Michaela Turcerová - Ik heb een object, dat mijn instrument is, en de muziek komt voort uit een visie om dit object vanuit meerdere hoeken en standpunten tegelijk weer te geven, als een soort surrealistische sonische microfotografie

Het geluid van een instrument - of het nu een gitaar, een piano of in dit geval een saxofoon was - roept gevoelens, emoties en herinneringen op. De klank van het instrument wordt vervormd, en brengt de luisteraar in een andere wereld. Dat is wat de in Kopenhagen gevestigde Slovaakse saxofoniste en componiste Michaela Turcerová  op haar album 'Alene Et’ - uitgebracht in november 2024 - doet. En dus ook live op het KRAAK Festival. Vibrerende klanken brachten ons vanaf begin tot eind terug naar de essentie van het bestaan. De indringende geluiden en de donkere walm balanceerde van een sprookjesachtige wereld tot de hel. Michaela Turcerova wist met haar sax grenzen te verleggen. In die sax hoorden we heldere, scherpe toon en ademhaling; alsof de sax zinnen uitsprak of zong. Indrukwekkende set van contrasten. 
We hadden naar aanleiding van dit magisch optreden en de release een mooie babbel met Michaela en polsten ook naar de ambities en toekomst plannen en ambities.

Vertel eens wat meer over jezelf? Hoe is het allemaal begonnen en waarom de saxofoon?
Muziek was een van mijn interesses van jongs af aan. Ik begon met zingen in een kinderkoor en met blokfluit spelen op 6-jarige leeftijd. Na een aantal jaren werd me gevraagd naar welk “verder gevorderd” blaasinstrument ik zou willen overstappen, en de reden om voor de saxofoon te kiezen was, om eerlijk te zijn, helemaal niet gebaseerd op geluidsfascinatie. Ook al had ik de neiging om door te gaan met dwarsfluit of zelfs over te stappen op een heel ander instrument, ik wilde gewoon leerling blijven van mijn leraar Martin, die alleen les gaf in klarinet en saxofoon. Dat is het, pure emotionele binding. Achteraf denk ik ook dat dat de reden is dat het heel lang heeft geduurd voordat ik echt stopte met vechten met het instrument en er iets van mezelf in vond.

Je hebt je debuut uitgebracht, 'Alene Et'; hoe waren de eerste reacties?
Ik ben nog steeds verbaasd hoe warm de reacties waren. Ook al hield ik van het creatieproces en het materiaal zelf, toch was er een kleine twijfel in me, die me vertelde dat deze muziek te abstract of te niche was. Maar het lijkt erop dat er iets verborgen zit waardoor mensen nieuwsgierig luisteren, wat ik als een waardevol resultaat beschouw.

Het album was op KRAAK festival volledig uitverkocht dacht ik, had je dit succes verwacht?
Ik was overweldigd door het publiek van de KRAAK en hun diepe betrokkenheid bij mijn muziek en ook alle andere optredens. Ik kreeg zoveel berichten en had zoveel inspirerende gesprekken na het concert met zowel andere artiesten als het publiek. Prachtig.

Het balanceren tussen intimiteit en harde geluiden, het experimenteren … Is het een bewuste manier van werken? Hoe ben je op dat idee gekomen?

In het lange formaat, zoals bijvoorbeeld live performance is, denk ik veel na over structuur en bepaalde onderliggende (en abstracte) verhaallijnen. Sonisch gezien bestrijk ik graag een breed en contrastrijk scala aan werelden en “de verschuivingen” helpen me om aanwezig en gefocust te blijven op de kleinste microscopische details.

Waar haal je de inspiratie? Ik hoor vaak geluiden uit de natuur.... Of is dit net mijn fantasie?
Mijn muziek is geen directe vertaling van een bepaald geluidsfenomeen of iets dergelijks. De kern ervan ligt in de lichamelijkheid van het instrument en de aanpassingen, dus mijn grootste inspiratie komt van het vinden van onbekende gebieden van het instrument waar ik al zoveel jaren mee verbonden ben. En als die gebieden iemands verbeelding triggeren, is dat een extra waarde waar ik alleen maar blij om kan zijn.

De structuur van de nummers hebben allemaal een duur van maximaal drie minuten, ergens voelt het aan als één lang verhaal in verschillende kleine afleveringen … Wat vind je zelf? Was het een onderliggende bedoeling om een verhaal te vertellen?
Ik heb een object, dat mijn instrument is, en de muziek komt voort uit een visie om dit object vanuit meerdere hoeken en standpunten tegelijk weer te geven, als een soort surrealistische sonische microfotografie. In ieder geval toen ik het album alene et opnam, werd ik geïnspireerd door de reductionistische benadering, terwijl ik niet probeerde om het materiaal in een geconstrueerde lange vorm te gieten, maar eerder om deze afzonderlijke in flux kristallen te creëren. Dus op deze manier kan het worden gezien als een niet-lineair verhaal vertellen, ja.

Ik ben een fervent fan van het instrument saxofoon. Ik zag verschillende muzikanten grenzen verleggen, jij laat je instrument spreken en schreeuwen, ahw een schreeuw van pijn. Is het een manier om ‘pijn’ of ‘frustratie’ uit te beelden in sommige nummers? Emoties komen los … op een gegeven moment hoorde ik live op het KRAAKfestival een soort gefluister vanuit de duisternis … zit hier een persoonlijk verhaal achter?
Deze muziek vertegenwoordigt geen specifieke verhaallijn of expliciete emoties en probeert die ook niet direct over te brengen. Ik vind het fascinerend dat een luisteraar wordt geconfronteerd met puur geluid, zonder specifieke eisen voor interpretatie of begrip. Een van de essentiële informatie die je in alle boeken over het beheersen van een instrument krijgt, is dat elk blaasinstrument een verlengstuk van je lichaam is. Ik ben me daarvan bewust geworden toen ik verschillende onconventionele, niet-saxofonistische technieken in de muziek introduceerde, zoals adem of stem. En ik kan me voorstellen dat die, zacht gespeeld, radicaal versterkt en vervormd door het lichaam van de saxofoon, zeer intieme, “ingezoomde-op-de-performer” relaties kunnen creëren.

Het geluid van de saxofoon kon je moeiteloos vervormen; je nam de luisteraar mee naar een compleet andere ruimte op het KRAAK festival … Een hypnotiserend meditatief moment. Hoe krijg je die geluiden uit de saxofoon? Wat is je geheim?
Wat me bij het creëren houdt is speelsheid, geduld, aandacht voor en waardering van details.

Hoe heb je het festival en je verblijf in België ervaren? Want je trad ook op in Brussel Het innerlijke leven en de DIY cultuur van nieuwe steden ervaren is altijd zo bevredigend. De muziekscene rond Antwerpen en Brussel leren kennen was echt inspirerend, dankzij heartfelt d'incise & Mona, KRAAK en Q-O2.

Je debuut is een experimenteel pareltje... Is dit het verloop naar de toekomst toe, of hoe zie je het zelf?
Als ik de categorie experimentele muziek opvat als een creatie geleid door nieuwsgierigheid, dan ja. Ik zie mezelf in de toekomst als een constant lerend wezen en ik wil open blijven.

Wat zijn je verdere plannen?
Ik heb dit jaar gewijd aan de ontwikkeling van de live uitvoering van mijn soloset, waarbij ik werk met microfoons, een geluidstechnicus en voortdurend onderzoek doe naar het materiaal. Daarnaast richt ik me op het opnemen van een album met mijn ensemble ŠUMUM - een septet bestaande uit drie blazers, zang, contrabas, twee percussionisten en analoge elektronica (reel-to-reel en tapes). Vroeger werkte ik met dit ensemble op een manier die de fysieke ruimte actief integreerde - door de ruimtelijke plaatsing van musici en luidsprekers, die ook de structurele organisatie van de compositie beïnvloedde - en nu onderzoek ik hoe ik de muziek kan aanpassen aan het opgenomen formaat.

Wat zijn je grote ambities; is er een soort ‘doel’ dat je voor ogen hebt of ben je daar niet mee bezig?
Ik droom ervan om een nieuw blaasinstrument na te bouwen, of zelfs helemaal opnieuw te bouwen, een soort volgend ontwikkelingspunt van wat ik nu aan het doen ben met de body van de saxofoon, dat een veel complexer toetsensysteem zou kunnen hebben, met meer mogelijkheden om microfoons te plaatsen en meer klankkleuren te laten horen. Daarnaast heb ik ook eenvoudigere wensen voor de toekomst, zoals meer oefenen op mijn instrumenten, meer componeren, en bijdragen aan de opbouw van een sterkere lokale scene en klankgemeenschap in de plaats waar ik me ga vestigen.

Links welkom
https://mappa.bandcamp.com/album/alene-et
https://michaelaturcerova.com

Pics homepag @Emilia Jasmin

Bedankt voor dit fijne gesprek

Diederik Nomden - Hoe ouder je wordt, hoe meer verleden je krijgt. Je hebt erdoor een schat aan verhalen om naar terug te grijpen

Sinds 2014 maakt Diederik Nomden deel uit van de veelgeprezen tributebands The Analogues en Her Majesty, met wie hij de muziek van The Beatles en Crosby, Stills, Nash and Young levend houdt. Hij besloot om in zijn vrije uren energie, te stoppen in het schrijven van nieuwe muziek met als klinkend resultaat, het debuut ‘Wingman Returns’. Na zijn lovend ontvangen debuut bracht hij in 2021 ‘Parallel Universe’ uit.
Nomden heeft ondertussen niet stil gezeten. The Analogues lijkt een (voorlopig) afgesloten hoofdstuk. En nu is er een nieuwe solo plaat ‘Sooner/Later’.
Naar aanleiding van deze release hadden we een fijne babbel met Diederik. Niet alleen namen we de schijf onder de loep, we praten over de ambities en de toekomst.

Diederik ik heb je leren kennen via je werk bij The Analogues; is dit project nu einde verhaal? Of heb ik dat verkeerd gelezen/gehoord?
Ja, dat is klaar. Ik speelde daar wel in maar was niet de leider of zo. Het einde van de cyclus was een beetje bereikt met dat project. Alle albums die we wilden spelen, hebben we gespeeld. Er viel niets meer of minder meer aan toe te voegen. Mensen hebben het gezien in Nederland, in het buitenland was het ook leuk maar niet rendabel genoeg. Je weet nooit wat er in de toekomst gaat gebeuren, maar voor nu is het goed zo.

Ons vorig interview was in 2019
Lees gerust 
Er is intussen veel gebeurd, graag een klein overzichtje …
Naast het werk met de Analogues, bracht ik twee platen uit en nu is er ‘Sooner/later’, een persoonlijke plaat die gaat over mijn leven, en het bepalen van mijn eigen koers. Het is ook een DIY ding waar mijn platen altijd voor staan. Met deze nieuwe plaat heb ik wel meer met mensen samengewerkt, omdat het zo voelde. Laat ons stellen dat de laatste zes jaar draaide rond een vestigen van mijn eigen artistieke carrière. Ik merk, dat er sinds ik solo speel veel behoefte en er vraag naar is in Nederland. Er zitten steeds tussen de 80 tot 150 man in theaterzalen waar ik optreed. Dat is een mooi parcours, ik ben wel redelijk laat begonnen zeg maar. En kan, met de inspiratie die er nog is, gerust nog een jaar of tien a vijftien door
roeien. Het ziet er goed uit.

De gloednieuwe parel ‘Sooner/Later’ is uit, een erg weemoedige plaat vind ik. Het lijkt ook een persoonlijke weergave van wat je bezighoudt in het leven? Hoe zien we ‘t best?
Weemoedigheid is bij mij altijd wel een rode draad. Werk van bijvoorbeeld Nick Drake spreekt me enorm aan. Behalve de zonnige kant van The Beatles, maar wat de singer-songwriter kant betreft hou ik wel van dat deemoedige. Die weemoed  is  een soort verlangen naar wat voorbij is, vergane dingen uit het verleden waar je op terugkijkt. Met een fijn gevoel terugdenken aan keuzes die je hebt gemaakt, of net niet hebt gemaakt. En ondanks dat dit niet per se droevig is, zit er wel een soort weemoed in. Ik schuw ook niet de pijnlijke onderwerpen. Zo staat er een song op over de moeilijke tijden die mijn zoon heeft doorgemaakt tijdens die, voor jongeren van zijn leeftijd toch wel pijnlijke tijden tijdens covid. Toen werden de klassen gescheiden, de ene helft ging die uren naar school, de andere helft het ander uur. Door puur toeval, want dat gebeurde alfabetisch, werd hij gescheiden van al zijn vrienden.. Voor een jongen van twaalf weegt zoiets best wel een zware last om te dragen. Daaruit is die song ‘Getting Away From It All’ ontstaan

Is die song ook voor hem een troost geweest?
Ik weet niet of hij dat echt door had, hij is ondertussen zestien en aan het puberen en dus met andere dingen bezig dan naar pa zijn plaat te luisteren. (haha). Maar als hij het zal horen zal hij wel weten dat het daarover gaat.

Je kan door je bijzondere stem niet voorbij de invloed van The Beatles; je stem lijkt veel op Paul McCartney … o.a. op “Getting Away From It All” valt het enorm op. Bewust?
Mijn muzikale vorming komt van de muziek uit de jaren ’60 en ‘70. McCartney is  een groot voorbeeld omdat hij een enorm groot bereik heeft met zijn stem. Ik zal nooit een even goede zanger worden als Paul McCartney zelf, maar het is zeker geen toeval dat mijn stemkleur neigt naar zijn stem, zeker niet. En ook in mijn schrijfstijl, ik ben gewoonweg gevormd door die man.

Het is dus niet zo dat je die voortdurende ‘link’ die mensen ernaar leggen probeert weg te duwen door eens iets anders te gaan proberen…
Nee, want dat zou niet eerlijk zijn tegenover mezelf. Het komt er gewoon uit zoals ik het aanvoel, je kunt je gevoel nooit bewust uit de weg gaan. Als je dat doet wordt het minder krachtig. En dan komt het ook minder goed over naar de luisteraar toe. Je moet gewoon omarmen wat je gevormd heeft, en er komt wel een fase in je leven dat je dat uit de weg probeert te gaan. Maar op het einde van de rit, grijp je gewoon terug naar wat je echt heeft gevormd. Dat zal altijd zo blijven.

Met”Little child” en “Return Of The Child” grijp je terug naar je kindertijd? Of hoe moet ik dat zien?
Teruggrijpen naar kindertijd heeft er eigenlijk niets mee te maken. ‘Return Of The Child’ gaat wel over iemand waarmee ik mijn tienerjaren bevriend was. En die was een Kate Bush fan. Een bepaald voorval deed me denken aan die tijd van toen, en dat heb ik dus als ode geschreven aan die tijd. Het is ook een link naar ‘The Man With The Child In His Eyes’ van Kate Bush. ‘Little Child’ is een beetje, in het begin van een lied, klanken die passen. In het begin van dat liedje was het er al. Het verhaal dat zich daar ontwikkeld gaat over een dame die alles op de rails leek te hebben, maar toch zichzelf verloor in een affaire die niet goed voor haar is uitgedraaid.

Iemand vertelde me ‘gooi het kind in jezelf nooit weg’ ; kijk je met weemoed terug naar wat voorbij is, of heeft het er niets mee te maken? Een beetje?
Dat zie je ook een beetje aan de hoes van de plaat met dat jongetje aan de voorkant, en de andere kant die man. Die connectie met je kindertijd blijft er altijd. En ook, hoe ouder je wordt hoe meer verleden je krijgt. Je hebt gewoonweg een schat aan verhalen om naar terug te  grijpen. Je tienertijd is de periode dat je het meest gevormd wordt. Heel veel in je later leven refereert dan ook naar die tijd van toen.

Het is ook opvallend hoe je de te zeemzoetige aanpak weet te omzeilen door een soort weemoedig in te verbergen, die deels de alternatieve muziek fan weet aan te spreken; o.m. “Help Me Stand” is er een mooi voorbeeld van. The Beatles waren grootmeesters om dit te doen; een bewuste aanpak of is het iets dat naturel groeit?
Dat is ook iets wat het voor mij moeilijk maakt om echt ‘door te breken’. Toen ik zestien was, dat was de tijd van de Grunge en gitaarbands, was dat voor mij net iets te heavy. Maar de echt pure pop muziek was me dan weer te glad. Daardoor, ook binnen mijn eigen muziek, terecht op een soort binnenpad. En je weet hoe mensen zijn. Ze willen muziek duiden of er een label op kleven, zeker als je op de radio wil gedraaid worden. Het is gemakkelijker als je ofwel underground bent, ofwel een pop artiest. Daar zit, qua verkoopbaarheid, dus een beetje de moeilijkheid bij mij. Als ik mijn muziek op Spotify zet, om maar een voorbeeld te geven, moet ik ‘genre’ kiezen. Weet ik veel welk genre ik doe (haha). Het is dus best lastig, maar het is geen bewuste  keuze, het is gewoon wie ik ben. Moest iemand me vertellen je verkoopt gegarandeerd één miljoen platen als je zus of zo doet? Dan denk ik dat ik het wel doe. Maar niemand kan me dat garanderen. Om het hard te zeggen, kun je beter met je eigen visie ‘ten onder gaan’ dan het volgen van een slappe visie van iemand anders die er uiteindelijk geen verantwoordelijkheid voor neemt. Maar dat moment komt niet, want niemand heeft helemaal de wijsheid in pacht. Dus blijft ik gewoon doorgaan op deze wijze.

Mocht je die raad opvolgen, loop je toch de kans je eigen identiteit te verliezen? Wat an sich ook niet zo goed is …
Een dikke portemonnee en wat Wereldhits maken zou ook wel leuk zijn. Je moet je eigenheid blijven bewaren daarin, dat is een feit. Maar er zijn voldoende voorbeelden van artiesten die wel toegevingen hebben gedaan, zonder zichzelf compleet te verloochenen. En die in een formule terecht komen die heel goed werkt. En die dan, met die hits onder de arm, heel lang muziek kunnen maken op hun eigen voorwaarde. En dat is een model dat ik wel zou kunnen aanvaarden. Maar dat kan ik dus alleen, als men mij 100% de garantie zou kunnen geven dat dit daadwerkelijk ook gaat lukken.

Je bent een ware verteller, die een gevoelige snaar kan raken, zoals enkel een grootmeester als Paul McCartney dat kan …
Waar blijf je die inspiratie vandaan halen om telkens weer te verrassen?
Mijn eigen leven is best wel stabiel. Ik heb fijne kinderen, en een fijne vrouw. Ik heb weinig stress en trauma’s. Mijn inspiratie komt vaak van situaties met mensen om me heen. Zoals ‘Help Me Stand’ dat is geïnspireerd door wat vrienden doormaakten. ‘Save Me’ gaat dan weer over iemand die ergens in het begin van zijn leven liefde heeft gemist, en daar op ver gevorderde leeftijd nog steeds de gevolgen van draagt en hulp vraagt: ‘red mij, hou van mij’. Ik ben heel gevoelig voor zulke dingen die ik dan hoor, zie of lees. Het gaat dus niet zozeer over mezelf, het gaat meestal over iemand die ik ken. Mensen die het moeilijk hebben om het geluk uit zichzelf te halen. Het kan dus van alles zijn eigenlijk..

Ik zie ietwat dezelfde mooie lijn doorheen al die platen; wat is volgens jou echter het grote verschil tussen deze plaat en de vorige?
Dat is een goede vraag, want eigenlijk omschrijven de drie platen het verhaal over mijn muzikale en mijn echte leven. En vaak over het nadenken van wat ga ik nu doen.  Ik ben, terloops, erover aan het nadenken om een helemaal Nederlandstalige plaat te gaan maken. Om terug te komen op uw vraag. De vorige plaat ‘Parallel Universe’ was een fase uit mijn leven waar ik nadacht over ‘wat als ik op die of deze moment links was gegaan en niet rechts’ om het zo uit te drukken. Ik zou het niet meteen een midlife crisis durven noemen. Maar nadenken over ‘wat als’ staat centraal op die ‘Parallel Universe’. ‘Wigman Reurns’  ging meer over de directe relaties in mijn leven toen. En bij deze ‘Sooner /Later’ haal ik mijn inspiratie minder uit mijn persoonlijke leven en bevindingen. Maar meer over om wat ik om me heen zie. En uiteraard zitten er nog wel wat persoonlijks in. Laat me stellen, er zijn liedjes die niet op de vorige passen, andere dan weer wel. De drie samen vormen een soort verhaal, dat af is.

Als het verhaal af is, wat is dan de volgende stap?
Dat is het mooie eraan, ik heb ooit een lied geschreven – zes jaar geleden – in eigen taal over de streek waar ik ben opgegroeid. Dat is een lied dat blijft hangen, ik speel het ook in mijn theater shows. Vaak vertellen mensen me, ‘’ het was een heel leuke show, maar dat nummer in het Nederlands was toch iets bijzonders’’ dus ik zat te denken, misschien zit daar nog een helemaal nieuw te veroveren gebied? Door in het Nederlands te zingen, merk ik wel dat ik stilistisch meer in de Franse chansontraditie terecht kom. Het is een heel andere weg dan wat ik nu doe. Dat zal de komende jaren een voor mijn te ontdekken gebied zal worden, in mijn eigen Nederlandse taal muziek uitbrengen.

De tijd dat in het Nederlands zingen ‘fout’ was, ligt ook achter ons. Ook nu dankzij Nederlandse voorbeelden Joost klein, Froukje, Merol en Goldband. Er is een publiek voor …
Absoluut. In mijn jonge tijd, meer in Nederland dan in Vlaanderen, was het niet ‘cool’ om in het Nederlands te zingen. We zijn heel gefocust op de Angelsaksische markt, alles wat uit Amerika komt gebeurd hier tien jaar later ook. Vlaanderen heeft meer zijn eigen identiteit. In  Nederland, zeker als ik begon met muziek maken, dacht men veel in ‘’ om de wereld te veroveren moet je in het Engels zingen’’. Het is voor mij gewoon een nieuw te verkennen gebied, en in de huidige tijdsgeest past in Nederlands zingen zeker beter..

Ik heb al lovende recensies gelezen; hoe waren de algemene reacties op deze plaat?
Heel goed. Sommige mensen uit mijn intieme kring, de bassist die op deze plaat heeft gespeeld is mijn zwager, vinden het de beste  van de drie. ‘Je hoeft niets te bewijzen, en dat hoor je heel duidelijk’,  zei hij me. Het is een heel ontspannen plaat, er zit diepgang in. maar ook mensen die mijn muziek kennen zijn euforisch, ik heb nog geen wanklank gehoord dus..

Door al die positieve elementen zou je een ruim publiek kunnen bereiken, zowel in Sportpaleis kunnen staan, maar ook de clubs plat spelen. Optie? Of wat gaat er ‘mis’ dan? Of zie je dat niet zo …
Het begint al met mis gaan bij mezelf waarschijnlijk. Ik heb geen platenmaatschappij of boeker. Ik heb ook geen budget om heel hard te trekken aan die promotie. Muziek heeft vaak te maken met op het juiste moment de juiste mensen tegen komen en kennen. Sportpaleis of Ahoy lijkt me te gek, laat ons beginnen met Paradiso… ik zou heel graag in die grote stadium spelen, maar dan zit je in een andere divisie als het ware. Er gaat veel meer geld om en zo, dat budget is er gewoonweg niet. Wat me langs de andere kant heel goed bevalt is kunnen spelen voor circa 150 mensen die ik recht in de ogen kan kijken. Waarmee ik een rechtstreeks interactie heb.  Wat belangrijk is, om die doorbraak te forceren, is drie dingen. Een platenlabel, een boeker en promotie. Als een van die drie dingen er niet is, dan zeggen die andere twee ‘dat kan niet want die derde is niet in orde’ en dat is bij mij dus bij alle 3 het geval, helaas… Op het moment lukt het niet om iemand te vinden die me wil lanceren… dus doen we gewoon rustig verder.

Iets anders. De sociale media, het voortdurend streamen en andere Tik-Tok elementen  hebben een negatieve invloed op de creativiteit van artiesten, maar toch blijf je fysieke platen uitbrengen, waarom?
Ik ben niet per se een romanticus. Maar ik besef de waarde van een echte fysieke plaat nog steeds. Dat is met weinig te vergelijken en gelukkig zijn er veel mensen die dat  met mij vinden, ook bij de jongere generatie. Streamingdiensten als spotify zijn er gewoon op gericht om grote artiesten en platenmaatschappijen tot dienst te zijn. Het is niet zo dat elke artiest die daarop zit groot kan worden, zo zit dat model niet in elkaar. Eén CD of LP verkopen is zoveel meer waard dan tienduizend streams  op Spotify. Dat vertel ik mijn publiek ook. Dus voor een artiest als ik, en zo zijn er heel veel, is dat nog steeds belangrijker om fysieke platen uit te brengen.

We hadden het in ons vorig interview ook over ambities en waar je jezelf ziet binnen tien jaar, je zei ‘10 Jaar gaat sneller dan we willen, inmiddels... Over 10 jaar ben ik 53, en dan hoop dat ik zelf nog een stuk of 3 à 4 soloplaten zal hebben uitgebracht, met talentvolle mensen nog meer mooie platen, en met The Analogues de wereld rondtouren.’
Zijn die doelen tot nu toe bereikt? Of zijn er andere doelen bij gekomen…
Wat de solo platen betreft, daar zijn we aardig mee bezig. Met The Analogues is het goed gelukt, niet wereldwijd, maar ok. Wat met talentvolle mensen werken betreft? Dat doe ik zeker. Onlangs kwam nog een jonge talentvolle muzikant van een jaar of 17 langs, of hij eens met mij mocht samenwerken voor zijn muziek. Toen ik zo jong was, had ik niemand die me wilde of kon begeleiden. Die jongen heeft ondertussen zijn eerst plaat uitgebracht. Ik zet me dus in voor jonge mensen, en werk zeker samen met enorm talentvolle. Dus we zijn aardig op weg om die doelen te gaan bereiken. Het is een dooddoener. Maar als je gelukkig bent in je gezin en je familie, dan is alles wat niet zo goed lijkt te lukken in je professionele leven, bijzaak. En kun je dat allemaal meer relativeren. Dus wat andere doelen betreft? We zien wel wat het wordt, voorlopig ben ik een tevreden mens.

Wat staat er op de planning verder? Op tournee met deze solo plaat (ook in België?)
Live optredens vinden is nog wat moeilijk, als je een lijst hebt van clubs waar ik zou kunnen spelen.. stuur gerust door. Wat we wel gaan doen in het najaar, is met enkele ex-Analogues leden onder de naam Timebox in Nederlandse theaters een hulde brengen aan de Nederlandse beat- en pop- muziek van tussen 1964 en 1974. Bands zoals Shocking Blue, Golden Earring en Sandy Coast. Volgend jaar ga ik een album uitbrengen met de Nederlandse singer-songwriter Bertolf  en in de lente samen een theatertour doen.

Bedankt voor de fijne babbel

The Rising Moon - Willem Heylen – Door het publiek midden de band te zetten, wordt het publiek een soort onderdeel van die band zelf. Dit was de onderliggende bedoeling, om de mensen een soort mediatieve ervaring mee te geven

Op het gelijknamig album 'The Rising Moon' slaat het combo een emotioneel meditatieve weg in die ons sterk raakte. De opstelling – de muzikanten in een magische cirkel omheen het zittende publiek, en tekende voor een bijzondere beleving.
https://www.musiczine.net/index.php/nl/item/98030-the-rising-moon-een-meditatief-totaalbeleven   
In de Ha Concerts, Gent werd zelfs geopteerd voor een ligconcert, met kussens en alles wat erbij hoort , kon het publiek neerliggen op matjes op de vloer. Of je kon als muziekliefhebbers opteren voor zachte zitplaatsen rond het podium heen, opgesteld rondom het liggende en zittende publiek. Lag of zat je neer , de set voelde aan alsof hier een verhalenverteller bezig was vóór slapengaan.
https://www.musiczine.net/index.php/nl/item/98100-the-rising-moon-dromen-zijn-geen-bedrog
Beide avonden boden voer voor een toffe babbel met Willem Heylen. We spraken over de twee optredens, de release en hoe uniek dit concept wel is. Meteen polsten we uiteraard naar de ambities en de verdere toekomstplannen.

Wat is de echte bron rond The Rising Moon?
De echte bron komt nog uit onze studenten tijd. In het begin was dat gewoon solo op mijn kamer meditatieve improvisatie. Later ook samen met Ruben De Maesschalck de bassist van The Rising Moon, waarmee ik toen samenwoonde. We zijn met ons twee dat beginnen doen als jam sessies. Later ook met Jonas Boutsen, de drummer van het project. Dat resulteerde in open sessies in onze living. Waarbij we muzikanten uitnodigen. Ook Stan Maris, die meespeelt in het project, heeft ook eens meegedaan. Op zich was het geen project om als band iets mee te doen. het was gewoon een gezamenlijke experimentele trip. Zes tot zeven jaar later hebben we door middel van Jazzlab Impuls iets meer beginnen doen daarrond, en het kunnen uitwerken to een concretere versie. Het is dus een idee dat al een tijdje bezig was, maar mede dankzij Jazzlab en die mogelijkheid tot ligconcerten, iets meer concreter is naar boven gekomen. Dat is het hele verhaal errond eigenlijk.

Na jullie twee keer live te hebben gezien, is het meest opvallende nog de bijzondere opstelling zowel in HA Concerts (lig concert) als in de Casino (met zittende publiek); hoe ben je op dat idee gekomen?
Ik ben al een tijdje bezig met meditatie en trance muziek. Ik heb bij mezelf gemerkt als ik mij kan overgeven aan een ervaring, ik alles veel sterker kan beleven. Vanuit dat idee ben ik ook gestart met dit project. om met de muzikanten rondom het publiek te staan. Bij gewone concerten , waar de band op het podium staat en het publiek voor hen, creëer je een soort afstand tussen de twee. Door het publiek midden de band te zetten , wordt dat publiek een soort onderdeel van de band zelf. Dat was dus de onderliggende bedoeling, om de mensen een soort meditatieve ervaring mee te geven waarbij ze letterlijk in de muziek zitten of liggen.

Er waren veel uiteenlopende reacties. Er waren mensen – vooral in de Casino toch – die niet echt mee waren in het verhaal. Vooral de jongere generatie , op enkele uitzonderingen, konden zich er precies iets beter in vinden. Is het dan wat generatie gebonden, staan jongeren hier wat meer voor open?
Jongeren worden sowieso al meer blootgesteld aan alternatieve opstellingen en kunstvormen denk ik. Misschien zijn die daar meer vertrouwd mee?  Ik weet het niet. We hebben wel gemerkt dat bij de liggende concerten , zoals in HA concerts, de mensen wel sneller mee zijn. Als je zit krijg je wel het gevoel ‘ik moet naar ergens kijken’ en dan zit je naar je buurman te kijken of enkel naar één muzikant. Waardoor die ervaring iets meer bevreemdend kan overkomen denk ik. Als het liggend is, is iedereen wel sneller mee; Dat is duidelijk.

In de Casino was ik iets te laat binnen gekomen, en ben blijven rechtstaan , ik durfde die magische cirkel tussen jullie vijf niet doorbreken door een zitplaats op te zoeken. Voel je die magie zelf ook tijdens het spelen, tussen jullie?
Een magische cirkel is misschien veel gezegd. Maar je voelt wel dat er een soort focus en delicate sfeer in de lucht hangt. Op het einde van het concert houden we ook altijd even de stilte aan. En dan voel je wel dat ook het publiek in een bepaalde sfeer zit en niet meteen die stilte en magie wil doorbreken. Dat is ook wel iets dat ik bewust in het live concept heb gestoken. Om op het einde nog even in stilte bewust in het moment te blijven.

Het is wel belangrijk om mensen te vinden die je erin volgen maar nog steeds hun eigen ding doen, denk ik zo, daarin ben je goed geslaagd..
Dat klopt. Ik had wel een idee welke muziek ik wilde brengen en welk klankkleuren ik wou gebruiken. En natuurlijk wilde ik mijn mede muzikanten ook de vrijheid geven om vooral hun eigen klankkleuren te kunnen gebruiken.

De rode draad door beide evenementen is het creëren van een persoonlijke droomwereld, iedereen voelt er iets anders bij, maar hoe ervaar je zoiets uniek zelf?
Dat is bij meditatie ook, die ervaring die je voelt in zo een proces is voor iedereen heel anders. Om een voorbeeld te geven, er is een stuk dat meer extremer klinkt zelfs neigt naar Free jazz. Sommige mensen deed het aan de oorlog denken, terwijl andere zeiden dat het leek alsof ze in de garage aan het rommelen waren (haha). Veel mensen hebben verschillende connecties met bepaalde klanken. En dat was dus zeker de bedoeling ja.. het is bijzonder leuk om te zien hoe iedereen dat op zijn eigen wijze ervaart.

De meeste van jullie komen uit de ‘jazz scene’ maar wat jullie doen is niet echt ‘jazz’ niet meer… maar toch worden jullie in dat jazz hokje geduwd, stoort dat of niet?
Ik heb de indruk dat alle bands of projecten die wat ‘buiten de lijntjes kleuren’ nogal gauw in dat jazz hokje worden geduwd. Dat komt bij ons ook door onze achtergrond natuurlijk, we hebben allemaal een jazz opleiding gehad. Er is ook Jazzlab, die die project onder zijn vleugels heeft genomen. De naam zegt genoeg. Die connectie is er wel, maar ik zou het zelf ook niet als jazz omschrijven wat wij doen met The Rising Moon. Hoe ik het dan wel zou omschrijven weet ik ook niet zo goed. Iets van Ambient of drone muziek of zo. maar de connectie met jazz is dus zeker het improviserende karakter. Die spirit van jazz, samen iets creëren en ermee werken, zit er dus zeker in.

Het nadeel , door in dat jazz hokje geduwd te worden, is dat jazz nog steeds een soort niche genre is. Ik denk dat je met die muziek, vol prikkels, zelfs een piepjong publiek , die ervan houden, zou kunnen aanspreken. Maar door in dat ‘jazz keurslijf’ te zitten, lijkt me het moeilijker dat publiek te bereiken? Ervaar je dat ook?
Je kunt hierdoor inderdaad niet elk publiek bereiken, maar we merken wel door die lig concerten te doen dat er een heel ander publiek op afkomt, nu reeds. Als je het aanbiedt als een ‘alternatieve lig ervaring’ dan trek je dat ander publiek toch wel aan, wat in de casino minder het geval bleek.

Een ligconcert heeft een nadeel, de plaatsen zijn een beetje beperkt , in tegenstelling tot bij een staand of zittend publiek. Beperk je jezelf dan ook niet een beetje? In een Sportpaleis lijkt het me moeilijk bijvoorbeeld…
Sportpaleis lijkt me wat moeilijk, maar we hebben het in een kerk gedaan en dat is bijvoorbeeld wel een locatie waar dat goed werkt. Er zit wel een limiet op, eerder voor de muzikanten dan. Als je in een echt heel grote ruimte staat, heb je haast geen connectie meer met elkaar doordat je rondom het publiek staat en dus als muzikanten heel ver van elkaar staat. Maar het kan zeker in grotere ruimtes passen dit concept. Het is dan enkel belangrijk dat je als muzikant die connectie met elkaar kunt behouden.

Over het album ‘The Rising Moon’. De twee songs “Pendulum” en “Flashback“ zitten in de zelfde sfeer, maar ademen ook iets apart uit op zichzelf. Wat is volgens jou het grote verschil tussen beide composities?
De titel van het eerste nummer ‘Pendulum’ verwijst naar de manier waarop de melodie van het stuk wordt gespeeld. Als muzikanten zweven we, zoals een pendulum, om de melodie heen. Zonder super concreet het stuk te spelen, ook al is er eigenlijk wel een melodie. Iedereen speelt fragmenten, maar toch niet weer volledig. Waardoor het lijkt alsof de melodie met een soort eb en vloed langs alle muzikanten passeert. De muzikanten de vrijheid geven om te improviseren hiermee , was het onderliggende idee. ‘Flashback’ is meer een concreet gecomponeerd stuk. Met een melodie, akkoorden die opbouwen naar een climax en uit elkaar vallen in uiteenlopende klanken en texturen. Ook weer met de bedoeling dat elk van de muzikanten er hun eigen ding kunnen mee doen.

Een journalist drukte het zo uit ‘’Een magische ervaring, haast onbeschrijflijk en eigenlijk niet uit te leggen, want je moet die zelf ervaren’’ . We hadden het er al beetje over. Ik kan me daar in vinden, maar live is dat gevoel nog meer dan op plaat, vind ik persoonlijk. Is dat een reactie die je veel krijgt?
Je probeert natuurlijk altijd de magie van ‘live’ op je plaat te krijgen. Als je zelf die plaat beluisterd in het donker of zo, kan je dat gevoel wellicht beter naar boven brengen in je eigen huiskamer. Live is die klankervaring helemaal anders. Je kunt liggen, de mensen rondom jou, de band ook. Dat brengt een heel aparte sfeer met zich mee.  Het is dus logisch dat het live dus nog sterker overkomt.

Is het de bedoeling er in de toekomst meer mee te doen, een full album met tien songs bijvoorbeeld?
We gaan daar zeker nog iets mee doen. Het is muziek die traag evolueert, dan zit je snel aan stukken van tien tot twintig minuten. Een album met tien songs wordt dan een beetje moeilijk, het is de aard van de muziek dat het traag en meditatief evolueert. We willen het project zeker verder zetten, ook live. Zoals op alternatieve plekken in de buitenlucht. In een bos of zo, echt experimenteren met de ruimte.

In open ruimte lijkt me dat moeilijk op een regulair festival of zo, ..
Een traditioneel festival , met een publiek dat ervoor staat? Denk ik eerder niet. In Flagey hebben we dat gedaan, als je dat als een ervaring binnen een festival kan plaatsen , lukt dat perfect. We moeten er echt voor zorgen dat er een publiek op afkomt die naar dit soort ervaring op zoek is. Als je een publiek hebt dat aan de kant een pintje staat te drinken, zou je natuurlijk de waarde en magie van het concept verliezen. We moeten een beetje de balans zoeken, maar er zijn meerdere plekken waar dit zeker mogelijk is  Op alternatieve kunst festivals bijvoorbeeld.

Het heeft allemaal iets heel filmisch, ik zou haast de muziek in een film willen stoppen of gebruiken voor een TV serie? Zijn er plannen of ambities in die richting?£
Met de muziek van The Rising Moon niet direct, maar ik zou het wel leuk vinden om eens muziek te maken voor film. Zeker en vast. Muziek maken rond een bepaalde sfeer of verhaal lijkt me zeker iets tof om te doen. maar dat was niet het idee met dit album.

Je bent er met je talent als muzikant zeker toe in staat … Het brengt me bij iets heel anders. Er lopen ontelbare unieke talenten rond in ons landje, maar als Belg bots je precies op muren die je tegenhouden om echt ‘door te breken’; ervaar je het ook?
Het lijkt inderdaad wel een beetje moeilijker om als Belg echt door te breken in het buitenland. In tegenstelling tot Amerikaanse of sommige andere Europese artiesten. Maar los daarvan, zijn er in België best wel veel zalen en festivals om te spelen binnen de jazz, in vergelijking met sommige van onze buurlanden. Dus het Belgische landschap is op zich wel goed om je als muzikant te ontplooien. Op zich zitten we hier wel goed, denk ik.

Hoe waren de eerste reacties op de plaat en de concerten (ik hoorde verschillende uiteenlopende reacties op beide concerten)… én op de plaat…?
De meeste reacties gaan in de richting dat er een eigen persoonlijke droom ontstaat als ze naar onze muziek luisteren of een concert meemaken. Dat is zo een beetje de rode draad doorheen de reacties eigenlijk. Mensen die totaal andere ervaringen, herinneringen en associaties wanneer ze naar de muziek luisteren. Het is wel leuk dat mensen in hun eigen persoonlijke wereld kunnen kruipen, doorheen de muziek. Bij mensen die eerder uit de jazz traditie komen valt op dat ze niet goed weten wat het echt is, en wat er gebeurd om zich heen. “we wisten niet goed wat het was, maar werden toch meegezogen in de trip, het was iets helemaal anders’ is ook een reactie die veel voorkomt. Het is leuk om mensen, die uit een heel andere achtergrond komen, te kunnen overtuigen. Voor ons als muzikant was het ook leuk dat we op verschillende soort plekken speelden, zoals in een kerk bijvoorbeeld. Waardoor je als muzikant elke keer ook een andere ervaring, klank en ruimte hebt waarmee je moet werken. Dat houdt het voor ons ook fris en inspirerend.

Wat zijn de verdere plannen voor dit jaar? En is dat combineerbaar met de andere projecten?
Het leuke aan zo een jazzlab project, is dat je daar intens op kunt focussen. Uiteindelijk valt alles een beetje binnen een periode van een goede maand. Daardoor valt dat allemaal goed te combineren. Voor de rest speel ik nog met Aki en Cinema Paradiso op Jazz Middelheim en op nog enkele andere festivals en in verschillende zalen de komende maanden. Dus die projecten blijven wel draaien. Ondertussen blijf ik ook mijn eigen muziek en projecten verder creëren verder.

Ook met Rising Moon dus, weet je al welke richting je met dit project wil uitgaan?
Het zal sowieso in het atmosferische blijven, ook live. Als een soort ervaring kunst. Ook in het kader van lig concerten, concerten in het donker. Spelen met de manier waarop mensen luisteren en muziek ervaren. En op bijzondere plekken die mee aanspreken zoals een bos of een grot bijvoorbeeld. Heel concreet, is er zeker nog geen nieuwe muziek of een nieuw album op komst. Maar het is zeker de bedoeling om met dit project verder dingen uit te werken, naar de toekomst toe. Ik had oorspronkelijk ook ideeën met een grotere bezetting , met strijkers en zo. het kan dus nog veel kanten uitgaan, en veel vormen aannemen.

Als je dat met strijkers doet , en dus nog meer muzikanten binnen die kring zet, bestaat dan niet het gevaar dat het al te chaotisch gaat overkomen denk je?
Ik denk dat sowieso in muziek je als muzikant altijd een balans moeten zoeken. Je hoeft niet de hele tijd voluit te spelen. Het gaat eerder om te luisteren naar wat er muzikaal aan het gebeuren en te horen of er ruimte is waarin je iets muzikaal kan toevoegen. Anders ontstaat er inderdaad een brij aan klanken, en dat is natuurlijk niet de bedoeling. Maar het is, zoals nu bij accordeon en sax, wel leuk om er verschillende klankkleuren te hebben om mee te spelen En een strijker heeft dan bijvoorbeeld weer een andere klankkleur. Zoals nu met deze muzikanten, werken met muzikanten die hun eigen stijl en eigen klank hebben is belangrijk. Dat kan ik dan weer gebruiken als kleur en inspiratie voor mijn composities.

Naast plannen maken, wat is je grote ambitie en is er een soort ‘doel’ dat je voor ogen hebt?
Concreet met met The Rising moon is op een unieke locatie spelen zoals een bos, op een berg, in een grot wel iets dat ik zou willen proberen, zoals ik al had aangeven. Plaatsen waar je een totaalervaring kunt creëren en nog meer kan experimenteren met klanken in een ruimte. Persoonlijk ben ik ook nog met wat solo muziek bezig. Ook dat probeer ik wat meer uit te werken, maar er staat nog niets concreet op de planning wat dat betreft. En ook met Cinema Paradiso en Aki staan er nog albums op het programma. Voor de rest ben ik vooral in mijn tuin bezig met groentjes kweken en zo (haha).

Pics homepag @Daria Miasoedova

Dat is ook een mediatieve bezigheid … in elk geval veel succes verder, en hopelijk zien we jullie (of in een van je andere projecten) live …

Matthias Van den Brande - Het is moeilijk te omschrijven, maar Rothko is een van de weinige schilders wiens werk zodanig binnen komt, dat ze inspiratie vormen om er muziek rond te maken

In de jazz scene komen er steeds nog talenten bij. Neem Saxofoon fenomeen Matthias Van den Brande. Al op piepjonge leeftijd had hij de muziek microbe te pakken Zijn passie voor muziek groeide doorheen de jaren; in 2011 startte hij op het Conservatorium van Antwerpen, en wist hij zijn bachelor diploma te behalen bij saxofonist en mentor Kurt Van Herck. Vanaf september 2014 studeerde Matthias aan het gerenommeerde Conservatorium van Amsterdam. Via deze school kreeg hij de kans om zijn Masterstudie in de Verenigde Staten te beginnen aan de Temple University in Philadelphia. Hij kreeg er les van jazzgroten als Dick Oatts en Terrell Stafford. In 2017 behaalde hij in Amsterdam zijn masters diploma onder het mentorschap van o.a. Jasper Blom, Ferdinand Povel, Simon Rigter, Joris Roelofs en Ben Van Gelder.
Hij bracht ondertussen enkele knappe platen uit. In maart kwam een nieuwe parel uit, ‘Fields of Color’, waar Matthias zijn inspiratie haalt bij schilder Mark Rothko.
Naar aanleiding van deze release hadden we een fijn gesprek met Matthias. We polsten naar zijn ambities en verdere plannen.

Hoe is alles begonnen? Waarom de saxofoon ? Waarom jazz?
Alles is begonnen in het conservatorium in Antwerpen rond mijn 18ste, met Kurt Van Herck. Daar heb ik drie jaar gestudeerd.  Ik wilde mijn horizonten verleggen. Toen ben ik begonnen aan het Conservatorium in Amsterdam. En toen is het in een stroomversnelling terecht gekomen. Ben ik ook gaan studeren in Amerika , waar ik les kreeg van toch grote jazz namen als Dick Oatts en Terrell Stafford. Daarna ben ik in Amsterdam blijven plakken , en daar heb ik ook de meeste van mijn vrienden ontmoet. De muzikanten waar ik mee samen speel, en de meeste projecten die ik doe zijn Nederlandse projecten. O.a.  de muzikanten die op de laatste plaat staan zoals Wouter Kühne en Tijs Klaasssen heb ik zo ontmoet. Anderhalf jaar geleden ben ik terug naar Antwerpen afgezakt. Ik geef ook les in Antwerpen, maar kom nog heel veel in Nederland. Ik schipper nogal vaak tussen de twee.

Merk je in het krijgen van kansen een verschil tussen Nederland en België? Is het in België moeilijker om je muziek aan de man te brengen? Of merk je dat niet?
Het is vooral moeilijk om ergens te spelen of een concert te boeken als je daar niet veel bent. Het was gewoonweg gemakkelijker in Nederland omdat ik daar woonde en veel speelde om daar gemakkelijker aan de bak te komen. Die naam bekendheid vervaagde een beetje in België, omdat ik hier gewoonweg veel minder was. Ondertussen is het meer 50/50 en ik probeer de moeite te doen om in beide scenes mijn stempel te drukken. Het speelt wel in mijn voordeel dat ik zowel in Nederland als in België veel mensen ken. Dat is niet voor elke Belgische muzikant het geval. Ik vind het dus fijn dat ik dit wel kan doen een beetje tussen die beide scenes kunnen schipperen, ook mede door de Nederlandse muzikanten waar ik mee samen speel. Die muur tussen beide landen heb ik dus eigenlijk minder last van.
Intussen zijn er al platen uit. Heeft de release goede recensie gekregen en deuren geopend (ook buiten de jazz)?
Bij mijn eerste plaat was ik nog vrij jong. Dat is al zeven jaar geleden, en die werd zeker goed ontvangen. Het was wel niet evident om met negen muzikanten live te gaan spelen. Het was ook een mix tussen klassiek en jazz. Ondertussen heb ik nog twee wedstrijden gewonnen waaronder B-Jazz International Contest en Tremplin Jazz 'Concours Européen' Avignon in 2022. En dat heeft zeker deuren geopend. We hebben circa 50 concerten gespeeld op twee jaar tijd; we hebben ook een plaat uitgebracht in die periode. Dankzij die wedstrijd in Avignon hebben we ook deze recente plaat kunnen opnemen. De prijs is drie dagen opname tijd in een studio in Frankrijk. Ik probeer nu die lijn door te trekken, en gewoon te blijven gaan.

Nochtans las ik in een artikel dat zo’n wedstrijden winnen niet altijd de sleutel tot succes is… Je hebt ook de populaire wedstrijden voor een ruim publiek als een Belgian Got Talent enz. Maar bij jou was dat dus wel een succesverhaal?
Ik wil dat wel een beetje nuanceren, het is nu niet dat ik plots een grote ster ben geworden of zo. Bij die soort wedstrijden is dat vaak dat mensen plots bekend worden, en twee jaar later niemand ze nog kent. Bij mij zorgde het ervoor dat ik au-serieus ben genomen dankzij die wedstrijden. Dat wel. Ik ken mensen die plots compleet in de schijnwerper staan, maar daarna niets meer.. bij mij gaat het gewoon gestaag vooruit. En ik ben van plan dat nog heel lang te blijven doen, gewoon gestaag vooruit gaan.

Voor je album ‘Fields of Color’ vond je de inspiratie bij schilder Mark Rothko; je hebt het waarschijnlijk al honderd keer verteld, maar we horen het graag, hoe ben je bij deze man terecht gekomen?
Ik ben al heel lang fan van Rothko zijn schilderijen. Toen ik ze voor het eerst zag in Londen , dat waren toen de ‘Seagram Murals’ – trouwens de titel van de eerste single – hebben die schilderijen een diepe indruk op mij nagelaten. Het is moeilijk te omschrijven , maar Rothko is een van de weinige schilders wiens werk zodanig binnen komt dat ze een inspiratie vormen om daar muziek rond te maken.. gevoelsmatig heb ik bij Rothko datzelfde intense gevoel, dat ik krijg bij beluisteren van muziek. En dat heb ik niet bij andere kunstenaars. Ik ben ook altijd blijven op zoek gaan naar zijn werken, want ze zijn in Europa moeilijk te vinden. Vooral in Amerika vind je zijn werken. Toen ik Amerika studeerde heb ik er veel gezien in New York en Washington. Het heeft altijd in mijn achterhoofd gezeten om daar daadwerkelijk iets mee te doen. na de nieuwe plaat moest ik sowieso een nieuw project schrijven , voor een nieuw album. Met die opname dagen in Frankrijk. En dus was dit het uitgelezen moment om dit eindelijk uit te werken. Toevallig vernam ik dat er in Parijs een grote expositie rond zijn werk zou komen. En toen ben ik vijf dagen naar het museum geweest en gaan componeren in Parijs.

Hoe beeld je schilderstukken uit in muziek, vraag ik me dan af …
Ik had ook geen idee daarover toen ik er aan begon. Het was voor mij dus ook iets nieuw, en iets heel spannend ook. Ik heb heel intuïtief tewerk gegaan. Veel nummers zijn gekomen door naar het werk te kijken, en daarrond vanuit een buikgevoel muziek te componeren, zonder daar te diep bij na te denken eigenlijk. Bij sommige werken heb ik gekeken hoe het werk er abstract uit ziet, en daarop tewerk gaan. De stukken komen overeen met de kleuren, en de muziek die ik daarbij in mijn hoofd heb. Elk stuk heeft zijn eigen proces gehad eigenlijk. En dat is heel organisch gegaan eigenlijk. Ik probeer er ook niet teveel of te diep over na te denken, heel intuïtief tewerk gaan was het belangrijkste. Het is gewoon mijn persoonlijke hommage aan die werken van Rothko. Maar de muziek staat op zich. Het is een persoonlijk proces, als iemand anders er muziek zou rond schrijven zou dat wellicht iets heel anders zijn. Rothko gaf dat zelf ook aan, de persoonlijke interactie die iemand heeft die naar het werk kijkt, is het werk.. en dat is voor iedere persoon dus anders.

Het is een uniek concept, een schilder zijn kunstwerken uitbeelden in muziekstukken. Heeft het ook bij jou emotioneel iets los gemaakt, in die zin ‘verbergt het ook een persoonlijk verhaal’?
Sowieso is alles wat je doet heel persoonlijk. Ook al haal ik mijn inspiratie bij Rothko, de meeste ideeën komen natuurlijk uit mijn persoonlijke ondervinden in het leven.  En ook de muzikale invloeden. Maar een extra persoonlijk verhaal schuilt er dus niet echt achter, nee.

Zijn verhaal is tragisch, maar zijn schilderijen zijn kleurrijk. Ik herken het ook op de plaat; de nieuwste single “Lunar Landscapes” is een uitbundig nummer en plots komt er dan een somber ”Seagram Murals”. Het is een voortdurend balanceren tussen donker en licht; een bewuste keuze dus?
Nee, ik heb niet bewust dat  bewandelen van een ‘donker’ en ‘licht’ pad uitgedacht eigenlijk.  Het is normaal dat er verschillende aspecten naar boven komen, emotioneel en qua sfeer. Het is ook vaak in lagen. Op ‘Lunar landscapes’ speel ik een eerder begeleidende tegenstem terwijl de trompet daarover de melodie speelt. het heeft voor mij iets somber, maar ook iets hoopvol. En ook iets heel uitbundig. Het is dus zeer gelaagd. Maar ook de latere werken van hem zijn zeer gelaagd. Daarvan ben ik me bewust geworden toen ik ze allemaal naast elkaar zag hangen in Parijs. Dat zijn grijs/witte werken. Als ik ze naast elkaar zag hangen deed het me denken aan een maanlandschap. Dat nummer ‘Lunar Landscapes’ heb ik dus heel spontaan geschreven, en ook al hangt er iets uitbundig aan, er zit toch ook een beetje van droefheid aan vast. Hij is helaas uit het leven gestapt, maar tegelijkertijd was hij met veel ideeën bezig. Er heerst daar een dualiteit tussen zwaarmoedigheid en het zoeken naar een lichtpunt.

Was die zoektocht een uitweg naar zelfmoord toe van Rothko? Een uiting van frustraties? Hoe moeten we dit zien
Ik kan niet in zijn hoofd kijken uiteraard. Hij voelde zich wel  mis begrepen. Ik denk dat hij op zoek was naar een soort eeuwigheid, en een punt waarbij hij puur tot de essentie komt. En die zoektocht , en hoe mensen dat interpreteren. Die confrontatie was voor hem ondragelijk denk ik. Het onbereikbare toch willen bereiken, en botsten op de grenzen… speelde wellicht ook een rol. Het is moeilijk om een echt antwoord daarop te geven, maar het was gewoonweg interessant om daar artistiek mee bezig te zijn. Ik heb dat proberen uitbeelden in die composities, en de twee singles zijn de stukken waar het meest dat gevoel is ingelegd eigenlijk.

In sommige songs gebruik je de beide aspecten, ‘licht’ en ‘donker’  in één song, zoals op het interessante “Untitled Stories” … Worden deze twee aspecten bewust verbonden? Hoe zie je het zelf?
Bij dit stuk ben ik vertrokken vanuit een tekening waar hij begon te schilderen en veel cirkels maakte. En dat circulaire wilde ik wat meegeven in die melodie. Maar het stuk is iets universeels geworden dat ik heb opgedragen aan al zijn werken eigenlijk.  Daarom ook ‘Untitled Stories’ als titel. Echt een antwoord op geven is moeilijk, want alles is vanuit een buikgevoel gekomen en alles hangt af van wat ik op dat bepaald moment voelde. En daar zit een stuk improvisatie in, dat kan in elke show weer een andere kant uitgaan. En anders zijn, hoe we het op dat moment interpreteren. Die improvisatie is een moment opname. Dat het live anders kan zijn, dan op plaat doordat het een eigen leven gaat leiden vind ik wel leuk hieraan.

Die stukjes ‘Chapel’ zijn interessante toevoegingen, ahw een ‘voorspel voor een nieuw hoofdstuk’, of hoe moet ik het zien?
Die ‘Chapel’ verwijst naar een herdenkingsplaats die na zijn dood vorm heeft gekregen. Een plaats waar mensen hun werk kunnen zien, en meteen bezinnen. In  musea is dat moeilijk, omdat zijn werken hangen tussen andere kunstenaars hun werken. Die ‘Chapel’ is een plek waar bezinning mogelijk was. Ik ben er nooit naartoe geweest naar die plek, maar ik vond het een mooi aspect om  op die plaat te verwerken, en daar naar verwijzen. Mijn idee was enkele interludia stukjes te maken tijdens de opnames. En die dan kort’’ Chapels’’ te noemen. Blijkbaar had Tijs onze bassist zelf iets gevonden om daarrond te boetseren. en dat was wel zeer interessant. “chapel II’. ‘Chapel I’ is eerder een intro op ‘Untiteld Stories’ . Het was op zich fijn om op zoek te gaan naar verschillende klanken. Het heeft dus zeker een link met het daarop volgende nummer, sowieso. Ik vond dat ook nodig, want sommige stukken zijn best anders. Ik vergelijk het als je naar een museum gaat dan is het soms eens nodig om even op een bank te gaan zitten. In die zin zijn die Chapel een moment om even tijd te vinden, om naar de volgende song te gaan of zo…

Alle muzikanten zijn belangrijk, maar bij o.a. ‘Yellowfields’ neemt die drums een erg grote plaats in. Was ook een bewuste manier van werken?
Sowieso. Ik ken Wouter en Tijs al heel lang, we spelen al lang samen. Ik ben gewend om met hen te werken, en weet perfect hoe ze spelen. Er is altijd een soort interactie tussen ons drie. Plus nu de extra inbreng van Jean-Paul daarbovenop. Ik kan moeilijk zeggen dat het ene instrument belangrijker is dan het andere. maar de drum is binnen o.a. die song wel heel belangrijk. als ik composities schrijf ben ik al een beetje bezig met de live concerten. En dan is het belangrijk dat iedereen zijn plek krijgt. En vaak is dat dan een solo. Ik wilde zeker zijn dat iedereen een plek had waar ze in de schijnwerper konden staan. En bij ‘Yellow Fields’ was het bewust de bedoeling om de drums die plaats in die schijnwerper te gunnen.

Deze plaat overstijgt alles wat met ‘jazz’ te maken heeft, maar toch wordt je werk in het hokje jazz geduwd. Stoort dat niet? Want je zou met dit werk een ruimer publiek buiten dejazz kunnen bereiken..
Het is moeilijk om daarover te praten, als ik tegen iemand zeg ik ben jazz muzikant weet ik nooit wat die persoon daarover denkt. Het is een genre dat zo breed is geworden. Je hebt de jazz van de jaren ’30, en ’40. De Fussion jazz van de jaren ’60 of ’70. Jet hebt crossover jazz. Free jazz. Jazz heeft voor iedereen persoonlijk een andere betekenis in deze tijden. ik vind het ook totaal niet erg om die jazz niche te passen eigenlijk. Omdat ik me erin thuis voel, en voornamelijk door jazz geïnspireerd ben. Ik grijp meestal ook terug naar mijn jazz idolen zoals Wayne Shorter, Joe Henderson, Miles Davis, …  ik vind het dus zeker niet erg om in de jazz scene te blijven hangen, maar zou uiteraard zoveel mogelijk mensen willen bereiken met mijn muziek. Ook buiten de jazz. We leven een beetje in een tijd waar alles in hokjes past, en dat maakt het soms ook gemakkelijk want als je in geen enkel hokje past geraak je vaak moeilijker aan de bak… maar op zich is het geen probleem, want ook deze plaat is een jazz album. Maar iedereen is welkom ..

De release datum was onlangs in maart dus. Al reacties?
Ik heb al zeer fijne reacties gekregen, o.a. in een Noors magazine. Er was ook een mooi interview voor Klara, er komen zeker nog enkele reviews aan.  De reacties zijn tot nu toe zeer positief. Vooral doordat ik het gevoel krijg dat heel veel mensen de connectie voelen met Rothko en met jazz. En heel erg door gefascineerd zijn, en dat is wel heel leuk.  Er is een soort connectie met het publiek, ze hoeven Rothko niet te kennen, maar het is leuk om er met mensen over te praten. En dat mensen extra geprikkeld zijn door de extra link naar de kunstwereld en specifiek dus naar het werk van Rothko is zeer mooi meegenomen.

Wat zijn je verwachtingen voor deze plaat, welk publiek zou je graag bereiken?
Ik probeer vooral met de muziek bezig te zijn. En er iets van te maken, waardoor ik meer mensen bereik. Ik speel met zeer goede muzikanten, en ik hoop nog veel te kunnen spelen en op zoveel mogelijk plekken. Dat is wat ik vooral wil bereiken met deze plaat. Bij mij is de hoofdzaak om zoveel mogelijk concerten te kunnen spelen. Wat dit werk rond Rothko betreft zou ik graag een connectie willen maken met de kunst wereld. Op plekken waar mensen niet pers se voor die jazz komen, maar voor de kunst van Rothko.

Er komen wellicht nog live optredens, kun je er wat meer over uitweiden? Visuele effecten rond die schilderijen?
Naast de huidige release data komen nog vier of vijf concerten aan, die ik nog moet aankondigen. Ik hoop dat ik volgend jaar dan wel festivals kan doen, ook in het buitenland. Dit jaar staan er al tien optredens op de planning en in 2026 ook al enkele. Binnen enkele weken ga ik terug aan het schrijven. Wat die visuele effecten betreft, is het momenteel te duur om de werken af te beelden tijdens concerten vanwege copyright. mijn doel is om de familie te benaderen, om hen te laten weten dat het bestaat. En als ik van hen toestemming krijg wil ik die schilderijen zeker gebruiken binnen de sets. Maar nu nog niet, ik zou het jammer vinden dat ik het doe en daarna in de problemen geraak wegens copyright. Als het kan zou ik het graag doen, al denk ik dat het ook fijner is als de mensen gewoon luisteren en hun fantasie de vrije loop laten. Ik heb wel een boek mee, met zijn werken, en dan kunnen de mensen altijd komen kijken waarop het gebaseerd is.

Wat zijn je verdere ambities? Is er een doel dat je voor ogen hebt?
Dat is een moeilijke vraag, ik heb heel veel gehad in mijn leven. En ik heb het gevoel dat bijna al mijn dromen reeds vervuld zijn. Mijn droom was om met Brussels jazz orchestra te spelen, dat heb ik gedaan. Ik wou op North Sea Jazz Festival en Middelheim staan. Ook dat heb ik gedaan. In VS studeren heb ik gedaan. Maar gaandeweg verleg je die grens, en krijg je nieuwe dromen. Ik probeer gewoon tevreden te zijn met wat ik al heb en te focussen op het heden. Ik zoek al heel mijn leven naar mijn eigen band waar ik vele jaren mee kan doorgaan. En die heb ik nu gevonden. Mijn grootste doel is om dit op lange termijn verder te zetten. Ik zou het fijn vinden als ik zestig jaar vind en nog steeds met mijn band tour en nieuwe platen uitbreng, dat is zeker een doel. En om die drive te blijven vinden, want het is gemakkelijk om die drive te verliezen. Door de inspiratie van mijn muzikanten, wordt ik zelf ook beter. Het is dus belangrijk om met deze toppers te blijven samen werken. Het is dus gewoon moeilijk , omdat er altijd iets nieuw blijft komen. Maar zolang ik het leuk vind wil ik graag op deze elan blijven doorgaan.

Het is inderdaad belangrijk om te blijven evolueren, jezelf blijven heruitvinden …
Het is gemakkelijk om u blind te staren op succes zoals de plekken waar je speelt, hoeveel volgers dat je hebt en dergelijke meer. Of goede reviews. En uiteraard zijn die belangrijk. maar als dat uw enige maatstaf is , dan geef je het uiteindelijk op. Want dan blijf je niet meer jezelf uitvinden. Ik probeer gewoon me te laten omringen met de juiste mensen, en telkens iets boeiend te brengen. Als daar iets door groeit of ik er wat succes door krijg is dat zeer mooi meegenomen. Maar ik probeer me daar niet teveel aan te hechten want dan houdt je het gewoon niet vol.

Je weet ook niet wat er privé op je pad komt, dan krijg je een ander verhaal natuurlijk… Het is ook uw vaste job?
Muzikant zijn is mijn vaste job. Maar vooral, hoe meer ik op verschillende plekken kan spelen, hoe liever. En daardoor geraak ik ook niet vastgeroest. Het is een kwestie van een evenwicht zoeken. Soms is dat wel teveel, andere momenten is dat perfect. In elke levensfase kijken of het in balans is , is daarbij zeer belangrijk. dat maakt het fijn aan muzikant zijn, dat je steeds iets nieuw ontdekt . als alles in beweging blijft, houdt je dat ook scherp.

Pics homepag @Victoriano Moreno

Een mooie anekdote om de babbel mooi af te sluiten
veel succes in alles wat je doet