Een undergroundband die na een pauze van negen jaar volle zalen trekt, moet wel heel speciaal zijn: Godspeed You! Black Emperor, het octet uit Montreal is dat ook: deze band heeft geen frontman of vrouw, geeft heel weinig interviews (een krant per land krijgt een interview, en de band verplicht de journalisten om alle vragen en antwoorden letterlijk weer te geven), is heel politiek maar doet dat met instrumentale muziek.In 2003 gingen de acht leden hun eigen weg in allerhande zij-bands zoals A Silver Mount Zion, Esmerine en Fly Pan Am.
Vorig jaar toerden ze dus na negen jaar door Europa, dit jaar zijn ze terug en komen ze hun eerste album in tien jaar, ‘Allelujah Don’t bend! Ascend!’ voorstellen, na de voor mij mindere opvolger ‘Yanqui UXO’ van het schitterende vierluik ‘Lift your skinny fists like antennas to heaven’, die de post-rock totaal herdefinieerde, maar die de band ook in een impasse liet belanden.

Het was vanavond te doen in Roubaix, in La Condition Publique, een industrieel magazijn waar vroeger wol en zijde werd opgeslagen, maar nu door de stad Roubaix als industrieel erfgoed omgebouwd werd tot een cultureel centrum, Dicht bij de schreve, dus veel Westvlamingen die ongeduldig stonden aan te schuiven om de gobelets met Bavik en Petrus te kunnen bestellen …
Gewapend met een pint of twee probeerden we zo dicht mogelijk bij het podium te komen, en wat meteen opviel was het enorm aantal effectpedalen dat op podium  verspreid lag. GYBE is een echte do-it-yourself band, geen roadies dus om de instrumenten te stemmen, de violiste kwam dus gewoon het podium op, deed haar jas uit en begon haar violen te stemmen. Een na een vervoegden de rest van de band het podium: twee drummers, drie gitaristen,en twee bassisten, die in een kringetje, dus ook met de rug naar het publiek hun plek op het podium innamen.
Na tien jaar is er nog niet veel veranderd aan de podiumact van deze acht Quebecois, de band blijft grotendeels in het halfduister, terwijl op een groot scherm filmpjes geprojecteerd worden die ik altijd aan mij voorbij laat gaan wanneer ik in een museum voor moderne kunst de videoinstallaties passeer: onscherpe, flikkerende zwart-wit beelden met een onduidelijke boodschap.
Van de beelden waren we dus niet onder de indruk vanavond, de muziek van GYBE blies ons echter achterover: 5 nummers over 2 uur tijd,compromisloos, eigenzinnig, ongemakkelijk en dreigend.
De set werd ingezet met “Hope Drone”, dat begint als een symfonisch orkest dat de violen aan het stemmen is, waarna paukengeroffel invalt, “Hope” als een flikkerende advertentie voor Barack Obama op het scherm pulseert, en de vreemd vervormde gitaren invallen om een onwereldlijke drone te produceren die zeker door de drone-metallers Sunn O))) op goedkeurende knikken zou onthaald worden, waarna het nummer als Chinese folk vervelt. “Mladic”, genoemd naar de Servische generaal die verantwoordelijk geacht wordt voor Srebrenica, was het hoogtepunt van de avond: een mokerslag, donker, electriserend, mijlenver van een traditionele postrock-compositie waarin meestal een leidmotief in een typische hard/zacht en snel/traag structuur gegoten wordt. “Mladic” begint met een akelig snaargeluid, in ware Sonic Youth stijl, een gitaar die klinkt alsof ze met messen bewerkt wordt, waarna de ene vloedgolf van geluid na de andere op het publiek aanrolt. Je kan dit nummer nog het best vergelijken met Sonic’s “Diamond sea”, maar intenser, en dan zonder een melodie die door de geluidsstorm doorbreekt, of het moet de Balkanviool zijn die na een minuut of tien doorschemert. Zo metal en zover van de traditionele postrock is Godspeed nog nooit geweest, en het smaakt naar meer.
Na dit zeer intens nummer konden we een rustpunt wel gebruiken, en het uit ‘Lift your skinny fists like antennas to heaven’ geplukte “Gathering storm” bood daar een antwoord op: het enige nummer vanavond met een melodie, traag opbouwend om dan te ontploffen, troost en loutering suggererend, het oernummer van de postrock, ergens tussen Mono en Johann Johannsson in.
Ondertussen zaten we al een dikke vijf kwartier in de set, “Behemoth” zette in met twintig minuten drones, dus vonden we het tijd om ondertussen in de overdekte fabriekshal nog een pint te gaan drinken, zodat we op tijd terug waren voor het afsluitende “The sad maffioso”, uit hun eerste plaat, dat tegelijk spookachtig en filmisch was, met een geweldige climax.

Tien jaar geleden, ten tijde van ‘Lift your skinny fists’, was GYBE een desorienterende draaikolk, anno 2012 zijn ze een mokerslag, beklijvend concertje

Setlist: Hope drone, Mladic, Gathering Storm, Behemoth, The sad Mafioso

Organisatie: Grand Mix , Tourcoing

Godspeed You! Black Emperor - Post-apocalyptische draaikolk
Godspeed You! Black Emperor
La Condition Publique
Roubaix
2017-10-22
Sam De Rijcke

Gemakshalve wordt deze unieke Canadese band altijd in het hokje van de post-rock ondergebracht, maar Godspeed You! Black Emperor is zo veel meer dan dat.
Hoezeer we ook mogen houden van bands als Mogwai, Explosions In The Sky, Sigur Ros en Sleepmakeswaves, het is enkel bij GYBE dat we steeds het gevoel hebben dat er iets meer aan het gebeuren is, dat er ergens een transcendent universum wordt bereikt. GY!BE onderscheidt zich met een imponerende sound en een stel lange verslavende tracks die het publiek keer op keer weten mee te zuigen in een unieke totaalbeleving die meermaals naar een Swans-achtige apocalyps overhelt.

Meer dan bij eender welke andere band is bij GY!BA het geheel veel meer dan de som der delen. Hier spreekt duidelijk de totaalervaring van de vaak grillige maar evenzeer hartstochtelijke muziek. De groepsleden houden er op het podium een eerder stoïcijnse houding op na, het zijn hoegenaamd geen rocksterren, eerder anonieme vertegenwoordigers van een grauwe en onheilspellende wereld met verborgen droomplekjes. Het is de combinatie van die meeslepende verzengde sound en de vaak apocalyptische zwart-wit beelden op de achtergrond die het hem doet. De beelden tonen niet bepaald een zomers wandelingetje in het park, hier primeert een grijze en kille wereld van onweerswolken, karakterloze gebouwen, desolate treinsporen en besneeuwde kerkhoven. Alles in groezelig zwart-wit, het maakt de bijpassende soundtrack van GY!BA er alleen maar indrukwekkender op.
Bij GYBE spreken we niet zozeer van songs, eerder van composities waarin onheil, finesse, onderhuidse spanning, trance en extase in mekaar overlopen. De nieuwe plaat ‘Luciferian Towers’, die alweer een prachtig staaltje is van die donkere en prachtige totaalsound van GY!BE, komt vanavond integraal aan de beurt, zij het vaak in getransformeerde en opengescheurde toestand.
In de live uitvoering spreekt het nieuwe werk immers nog veel meer tot de verbeelding. De epische muziekstukken “Bosses Hang” en “Anthem For No State” stijgen boven zichzelf uit, ze barsten helemaal open, kruipen nog dieper onder de huid en monden uit in een alles opzuigende en kolkende climax. “Fam/Famine” en “Undoing a Luciferian Towers” worden verbouwd tot nietsontziende improvisaties die met behulp van de saxofoniste Mette Rasmussen (de support act van deze avond) naar de grenzen van de noise worden geloodst, en er over.

Godspeed You! Black Emperor eindigt met een fabelachtig werkstuk uit hun debuutplaat van nu al bijna 20 jaar geleden. Een adembenemend, zinderend en ons de strot dichtknijpend “The Sad Mafioso” wordt met beelden van chaos en rellen ‘opgefleurd’ en barst uit in een bloedende poel van noise en feedback. Een wonderlijk slot van ruim meer dan een kwartier waarin band en publiek naar extatische hoogtepunten reiken.

Tot slot weten we u terloops even te melden dat La Condition Publique, een gerestaureerde oude textielfabriek, het ideale decor is voor de mystieke en buitenzinnige sound van GY!BE.

Organisatie: Aéronef, Lille