eens zijn eigen muzikaal aura. Ei zo na werd niet de 63-jarige Canadees zelf maar wel de bijna een halfeeuw jongere Crane trouwens de ster van de avond. Door technische finesse en subtiele virtuositeit te combineren klonk het jonge talent niet enkel verbluffend, ook waren zijn drumkunstjes visueel danig aantrekkelijk dat we Lanois soms uit het oog verloren.

Het driekoppige gezelschap had een erg gevarieerde set voorbereid waarin de Canadese muzikale duizendpoot steeds verder afweek van de platgetreden paden naarmate de avond vorderde. Het publiek dat Lanois vooral kent van zijn eerste soloplaat ‘Acadie’ (’89) werd eerst op haar wenken bediend. Door fraaie herwerkingen te verkiezen boven de radiovriendelijke originals vermeed de Canadees bewust de indruk dat tijdens het eerste kwartier een obligate ‘best of’ werd geserveerd. Het bekendste nummer vanop die tijdloze eerste worp, “Jolie Louise”, stak helemaal voorin en was een aanvankelijk zelfs onherkenbaar doordat Lanois er een speelse skabeat had doorgeweven. Het langzaam aanzwellende “Still Water” tekende al snel voor een eerste hoogtepunt dankzij de Les Paul van Lanois die zich comfortabel tussen de breed uitwaaierende sixstrings van The Edge en Neil Young bleek te nestelen. Ook “Under A Stormy Sky” had een remake ondergaan, dit keer richting huppelende honky-tonk. Even later zou het rijtje memorabele songs uit die fameuze eerste plaat ook nog worden aangevuld door het broeierige “The Maker”.
Net als zijn collega’s die werden uitgenodigd op ANZAC Day kreeg ook Lanois de opdracht om een nummer speciaal voor de herdenking te componeren. Eén en ander resulteerde in de “Memorial Symphony” waarbij Lanois zich kon uitleven op zijn eerste muzikale liefde, de pedal steel. Op zich was het nummer niet bepaald spectaculair of vernieuwend te noemen, maar in combinatie met de unieke Memorial Museum locatie waar 100 jaar geleden honderdduizenden soldaten zinloos sneuvelden én de beklijvende projectie van een kortfilm over hoe een koppel uiteen werd gerukt tijdens de oorlog mistte het doel niet. Dit was bezinning pur sang, en het zoveelste hoogtepunt in de reeks GoneWest evenementen.

Het tweede deel van de set werd door Lanois aangekondigd als ‘bringing the studio to the stage’, en dat bleek een verrassing van formaat, maar dan van de aangename soort. Wie de Canadese studiorat ook de jongste jaren is blijven volgen weet immers dat de man een buitengewone liefde voor elektronische muziek en samplingtechnologie heeft ontwikkeld. Het is een evolutie die Lanois geen laaiende platenrecensies, laat staan airplay heeft opgeleverd, maar in Zonnebeke dwong hij met een aantal fragmenten uit zijn recentste volledig instrumentale album ‘Flesh And Machine’ niets minder dan respect af. Met hulp van een vierde man, geluidsingenieur Wayne Lorenz, tastten Lanois & co het volledige spectrum af tussen postrock en triphop (“Sioux Lookout”), dub en freejazz (“Burning Spear”), en wereldmuziek en soundscapes (“Senegal”). Begeleid door vakkundig in elkaar geknutselde visuals beroerden Lanois, Wilson en Lorenz een arsenaal aan electronische spielereien waarvan we U de naam schuldig moeten blijven, hierbij steevast op de huid gezeten door het virtuoze piepkuiken Crane op drums. Het ultieme staaltje van zijn kunnen leverde deze laatste af tijdens “Opera”, waar hij de geluidscollage van zijn broodheer op hol liet slaan middels een jachtige drum’n’bass beat.
Tijdens de encores bleven Lanois en zijn metgezellen de instrumentale kaart trekken, met als ultieme toegift een door Leonard Cohen gedeclameerd gedicht dat door bijpassende soundscapes en visuals het gevoel van bezinning compleet maakte.

Meestal blijven ze in de kast, en hoogstens één keer per jaar halen we ze enigszins aarzelend maar wel overdacht toch boven: de superlatieven. Dat er een Groote Oorlog voor nodig was blijft onvergeeflijk, maar dat Lanois & co hierdoor de kans kregen om herkenbaarheid en experiment vanavond op majestueuze wijze met elkaar te verzoenen is zonder meer onuitwisbaar.

Meer info www.gonewest.be

Neem gerust een kijkje naar de pics
http://musiczine.lavenir.net/nl/fotos/the-veils-25-04-2015/
http://musiczine.lavenir.net/nl/fotos/daniel-lanois-25-04-2015/

Organisatie: GoneWest + Festival Dranouter

Het Domino-festival kon net als drie jaar terug de levende legende Daniel Johnston op de affiche zetten. Geïnteresseerden kregen in de grote zaal van de Ancienne Belgique een heus avondvullend programma gepresenteerd.
In de vooravond werd ‘The Devil and Daniel Johnston’ op groot scherm geprojecteerd, een documentaire die niemand onberoerd laat. Van jongs af aan bulkte Johnston van creativiteit hetgeen zich uitte in enthousiaste vormen van regisseren, acteren, tekenen, dichten en musiceren. In afwachting van het concert kon men in de AB een dertigtal van ’s mans tekeningen bewonderen.
De immense tragiek van Daniel Johnston schuilt in het feit dat ‘s mans waanzin al iets te vaak zijn talenten overschaduwd heeft. Hij draagt duidelijk de tekenen van zijn jarenlange strijd tegen de duivelse krachten die hij voortdurend meent te moeten bekampen. Het heeft lang geduurd vooraleer men de medicatie gevonden heeft die hem toelaten om relatief normaal te functioneren. Men ziet en hoort dat er tijdens die moeilijke zoektocht aardig wat onherstelbare neurologische schade opgelopen werd.

Tijdens zijn huidige tournee laat Johnston zich bijstaan door het elfkoppige Beam Orchestra. Deze Nederlanders komen de ene keer jazzy uit de hoek, de andere keer klinken ze als een ouderwetse big band en heel soms deed hun sound ons denken aan de vele live-albums die Frank Zappa ons naliet. Wie na die eerste minuten nog dacht dat de muzikale verfijning mogelijks toch nog hoogtij zou vieren, kwam snel bedrogen uit. De rommelige opkomst van Daniel Johnston zette meteen de toon: eerst was hij onverstaanbaar omdat de microfoon niet aangesloten bleek, vervolgens hoorden we hem eventjes veel te luid en toen het geheel wel goed afgesteld was, kon iedereen vaststellen dat hij vocaal nog steeds nergens staat. Ook zijn krakkemikkige gitaarspel is de voorbije jaren niet echt de goede kant op gegaan. De ontroerende overgave waarmee Johnston zijn nummers brengt, zorgt er echter voor dat hij wegkomt met het feit dat hij weinig toonvast is en vaak uit het ritme speelt en zingt (om nog maar te zwijgen over de vele valse noten die hij uit zijn gitaar en strottenhoofd krijgt). Een mens gaat immers niet naar zijn concerten om te kunnen genieten van het puur muzikale maar om getuige te zijn van het ‘curiosum’…..een gedachte die ons in Brussel soms wel met een schuldgevoel opzadelde (iets waar we van verlost geraakten door de gedachte dat deze uitzonderlijke artiest ten volle geniet van het succes dat hem nu te beurt valt).
De grote verdienste van Daniel Johnston ligt in de kwaliteit van zijn songs. Wie deze laatste woorden in twijfel trekt, verwijzen we bij deze naar de in ’04 verschenen tribute plaat ‘The Late Great Daniel Johnston’ waarop o.a. Tom Waits, Beck, Death Cab For Cutie, TV On The Radio en Eels zijn songs coverden.
Een groot deel van zijn liedjes doen, net als de man zelf, kinderlijk aan. Enkele omstaanders geraakten in de AB volledig vertederd en zuchtten zelfs ”zo schattig!” toen ze hem zwaar bevend over het podium zagen struinen in zijn wat slordige trainingsbroek. Zelf voelden we meer dan eens vertwijfeling omdat we heen en weer gesleurd werden tussen medelijden en ontroering. Vooral tijdens “Desperate Dan” (waar zijn begeleidingsband volledig de big band-tour opging en Johnston zich inspande om als een ware crooner te klinken) en “Worried Shoes” (met de twee strijksters in een prominente rol) kregen we samen met velen een krop in de keel.
Na drie kwartier verliet de ster van de avond enkele minuten het podium hetgeen het Beam Orchestra toeliet om enkele uitgebalanceerde arrangementen ten berde te brengen.
Vervolgens trapte Johnston met “Wicked World” de tweede helft op gang waarna het uit ‘1990’ stammende “Devil Town” (over een acid-trip die hij had in Austin, Texas) illustreerde dat hij waarschijnlijk beter “neen” had gezegd tegen drugs. Het hilarische “Walking the Cow” uit het legendarische ‘Hi, How are you?’ kreeg een opzwepende begeleiding van de blazers-sectie die recht uit de STAX-stal leek te komen.
Ook de laatste CD, het onlangs verschenen ‘Is And Always Was’, kwam in ruime mate aan bod. Eén van de hoogtepunten betrof de scheurende versie van “Fake Records of Rock and Roll” waarin de gitaristen voor het eerst een beetje loos mochten gaan.
Op het einde wenst Daniel Johnston het publiek een vrolijk kerstfeest om vervolgens het beklijkvende “True love will find you in the end” in te zetten.

Een eerste bis betrof het solo declameren van een litanie waar we eerlijk gezegd nogal weinig van verstaan hebben. Nadat een aanzienlijk deel van het publiek de zaal reeds verlaten had, keerde hij samen met het voltallige Beam Orchestra terug om “Beatles” te spelen, zijn persoonlijke hommage aan zijn grootste muzikale idolen.

Tussen de documentaire en de passage van Daniel Johnston kreeg Tommigun, het nieuwe project van Thomas Devos (Rumplestitchkin) en Joeri Cnapelinckx (Kawada), de kans om hun debuut-CD aan het grote publiek voor te stellen. Het vijftal deed duidelijk zijn best maar de eerlijkheid gebiedt ons om op te biechten dat ons hoofd na ‘The Devil and Daniel Johnston’ niet naar hun sfeervolle indie-rock stond. Moge ze het ons vergeven! Hopelijk kunnen we hen later dus nog eens aan het werk zien op een meer geschikt moment want in de AB waren we te veel van de kaart om aandachtig te kunnen luisteren naar hun set.

Organisatie: Ancienne Belgique, Brussel ikv Dominofestival 2010